Tabari
Terug naar surah 28, ayah 24

Tafseer van Het Verhaal · Al-Qasas · 28:24

فَسَقَىٰ لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّىٰٓ إِلَى ٱلظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّى لِمَآ أَنزَلْتَ إِلَىَّ مِنْ خَيْرٍۢ فَقِيرٌۭ

Toen gaf hij hun vee voor hen te drinken. Toen trok hij zich terug in de schaduw, en zei: "Mijn Heer, ik heb behoefte aan het goede dat U tot mij neerzendt."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ (24) (Hij drenkte voor hen, daarna wendde hij zich naar de schaduw en zei: "Mijn Heer, ik heb werkelijk behoefte aan welk goed U ook naar mij neerzend.")

    Allah de Verhevene — geprezen zij Zijn gedachtenis — zegt: Musa drenkte voor de twee vrouwen hun vee, daarna wendde hij zich naar de schaduw van een boom — vermeld wordt dat het een samura-boom (acacia) was.

    * Vermelding van wie dit heeft gezegd:

    Musa heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: ثُمَّ تَوَلَّى — Musa wendde zich naar de schaduw van een samura-boom en zei: رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ .

    Al-ʿAbbās heeft mij verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: al-Aṣbagh heeft ons bericht, hij zei: al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd ibn Jubayr heeft mij verteld, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Musa keerde terug naar een boom en zocht schaduw in zijn schaduw, فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ .

    Al-Ḥusayn ibn ʿAmr al-ʿAnqazī heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van ʿAmr ibn Maymūn, op gezag van ʿAbd Allāh, die zei: ik reed twee nachten op een kameel van mij in volle vaart totdat ik Madyan in de ochtend bereikte. Ik vroeg naar de boom waarbij Musa zijn toevlucht zocht, en ik vond een groene, weelderige boom. Mijn kameel keerde er zijn kop naartoe — hij was hongerig — en begon aan hem te kauwen en worstelde er een tijdlang mee, maar spuwde hem daarna uit. Ik bad tot Allah voor Musa ﷺ en keerde daarna terug.

    Wat Zijn woord betreft: فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ — dat wil zeggen: behoeftig (muḥtāj). Er wordt vermeld dat de Profeet van Allah Musa ﷺ dit woord sprak terwijl hij in ernstige nood was, en dat hij dit als een toespeling deed in de richting van de twee vrouwen — als hint dat zij hem wellicht zouden voeden, vanwege de hevige honger die hij leed.

    En er is gezegd dat het goede waarover de Profeet van Allah zei: إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ — behoeftig — daarmee slechts een maaltijd bedoelde.

    En in gelijke zin als wat wij hierover hebben gezegd, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dit heeft gezegd:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: toen Musa voor Firaʿwn (Farao) vluchtte, werd hij getroffen door een hevige honger, zodat zijn ingewanden te zien waren door de buitenzijde van zijn buikwand. Toen hij voor de twee vrouwen had gedrenkt en zijn toevlucht had gezocht in de schaduw, zei hij: رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ .

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, hij zei: ʿAnbasa heeft ons verteld, op gezag van Abū Ḥuṣayn, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ ; hij zei: hij bereikte het water en de groene kleur van de bladgroenten was te zien in zijn buik vanwege de uitputting. فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: een maaltijd.

    Naṣr ibn ʿAbd al-Raḥmān al-Awdī heeft mij verteld, hij zei: Ḥakkām ibn Salm heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van Abū Ḥuṣayn, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ ; hij zei: hij bereikte het water, en de groene kleur van de bladgroenten was te zien in zijn buik vanwege de uitputting.

    Naṣr ibn ʿAbd al-Raḥmān heeft mij verteld, hij zei: Ḥakkām ibn Salm heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van Abū Ḥuṣayn, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, over إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: een maaltijd op die dag.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm, over Zijn woord: رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: hij sprak dit terwijl hij geen dirham en geen dinar bij zich had.

    Hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, over إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: hij vroeg slechts om voedsel.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama ibn al-Faḍl heeft ons verteld, op gezag van Sufyān al-Thawrī, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: hij vroeg zijn Heer slechts om voedsel.

    Musa heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: Ibn ʿAbbās zei: "Waarachtig, Musa sprak dit terwijl iemand die het wilde de groene kleur van zijn ingewanden had kunnen zien vanwege de hevige honger, en hij vroeg Allah slechts om een maaltijd."

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die zei: over رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: de Profeet van Allah verkeerde in nood.

    Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van ʿAṭāʾ ibn al-Sāʾib, over Zijn woord: إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: mij heeft het bereikt dat Musa dit zei en de vrouw het liet horen.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Nujayḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: voedsel.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, over مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: voedsel.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn woord: إِنِّي لِمَا أَنزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ; hij zei: hij vroeg om voedsel — hij had geen voedsel bij zich; hij vroeg slechts om voedsel.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ (24) يقول تعالى ذكره: فسقى موسى للمرأتين ماشيتهما, ثم تولى إلى ظلّ شجرة ذُكِر أنها سَمُرة. * ذكر من قال ذلك: حدثنا موسى, قال: ثنا عمرو, قال: ثنا أسباط, عن السدي ( ثُمَّ تَوَلَّى) موسى إلى ظلّ شجرة سَمُرة, فقال: ( رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ). حدثني العباس, قال: ثنا يزيد, قال: أخبرنا الأصبغ, قال: ثنا القاسم, قال: ثني سعيد بن جُبَيْر, عن ابن عباس, قال: انصرف موسى إلى شجرة, فاستظلَّ بظلِّها,( فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ). حدثني الحسين بن عمرو العنقزي, قال: ثنا أبي, قال: ثنا إسرائيل, عن أبي إسحاق, عن عمرو بن ميمون, عن عبد الله, قال: حثثت على جَمَل لي ليلتين حتى صبحت مدين, فسألت عن الشجرة التي أوى إليها موسى, فإذا شجرة خضراء تَرفّ, فأهوى إليها جملي وكان جائعا, فأخذها جملي, فعالجها ساعة, ثم لفظها, فدعوت الله لموسى عليه السلام , ثم انصرفت. وقوله: ( فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) محتاج. وذُكِر أن نبيّ الله موسى عليه السلام قال هذا القول, وهو بجهد شديد, وعَرَّض ذلك للمرأتين تعريضا لهما, لعلهما أن تُطعماه مما به من شدّة الجوع. وقيل: إن الخير الذي قال نبي الله ( إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) محتاج, إنَّمَا عنى به: شَبْعَةٌ من طعام. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا يعقوب, عن جعفر, عن سعيد, عن ابن عباس, قال: لما هرب موسى من فرعون أصابه جوع شديد, حتى كانت تُرى أمعاؤه من ظاهر الصِّفاق; فلما سقى للمرأتين, وأوى إلى الظلّ, قال: ( رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْـزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ). حدثنا ابن حميد, قال: ثنا حكام, قال: ثنا عنبسة, عن أبي حصين, عن سعيد بن جُبَيْر, عن ابن عباس, في قوله: وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ قال: ورد الماء وإنه ليتراءَى خُضرةُ البقل في بطنه من الهُزال,( فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: شَبعةُ. حدثني نصر بن عبد الرحمن الأوْدِيُّ, قال: ثنا حَكَّام بن سلم, عن عنبسة, عن أبي حُصَين, عن سعيد بن جُبَيْر, عن ابن عباس, في قوله: وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ قال: ورد الماء, وإن خُضرة البقل لتُرى في بطنه من الهُزال. حدثني نصر بن عبد الرحمن, قال: ثنا حكام بن سَلْم, عن عنبسة, عن أبي حصين, عن سعيد بن جُبَيْر ( إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: شَبْعَةُ يومئذ. حدثنا ابن بشار, قال: ثنا عبد الرحمن, قال: ثنا سفيان عن منصور, عن إبراهيم, في قوله, فقال: ( رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: قال هذا وما معه درهم ولا دينار. قال: ثنا سفيان, عن ليث, عن مجاهد ( إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: ما سأل إلا الطعام. حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة بن الفضل, عن سفيان الثوري, عن ليث, عن مجاهد, في قوله: فقال: ( رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: ما سأل ربه إلا الطعام. حدثنا موسى, قال: ثنا عمرو, قال: ثنا أسباط, عن السدي قال: ( رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: قال ابن عباس: لقد قال موسى: ولو شاء إنسان أن ينظر إلى خُضْرة أمعائه من شدة الجوع, وما يسأل الله إلا أكلة. حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قَتادة, قال: ( رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: كان نبي الله بجهد. حدثني يعقوب, قال: ثنا ابن علية, عن عطاء بن السائب في قوله: ( إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: بلغني أن موسى قالها وأسمع المرأة. حدثني محمد بن عمرو, قال: ثني أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نُجَيح, عن مجاهد, قوله: ( مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: طعام. حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, عن مجاهد ( مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: طعام. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( إِنِّي لِمَا أَنـزلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ) قال: الطعام يَسْتَطْعِم, لم يكن معه طعام, وإنما سأل الطعام.