Tabari
Terug naar surah 26, ayah 19

Tafseer van De Dichters · Ash-Shu'araa · 26:19

وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَٰفِرِينَ

En jij deed wat jij deed en jij behooft tot de ondankbaren."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ — dit verwijst naar de moord die hij pleegde op de man uit de Kopten.

    En met een gelijksoortige betekenis als wat wij hierover hebben gezegd, spraken de uitleggers.

    Vermelding van degenen die dat zeiden:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij overgeleverd, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons overgeleverd, hij zei: ʿĪsā heeft ons overgeleverd; en al-Ḥārith heeft mij overgeleverd, hij zei: al-Ḥasan heeft ons overgeleverd, hij zei: Warqāʾ heeft ons overgeleverd — allen op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ * قَالَ فَعَلْتُهَا إِذًا وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ — hij zei: "de doodslag."

    Al-Qāsim heeft ons overgeleverd, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons overgeleverd, hij zei: Ḥajjāj heeft mij overgeleverd, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — gelijksoortig.

    En de reden dat gezegd wordt وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ is dat het om een eenmalige handeling gaat, en het is niet toegestaan de fāʾ met kasra te lezen wanneer deze betekenis beoogd wordt. Men vermeldt van al-Shaʿbī dat hij dit las als "wa-faʿalta fiʿlataka" met kasra op de fāʾ — een lezing die afwijkt van de lezing van de koran-lezers van de grote steden.

    En Zijn woord: وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ — de uitleggers verschilden hierover van mening. Sommigen zeiden: de betekenis is: "terwijl jij tot de ongelovigen in Allah behoorde, op ons geloof."

    Vermelding van degenen die dat zeiden:

    Mūsā ibn Hārūn heeft mij overgeleverd, hij zei: ʿAmr heeft ons overgeleverd, hij zei: Asbāṭ heeft ons overgeleverd, op gezag van al-Suddī: وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ — dat wil zeggen: op ons geloof dat jij veracht.

    Anderen zeiden: de betekenis is: "terwijl jij tot degenen behoort die onze weldaad jegens jou verwerpen."

    Vermelding van degenen die dat zeiden:

    Yūnus heeft mij overgeleverd, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, betreffende Zijn woord: وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ — hij zei: "Wij hebben jou bij ons als kind opgevoed — en dit is de beloning die jij ons geeft: jij doodde een man van ons en verwierp onze weldaad!"

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij overgeleverd, hij zei: mijn vader heeft mij overgeleverd, hij zei: mijn oom heeft mij overgeleverd, hij zei: mijn vader heeft mij overgeleverd, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ — hij zei: "iemand die de weldaad verwerpt, omdat Farao niet wist wat ongeloof (kufr) was."

    Abū Jaʿfar zei: de mening van Ibn Zayd is het meest in overeenstemming met de uitlegging van dit vers, want Farao erkende Allah niet als Heer — integendeel, hij beweerde dat hijzelf de Heer was. Het is dan ook niet mogelijk dat hij tegen Moesa zou zeggen — als Moeas op de dag van de doodslag op zijn, Faraos, godsdienst had gestaan zoals al-Suddī beweert — "jij hebt de daad begaan terwijl jij tot de ongelovigen behoorde", want naar zijn eigen begrip was zijn godsdienst het geloof. Tenzij iemand zegt dat hij daarmee bedoelde: "terwijl jij op jouw huidige woord een ongelovige was op die dag, o Moesa" — wat dan een verdedigbare opvatting zou zijn. De uitlegging van de passage is dan als volgt: "jij hebt degene gedood die jij van ons doodde, terwijl jij tot degenen behoort die onze weldaad jegens jou en onze verzorging van jou verwerpen door hem te doden."

    Er is ook gezegd: de betekenis is: "terwijl jij nu onze weldaad jegens jou en mijn opvoeding van jou verwerpt."

    Toon originele Arabische tekst
    ( وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ ) يعني: قتله النفس التي قتل من القبط. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله: وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ * قَالَ فَعَلْتُهَا إِذًا وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ قال: قتل النفس حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, عن مجاهد, مثله. وإنما قيل ( وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ) لأنها مرة واحدة, ولا يجوز كسر الفاء إذا أريد بها هذا المعنى. وذُكر عن الشعبي أنه قرأ ذلك: " وَفَعَلْتَ فِعْلَتَكَ" بكسر الفاء, وهي قراءة لقراءة القرّاء من أهل الأمصار- مخالفة. وقوله: ( وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ) اختلف أهل التأويل في تأويل ذلك, فقال بعضهم: معنى ذلك: وأنت من الكافرين بالله على ديننا. * ذكر من قال ذلك: حدثني موسى بن هارون, قال: ثنا عمرو, قال: ثنا أسباط, عن السديّ: ( وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ) يعني على ديننا هذا الذي تعيب. وقال آخرون: بل معنى ذلك: وأنت من الكافرين نعمتنا عليك. * ذكر من قال ذلك: حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ) قال: ربيناك فينا وليدا, فهذا الذي كافأتنا أن قتلت منا نفسا, وكفرت نعمتنا!. حدثني محمد بن سعد, قال: ثني أبي, قال: ثني عمي, قال: ثني أبي, عن أبيه, عن ابن عباس: ( وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ) يقول: كافرا للنعمة لأن فرعون لم يكن يعلم ما الكفر. قال أبو جعفر: وهذا القول الذي قاله ابن زيد أشبه بتأويل الآية, لأن فرعون لم يكن مقرّا لله بالربوبية وإنما كان يزعم أنه هو الرب, فغير جائز أن يقول لموسى إن كان موسى كان عنده على دينه يوم قتل القتيل على ما قاله السديّ : فعلت الفعلة وأنت من الكافرين, الإيمان عنده: هو دينه الذي كان عليه موسى عنده, إلا أن يقول قائل: إنما أراد: وأنت من الكافرين يومئذ يا موسى, على قولك اليوم, فيكون ذلك وجها يتوجه. فتأويل الكلام إذن: وقتلت الذي قتلت منا وأنت من الكافرين نعمتنا عليك, وإحساننا إليك في قتلك إياه. وقد قيل: معنى ذلك: وأنت الآن من الكافرين لنعمتي عليك, وتربيتي إياك.