Tabari
Terug naar surah 25, ayah 14

Tafseer van Het Onderscheidingsteken · Al-Furqaan · 25:14

لَّا تَدْعُوا۟ ٱلْيَوْمَ ثُبُورًۭا وَٰحِدًۭا وَٱدْعُوا۟ ثُبُورًۭا كَثِيرًۭا

Smeekt op die Dag niet om één vernietiging, smeekt om vele vernietigingen!

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Mij werd overgeleverd op gezag van al-Ḥusayn, die zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons geïnformeerd, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen, inzake Zijn woord: لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا (Roept heden niet om één verderf): "Al-thubūr" is de ondergang (halāk).

    Imam al-Ṭabarī zegt: "Al-thubūr" in het Arabisch is oorspronkelijk het afwenden van een man van iets. Men zegt: "Wat heeft jou van deze zaak afgewend (thābaraka)" — dat wil zeggen: wat heeft jou ervan afgebracht? In dit vers is het de smeekbede van deze mensen om berouw over hun afwending van de gehoorzaamheid aan Allah in de wereld en over het niet geloven in wat de Profeet van Allah ﷺ hen had gebracht, totdat zij de bestraffing verdienden — zoals degene zegt: "O mijn schaamte! O mijn spijt! Over wat ik heb verwaarloosd jegens Allah!" Eén van de kenners van de Arabische taal onder de Basriers placht inzake Zijn woord: دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُورًا te zeggen: dat wil zeggen ondergang (halaka); hij zei: het is een woordvorm (maṣdar) afgeleid van "thabara al-rajul" — dat wil zeggen: hij vernietigde. Hij gebruikte als bewijs voor zijn uitleg het vers van Ibn al-Zubaʿrā:

    Toen ik de satan begeleidde op het pad van de dwaling — En wie zijn richting koos, was te gronde gegaan (mathbūran)

    Zijn woord: لا تَدْعُوا الْيَوْمَ — o polytheïsten — om één berouw: dat wil zeggen niet slechts één keer, maar roept daarvoor veelvuldig. Er wordt gezegd: لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا (Roept heden niet om één verderf) omdat "thubūr" een woordvorm (maṣdar) is; en woordvormen worden niet meervoudig gemaakt, maar worden aangeduid met uitgestrektheid van hun duur en veelvuldigheid — zoals men zegt: "hij bleef een lang verblijf (quʿūdan ṭawīlan)" en "hij at veel eten (aklan kathīran)".

    Muḥammad ibn Marzūq heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād heeft ons verteld, hij zei: ʿAlī ibn Zayd heeft ons verteld, op gezag van Anas ibn Mālik, dat de Profeet van Allah ﷺ zei: "De eerste die een gewaad van het Vuur aangedaan wordt, is Iblīs — hij legt het over zijn wenkbrauwen en sleurt het achter zich aan, terwijl zijn nageslacht achter hem aan loopt, terwijl hij roept: wee mijn verderf! en zij roepen: wee hun verderf! Dan wordt gezegd: لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا وَادْعُوا ثُبُورًا كَثِيرًا (Roept heden niet om één verderf, maar roept om veelvuldig verderf)".

    Toon originele Arabische tekst
    حُدثت عن الحسين, قال: سمعت أبا معاذ يقول: أخبرنا عبيد, قال: سمعت الضحاك يقول, في قوله: ( لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا ) الثبور: الهلاك. قال أبو جعفر: والثبور في كلام العرب: أصله انصراف الرجل عن الشيء, يقال منه: ما ثبرك عن هذا الأمر: أي ما صرفك عنه، وهو في هذا الموضع دعاء هؤلاء القوم بالندم على انصرافهم عن طاعة الله في الدنيا، والإيمان بما جاءهم به نبيّ الله صلى الله عليه وسلم حتى استوجبوا العقوبة منه, كما يقول القائل: وا ندامتاه, وا حسرتاه على ما فرطت في جنب الله: وكان بعض أهل المعرفة بكلام العرب من أهل البصرة يقول في قوله: ( دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُورًا ) أي هلكة, ويقول: هو مصدر من ثبر الرجل: أي أهلك, ويستشهد لقيله في ذلك ببيت ابن الزّبَعْرى: إذ أُجـاري الشَّـيطَان فـي سَـنَن الغي ومــن مَــال مَيْلَــهُ مَثْبُــورا (1) وقوله: ( لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ) أيها المشركون ندمًا واحدًا: أي مرة واحدة, ولكن ادعوا ذلك كثيرا. وإنما قيل: ( لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا ) لأن الثبور مصدر؛ والمصادر لا تجمع, وإنما توصف بامتداد وقتها وكثرتها, كما يقال: قعد قعودا طويلا وأكل أكلا كثيرا. حدثنا محمد بن مرزوق, قال: ثنا حجاج, قال: ثنا حماد قال: ثنا عليّ بن زيد, عن أنس بن مالك, أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " أوَّلُ مَنْ يُكْسَى حُلَّةً مِنَ النَّار إِبْلِيسُ, فَيَضَعُها عَلى حاجبَيْه, ويَسْحَبُها مِنْ خَلْفِهِ, وَذُرَّيَّتُهُ مِنْ خَلْفِهِ, وَهُوَ يَقُولُ: يا ثُبُورَاه، وَهُمْ يُنَادُونَ: يا ثُبُورَهُمْ فيقال: ( لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا وَادْعُوا ثُبُورًا كَثِيرًا ) ". ------------------------ الهوامش: (1) البيت لعبد الله بن الزبعرى شاعر قريش الذي كان يهجو رسول الله -صلى الله عليه وسلم- وأصحابه ثم خرج إليه وأسلم بعد فتح مكة ، وقال حين أسلم شعرًا ، منه هذا البيت من مقطوعة أربعة أبيات أنشدها ابن إسحاق في السيرة (طبعة الحلبي 4 : 61) ومعنى أجاري : أباري وأعارض . والسنن بالتحريك : وسط الطريق . ومثبور : هالك . والشاهد فيه عند المؤلف أن الثبور معناه الهلاك والمثبور : الهالك