Tafseer van De Gelovigen · Al-Muminoon · 23:110
Toen maakten jullie hen tot een onderwerp van bespotting, totdat jullie vergaten Mij te gedenken. En jullie plachten ben uit te lachen.
Hij, verheven zij Zijn gedachtenis, zegt: Jullie dan — jullie die tot jullie Heer zeggen: رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًا ضَالِّينَ (onze Heer, ons ongeluk heeft over ons de overhand gekregen en wij waren een dwalend volk) — in het wereldse leven, en die daarin spraken: رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ (onze Heer, wij geloven, vergeef ons dan en ontferm U over ons, want U bent de beste der barmhartigen) — jullie hebben hen tot mikpunt van spot gemaakt (sukhriyan). Het voornaamwoord "hum" in فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ (jullie hebben hen genomen) verwijst naar de eerder genoemde groep.
De koranreciteerders verschilden in de lezing van het woord سِخْرِيًّا (sukhriyan). Sommige reciteerders van de Hidjāz en een deel van de mensen van Basra en Kūfa lazen het als سِخْرِيًّا met een kasra onder de sīn, en zij interpreteerden deze kasra zo dat de betekenis ervan "bespotting" is; en zij zeiden: wanneer het met een ḍamma gelezen wordt, betekent het woord dwangarbeid en onderwerping. De strekking van de tekst volgens hun opvatting is dus: jullie hebben degenen die in Mij geloven in het wereldse leven tot mikpunt van spot en spel gemaakt, jullie bespotten hen, totdat zij jullie deden vergeten Mij te gedenken. De meerderheid van de reciteerders van Medina en Kūfa las het echter als سُخْرِيًّا met een ḍamma onder de sīn, en zij zeiden: de betekenis van het woord is bij ḍamma en bij kasra hetzelfde. Sommigen overleveren op grond van wat zij van de Arabieren hoorden: lijjiyy (لِجِّيّ) en lujjiyy (لُجِّيّ), en dirriyy (دِرِيّ) en durriyy (دُرِيّ), betrekking hebbend op "de parel" (al-durr), en evenzo kirsiyy (كِرْسِيّ) en kursiyy (كُرْسِيّ); en zij zeiden dat dit behoort tot hetzelfde fenomeen als hun gebruik van zowel al-ʿiṣiyy (العِصِيّ) met kasra onder de ʿayn als al-ʿuṣiyy (العُصِيّ) met ḍamma als meervoud van al-ʿaṣā (de staf). Zij zeiden: wij verkozen de ḍamma in al-sukhriyy omdat dat de meest welsprekende van de twee dialectvarianten is.
Het juiste oordeel in deze kwestie is dat dit twee bekende lezingen zijn en twee erkende dialectvarianten met één en dezelfde betekenis, en dat geleerden onder de Koranreciteerders elk van beide hebben gelezen; wie van beide lezingen de reciteerder ook kiest, hij heeft het bij het rechte eind. Er is namelijk geen erkende overlevering van iemand die een onderscheid in betekenis maakt tussen de kasra en de ḍamma, gelet op wat ik heb vermeld betreffende wat er overgeleverd is van degenen die van de Arabieren hoorden wat ik heb geciteerd.
Vermelding van de overlevering daarover, afkomstig van sommigen die daarin wél een onderscheid in betekenis maken tussen de kasra en de ḍamma:
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا : "De twee vormen zijn verschillend: sikhriyyan en sukhriyyan. Allah zegt: وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا (en Wij hebben sommigen van hen boven anderen in rang verheven, opdat sommigen van hen anderen als dienstverplichten kunnen nemen) — hij zei: dit is sikhriyyan: zij houden hen in dwangarbeid bij jou; en de anderen — die hen bespotten — die zijn sukhriyyan: jouw verhoging boven hem maakte dat jij hem in dwangarbeid houdt; en de anderen: zij bespotten de mensen van de islām, dat is sukhriyyan: zij bespotten hen. De twee zijn dus verschillende vormen." En hij reciteerde de uitspraak van Allah: وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ قَالَ إِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ (en telkens wanneer een groep van zijn volk hem passeerde, bespotten zij hem; hij zei: als jullie ons bespotten, dan bespotten wij jullie zoals jullie bespotten), en hij zei: zij bespotten hen zoals het volk van Noach Noach bespotte; zij hebben hen als sukhriyyan genomen: zij hebben hen tot mikpunt van spot gemaakt, zij bleven hen beslist bespotten.
Wat betreft Zijn woord: حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي (totdat zij jullie Mijn gedachtenis deden vergeten) — Hij zegt: jullie aanhoudende bespotting van hen deed jullie door dat gedrag jegens hen vergeten Mij te gedenken, zodat het jullie daarvan afleidde; وَكُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ (en jullie lachten hen uit).
Zoals Yūnus mij heeft verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende Zijn woord حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي : "hun bespotting van hen en hun uitlachen van hen deed dezen Allah vergeten" — en hij reciteerde: إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ (voorwaar, de misdadigers plachten de gelovigen uit te lachen) totdat hij bereikte: إِنَّ هَؤُلاءِ لَضَالُّونَ (voorwaar, dezen zijn zeker de dwalenden).
