Tabari
Terug naar surah 22, ayah 51

Tafseer van De Bedevaart · Al-Hajj · 22:51

وَٱلَّذِينَ سَعَوْا۟ فِىٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْجَحِيمِ

En degenen die proberen Onze Verzen te ontkrachten: zij zullen de bewoners van Djahîm (de Hel) zijn."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord: وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ — dat wil zeggen: degenen die zich hebben ingespannen [om te strijden] tegen Onze bewijzen, en [mensen] hebben afgewend van het volgen van Onze Boodschapper en van het instemmen met Ons Boek dat Wij hebben neergezonden. Er staat "in Onze tekenen" — waarbij "fī" is ingevoegd, net zoals men zegt: "Iemand heeft zich ingespannen in de zaak van iemand anders."

    De uitleggers verschilden van mening over de betekenis van het woord: (muʿājizīna). Sommigen zeiden: de betekenis ervan is "zij die in vijandschap leven" (mushāqqīna).

    Vermelding van degenen die dit zeiden: Aḥmad ibn Yūsuf heeft ons verteld, hij zei: al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van ʿUthmān ibn ʿAṭāʾ, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās — dat hij het in elk geval [in de Koran] las als (muʿājizīna) — met alif — en hij zei: mushāqqīna [dat wil zeggen: tegenstanders].

    Anderen zeiden: neen, de betekenis ervan is: zij meenden dat zij Allah zouden kunnen ontsnappen, zodat Hij hen niet in Zijn macht zou hebben.

    Vermelding van degenen die dit zeiden: Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ — hij zei: zij hebben de tekenen van Allah gelogengesproken en meenden dat zij Allah zouden kunnen ontsnappen — maar zij zullen Hem nooit ontsnappen.

    Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda — gelijk aan het voorgaande.

    Deze twee uitlegwijzen gelden bij de lezing van wie het leest als: فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ — met alif — en dat is de lezing van de meeste lezers van Medina en Koefa. Sommige lezers van Mekka en Basra echter lazen het als: "muʿajjizīna" — met tashdiyd op de jīm, zonder alif — met de betekenis dat zij de mensen hebben ontmoedigd en ze hebben tegengehouden van het volgen van de Boodschapper van Allah ﷺ en het geloof in de Koran.

    Vermelding van degenen die dit zeiden en zo lazen: Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden gezamenlijk, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over het woord: "muʿajjizīna" — hij zei: tegenhouders die de mensen tegenhouden van het volgen van de Profeet ﷺ.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — gelijk aan het voorgaande.

    Het meest correcte standpunt hierin is te zeggen: het zijn twee bekende lezingen, waarvan elke variant is gelezen door geleerde lezers; de betekenis van de twee is nagenoeg gelijk. Want wie de tekenen van Allah probeert te ontkrachten, heeft Allah proberen te ontlopen (ʿājaza Llāha); en tot het proberen te ontlopen van Allah behoort het ontkrachten van de tekenen van Allah, het werken aan Zijn ongehoorzaamheid en het ingaan tegen Zijn bevel. En tot de kenmerken van de mensen over wie Allah deze verzen heeft neergezonden, behoorde dat zij de mensen vertraagden van het geloof in Allah en het volgen van Zijn Boodschapper, en de Boodschapper van Allah ﷺ probeerden te overmeesteren — in de mening dat zij hem zouden kunnen overwinnen en overheersen — terwijl Allah hem Zijn hulp heeft gewaarborgd over hen. Dit was hun "muʿājaza" van Allah. Nu dit zo is, heeft eenieder die een van de twee lezingen kiest, de juistheid bereikt.

    "Al-muʿājaza" (het proberen te ontlopen) is de "mufāʿala" van "al-ʿajz" (onmacht), met de betekenis van wederzijdse strijd tussen twee [partijen], elk proberend de ander te overwinnen en te overheersen.

    "Al-taʿjīz" (het ontkrachten) is het zwak maken — de "tafʿīl" van "al-ʿajz".

    Zijn woord: أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ — dat wil zeggen: degenen die deze kenmerken bezitten zijn op de Dag des Oordeels de bewoners van de hel (jahannam) en haar vaste bevolking die er thuis is.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ ) يقول: والذين عملوا في حججنا فصدّوا عن اتباع رسولنا، والإقرار بكتابنا الذي أنـزلناه، وقال في آياتنا فأدخلت فيه في كما يقال: سعى فلان في أمر فلان. واختلف أهل التأويل في تأويل قوله: (مُعاجِزينَ) فقال بعضهم: معناه: مشاقين. *ذكر من قال ذلك:حدثنا أحمد بن يوسف, قال: ثنا القاسم, قال: ثنا حجاج, عن عثمان بن عطاء, عن أبيه, عن ابن عباس, أنه قرأها: (معاجزين) في كل القرآن, يعني بألف, وقال: مشاقين. وقال آخرون: بل معنى ذلك: أنهم ظنوا أنهم يعجزون الله فلا يقدر عليهم. *ذكر من قال ذلك:حدثنا ابن عبد الأعلى, قال: ثنا ابن ثور, عن معمر, عن قَتادة: ( فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ ) قال: كذبوا بآيات الله فظنوا أنهم يعجزون الله, ولن يعجزوه. حدثنا الحسن, قال: أخبرنا عبد الرزاق, قال: أخبرنا معمر, عن قَتادة, مثله. وهذان الوجهان من التأويل في ذلك على قراءة من قرأه: ( فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ ) بالألف, وهي قراءة عامة قرّاء المدينة والكوفة. وأما بعض قرّاء أهل مكة والبصرة، فإنه قرأه: " مُعَجِّزِينَ" بتشديد الجيم بغير ألف, بمعنى أنهم عجزوا الناس وثبطوهم عن اتباع رسول الله صلى الله عليه وسلم والإيمان بالقرآن. *ذكر من قال ذلك كذلك من قراءته:حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله: " مُعَجِّزِينَ" قال: مبطِّئين يبطِّئون الناس عن اتباع النبيّ صلى الله عليه وسلم. حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, عن مجاهد, مثله. والصواب من القول في ذلك أن يقال: إنهما قراءتان مشهورتان, قد قرأ بكل واحدة منهما علماء من القرّاء, متقاربتا المعنى; وذلك أن من عجز عن آيات الله، فقد عاجز الله, ومن معاجزة الله التعجيز عن آيات الله، والعمل بمعاصيه وخلاف أمره، وكان من صفة القوم الذين أنـزل الله هذه الآيات فيهم أنهم كانوا يبطِّئون الناس عن الإيمان بالله، واتباع رسوله، ويغالبون رسول الله صلى الله عليه وسلم, يحسبون أنهم يعجزونه ويغلبونه, وقد ضمن الله له نصره عليهم, فكان ذلك معاجزتهم الله. فإذ كان ذلك كذلك, فبأي القراءتين قرأ القارئ فمصيب الصواب في ذلك. وأما المعاجزة فإنها المفاعلة من العجز, ومعناه: مغالبة اثنين، أحدهما صاحبه أيهما يعجزه فيغلبه الآخر ويقهره. وأما التعجيز: فإنه التضعيف وهو التفعيل من العجز.وقوله: ( أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ ) يقول: هؤلاء الذين هذه صفتهم هم سكان جهنم يوم القيامة وأهلها الذين هم أهلها.