Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:53
En (gedenkt) toen Wij Môesa de Schrift (de Taurât) en de Foerqân gaven, hopelijk zullen jullie de leiding volgen.
Het woord over de uitleg van Zijn verheven uitspraak: وَإِذْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (53)
(En toen Wij aan Mūsā het Boek en het Onderscheidingscriterium (al-furqān) gaven, opdat jullie de rechte weg zouden volgen.)
Abū Jaʿfar zei: Met Zijn uitspraak (En toen Wij aan Mūsā het Boek gaven) bedoelt Hij: en gedenkt ook toen Wij aan Mūsā het Boek en het Onderscheidingscriterium (al-furqān) gaven. Met "het Boek" bedoelt Hij de Tora, en met "het Onderscheidingscriterium" (al-furqān) het scheidingsmiddel tussen waarheid en valsheid, zoals:
928 — Al-Muthannā ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Abū Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van al-Rabīʿ ibn Anas, op gezag van Abū al-ʿĀliya, over Zijn uitspraak (En toen Wij aan Mūsā het Boek en het Onderscheidingscriterium gaven), hij zei: Daarmee scheidde Hij tussen waarheid en valsheid.
929 — Muḥammad ibn ʿAmr al-Bāhilī heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over de uitspraak van Allah (En toen Wij aan Mūsā het Boek en het Onderscheidingscriterium gaven), hij zei: Het Boek is het Onderscheidingscriterium, een onderscheidingsmiddel tussen waarheid en valsheid.
930 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, dergelijks.
931 — En al-Qāsim ibn al-Ḥasan heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak (En toen Wij aan Mūsā het Boek en het Onderscheidingscriterium gaven), hij zei: Het Boek is het Onderscheidingscriterium, het scheidde tussen waarheid en valsheid.
932 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: En Ibn ʿAbbās zei: "Het Onderscheidingscriterium" (al-furqān) is een verzamelnaam voor de Tora, het Evangelie, de Psalmen (al-Zabūr) en de Furqān.
En Ibn Zayd zei daarover het volgende:
933 — Yūnus ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft mij dit verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ik vroeg hem — namelijk Ibn Zayd — over de uitspraak van Allah, machtig en verheven is Hij: (En toen Wij aan Mūsā het Boek en het Onderscheidingscriterium gaven). Hij zei: Wat betreft "het Onderscheidingscriterium" (al-furqān) waarover Allah, machtig en verheven is Hij, zei: يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ [al-Anfāl: 41] (de Dag van het Onderscheid, de dag waarop de twee legers elkaar troffen), dat is de dag van Badr, de dag waarop Allah scheidde tussen waarheid en valsheid, en het oordeel waarmee Hij scheidde tussen waarheid en valsheid. Hij zei: Zo gaf Allah aan Mūsā het Onderscheidingscriterium; Allah scheidde tussen hen, redde hem en bracht hem in veiligheid; Hij scheidde tussen hen door de overwinning. Zoals Allah dat tot stand bracht tussen Muḥammad ﷺ en de polytheïsten (al-mushrikīn), zo bracht Hij het tot stand tussen Mūsā en Farao.
* * *
Abū Jaʿfar zei: De meest passende van deze twee uitleggingen bij de uitleg van het vers is hetgeen overgeleverd is van Ibn ʿAbbās, Abū al-ʿĀliya en Mujāhid: namelijk dat het Onderscheidingscriterium (al-furqān) waarvan Allah vermeldt dat Hij het op deze plaats aan Mūsā gaf, het Boek is waarmee Hij scheidde tussen waarheid en valsheid, en dat het een kwalificatie van de Tora is en een beschrijving daarvan. De uitleg van het vers wordt dan: en toen Wij aan Mūsā de Tora gaven die Wij voor hem op de tafelen hadden geschreven, en waarmee Wij scheidden tussen waarheid en valsheid.
Zo is "het Boek" een kwalificatie van de Tora die in haar plaats is gesteld, zodat men het noemen van de Tora kan weglaten; vervolgens wordt daarop "het Onderscheidingscriterium" (al-furqān) als koppeling gevoegd, aangezien het tot haar kwalificaties behoort.
* * *
Wij hebben de betekenis van "het Boek" reeds toegelicht in het voorgaande van dit ons boek, en dat het de betekenis heeft van "het geschrevene".
* * *
Wij zeggen dat deze uitleg de meest passende bij het vers is — hoewel een andere uitleg mogelijk is — omdat hetgeen daaraan voorafgaat de vermelding van "het Boek" is, en dat de betekenis van "het Onderscheidingscriterium" (al-furqān) "het scheiden" is — en wij hebben dat reeds aangetoond in het voorgaande van dit ons boek —, zodat het, daar dit zo is, meer voor de hand ligt het te verbinden met de beschrijving van hetgeen er onmiddellijk aan voorafgaat dan het te verbinden met de beschrijving van hetgeen er verder van verwijderd is.
Wat betreft de uitleg van Zijn uitspraak (opdat jullie de rechte weg zouden volgen), die is gelijk aan de uitleg van Zijn uitspraak لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (opdat jullie dankbaar zouden zijn), en de betekenis ervan is: opdat jullie de rechte weg zouden volgen.
Het is alsof Hij zei: en gedenkt ook toen Wij aan Mūsā de Tora gaven die scheidt tussen waarheid en valsheid, opdat jullie er de rechte weg door zouden volgen en de waarheid die erin staat zouden volgen, want Ik heb haar zo gemaakt: een leiding voor wie zich erdoor laat leiden en volgt wat erin staat.
-----------
Voetnoten:
(113) In het handschrift staat: "het is het Onderscheidingscriterium tussen waarheid en valsheid", en wat in de gedrukte editie staat is beter.
(114) In de gedrukte editie staat: "tussen Muḥammad en de polytheïsten", en ik heb overgenomen wat in het handschrift staat.
(115) In de gedrukte editie staat: "Dus de meest passende van deze twee uitleggingen…".
(116) Zie wat voorafging, deel 1: 97–99.
(117) In de gedrukte editie staat: "omdat hetgeen daaraan voorafgaat de vermelding van het Boek is", met weglating van "van".
(118) Zie wat voorafging, deel 1: 98–99.
(119) Zie wat voorafging, deel 2: 69.
