Tabari
Terug naar surah 2, ayah 218

Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:218

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱلَّذِينَ هَاجَرُوا۟ وَجَٰهَدُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ أُو۟لَٰٓئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ ٱللَّهِ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ

Voorwar, degenen die geloven en degenen die uitgeweken zijn en degenen die strijden op de Web van Allah, zij zijn degenen die hopen op de Barmhartigheid van Allah. En Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (218) (Voorwaar, zij die geloven en zij die zijn uitgeweken en gestreden hebben op de weg van Allah, zij zijn het die hopen op de barmhartigheid van Allah; en Allah is Vergevensgezind, Genadevol (2:218)).

    Abū Jaʿfar zei: Hij — verheven is Zijn vermelding — bedoelt daarmee: Voorwaar, zij die Allah, Zijn Boodschapper en datgene waarmee hij gekomen is voor waar hebben gehouden = en met Zijn woord: "en zij die zijn uitgeweken" worden bedoeld degenen die het samenwonen met de polytheïsten (mushrikīn) in hun steden en het verkeren met hen in hun woonplaatsen hebben verlaten, zodat zij zich van hen, van hun nabijheid en van hun land afkeerden naar elders, als een uitwijking (hijra)... [onleesbaar] ... toen hij wegtrok van datgene waarvan hij wegtrok naar datgene waarheen hij vertrok. De grondbetekenis van al-muhājara is de "wederkerige vorm" (al-mufāʿala), afgeleid van het verlaten (hijra) door de ene man van de andere wegens een vijandschap die tussen hen bestaat; vervolgens wordt het gebruikt voor ieder die iets verlaat omwille van een zaak die hij daaraan verafschuwt. En de uitwijkelingen onder de metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ werden slechts "muhājirūn" (uitwijkelingen) genoemd om de reden die wij beschreven hebben: hun verlaten van hun huizen en woningen uit afkeer om te verblijven te midden van de polytheïsten en onder hun heerschappij, op een wijze waarbij zij niet veilig waren voor hun beproeving (fitna) voor henzelf in hun woonplaatsen — naar de plaats waar zij daarvoor wél veilig waren.

    * * *

    En wat betreft Zijn woord: "en gestreden hebben" (wa-jāhadū), dat betekent: en gevochten en oorlog gevoerd hebben.

    * * *

    En de grondbetekenis van al-mujāhada is de "wederkerige vorm" (al-mufāʿala), afgeleid van de uitspraak van een man: "Zus-en-zo heeft die-en-die met betrekking tot iets afgemat" — wanneer hij hem in benauwdheid bracht en het hem zwaar maakte — "hij mat hem af met afmatting (jahd)". Wanneer de handeling dan van twee partijen uitgaat, waarbij ieder van hen van zijn metgezel hevigheid en moeite verduurt, dan wordt gezegd: "Zus-en-zo strijdt (yujāhid) tegen die-en-die" — dat wil zeggen: dat ieder van beiden zijn metgezel datgene aandoet wat hem afmat en hem zwaar valt — "hij strijdt tegen hem met strijd (mujāhada) en jihād".

    * * *

    En wat betreft "de weg van Allah" (sabīl Allāh): dat is Zijn pad en Zijn religie.

    * * *

    De betekenis van Zijn woord is dus: "en zij die zijn uitgeweken en gestreden hebben op de weg van Allah" — en zij die zich afkeerden van de heerschappij van de mensen van het toekennen van deelgenoten (shirk), als een uitwijking weg van hen, en uit vrees voor hun beproeving (fitna) over hun religies, en die hen bevochten in de religie van Allah om hen daarin te doen treden en in datgene wat Allah behaagt = "zij zijn het die hopen op de barmhartigheid van Allah", dat wil zeggen: zij verlangen ernaar dat Allah hun barmhartig zal zijn en hen Zijn paradijs (janna) zal binnenleiden door de gunst van Zijn barmhartigheid jegens hen.

    = "en Allah is Vergevensgezind", dat wil zeggen: Hij bedekt de zonden van Zijn dienaren door ze te vergeven, en bewijst hun een gunst met barmhartigheid.

    * * *

    En ook van dit vers is vermeld dat het werd geopenbaard aangaande ʿAbd Allāh ibn Jaḥsh en zijn metgezellen.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    4102 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: al-Muʿtamir ibn Sulaymān heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, dat een man hem verteld heeft, op gezag van Abū al-Sawwār, die het hem vertelde op gezag van Jundub ibn ʿAbd Allāh, die zei: Toen er met de zaak van ʿAbd Allāh ibn Jaḥsh en zijn metgezellen en de zaak van Ibn al-Ḥaḍramī gebeurde wat er gebeurde, zeiden sommige moslims: Indien zij op hun reis geen — ik meen dat hij zei: — zonde (wizr) hebben begaan, dan is er voor hen daarin ook geen beloning. Toen openbaarde Allah: "Voorwaar, zij die geloven en zij die zijn uitgeweken en gestreden hebben op de weg van Allah, zij zijn het die hopen op de barmhartigheid van Allah; en Allah is Vergevensgezind, Genadevol".

    4103 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, hij zei: al-Zuhrī en Yazīd ibn Rūmān hebben mij verteld, op gezag van ʿUrwa ibn al-Zubayr, die zei: Allah — machtig en verheven is Hij — openbaarde de Koran met datgene wat Hij aan beschikking openbaarde, en Allah bracht voor de moslims verlichting in de zaak van ʿAbd Allāh ibn Jaḥsh en zijn metgezellen — dat wil zeggen: in hun doden van Ibn al-Ḥaḍramī. Toen dan voor ʿAbd Allāh ibn Jaḥsh en zijn metgezellen helder werd waarin zij verkeerden ten tijde dat de Koran werd geopenbaard, verlangden zij naar de beloning, en zeiden: O Boodschapper van Allah, mogen wij hopen dat het voor ons een veldtocht (ghazwa) zal zijn waarin ons de beloning van de strijders (mujāhidūn) gegeven wordt? Toen openbaarde Allah — machtig en verheven is Hij — aangaande hen: "Voorwaar, zij die geloven en zij die zijn uitgeweken en gestreden hebben op de weg van Allah, zij zijn het die hopen op de barmhartigheid van Allah; en Allah is Vergevensgezind, Genadevol". Zo plaatste Allah hen daarmee op de grootste hoop.

    4104 - Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die zei: Allah prees de metgezellen van Zijn profeet Mohammed ﷺ met de schoonste lofprijzing en zei: "Voorwaar, zij die geloven en zij die zijn uitgeweken en gestreden hebben op de weg van Allah, zij zijn het die hopen op de barmhartigheid van Allah; en Allah is Vergevensgezind, Genadevol" — dezen zijn de besten van deze gemeenschap (umma). Vervolgens maakte Allah hen tot mensen van hoop, zoals jullie horen, en voorwaar: wie hoopt, streeft; en wie vreest, vlucht.

    4105 - Mij is verteld op gezag van ʿAmmār, hij zei: Ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ, het gelijke daarvan.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (218) قال أبو جعفر: يعني بذلك جل ذكره: إنّ الذين صَدَّقوا بالله وبرسوله وبما جاء به = وبقوله: " والذين هاجروا " الذين هجروا مُساكنة المشركين في أمصارهم &; 4-318 &; ومجاورتهم في ديارهم، فتحولوا عنهم، وعن جوارهم وبلادهم، (39) إلى غيرها هجرة... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... (40) لما انتقل عنه إلى ما انتقل إليه. وأصل المهاجرة: " المفاعلة " من هجرة الرجل الرجلَ للشحناء تكون بينهما، ثم تستعمل في كل من هجر شيئًا لأمر كرهه منه. وإنما سمي المهاجرون من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم " مهاجرين " ، لما وصفنا من هجرتهم دورَهم ومنازلهم كراهةً منهم النـزولَ بين أظهر المشركين وفي سلطانهم، بحيث لا يأمنون فتنتهم على أنفسهم في ديارهم - إلى الموضع الذي يأمنون ذلك. * * * وأما قوله: " وجاهدوا " فإنه يعني: وقاتلوا وحاربوا. * * * وأصل " المجاهدة "" المفاعلة " من قول الرجل: " قد جَهَد فلان فلانًا على كذا " -إذا كرَبَه وشقّ عليه-" يجهده جهدًا ". فإذا كان الفعل من اثنين، كل واحد منهما يكابد من صَاحبه شدة ومشقة، قيل: " فلانٌ يجاهد فلانًا " - يعني: أن كل واحد منهما يفعل بصاحبه ما يجهده ويشق عليه -" فهو يُجاهده مجاهدة وجهادًا " . * * * وأما " سبيل الله "، فطريقه ودينه. (41) * * * &; 4-319 &; فمعنى قوله إذًا : " والذين هاجروا وجاهدوا في سبيل الله "، والذين تحوَّلوا من سلطان أهل الشرك هجرةً لهم، وخوفَ فتنتهم على أديانهم، وحاربوهم في دين الله ليدخلوهم فيه وفيما يرضي الله =" أولئك يرجون رَحمة الله "، أي: يطمعون أن يرحمهم الله فيدخلهم جنته بفضل رحمته إياهم. =" والله غفور "، أي ساتر ذنوبَ عباده بعفوه عنها، متفضل عليهم بالرحمة. (42) * * * وهذه الآية أيضًا ذُكر أنها نـزلت في عبد الله بن جحش وأصحابه. * ذكر من قال ذلك: 4102 - حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال، حدثنا المعتمر بن سليمان، عن أبيه، أنه حدثه رجل، عن أبي السَّوار، يحدثه عن جندب بن عبد الله قال: لما كان من أمر عبد الله بن جحش وأصحابه وأمر ابن الحضرمي ما كان ، قال بعض المسلمين: إن لم يكونوا أصابوا في سفرهم -أظنه قال: - وِزْرًا، فليس لهم فيه أجرٌ. فأنـزل الله: " إنّ الذين آمنوا والذين هاجروا وجاهدوا في سبيل الله أولئك يرجون رحمة الله والله غفور رحيم ". (43) 4103 - حدثنا ابن حميد قال، حدثنا سلمة، عن ابن إسحق قال، حدثني الزهري ويزيد بن رومان، عن عروة بن الزبير قال: أنـزل الله عز وجل القرآنَ بما أنـزلَ من الأمر، وفرَّج الله عن المسلمين في أمر عبد الله بن جحش وأصحابه - يعني: في قتلهم ابن الحضرمي - فلما تجلى عن عبد الله بن جحش وأصحابه ما كانوا فيه حين نـزل القرآن، طمعوا في الأجر، فقالوا: يا رسول الله، أنطمعُ أن تكون لنا غزوة نُعْطى فيها أجرَ المجاهدين؟ فأنـزل الله عز وجل فيهم: " إنّ الذين آمنوا والذين هاجروا وجاهدوا في سبيل الله أولئك يرجون رحمة الله والله غفورٌ رحيمٌ". &; 4-320 &; فوضعهم الله من ذلك على أعظم الرجاء. (44) 4104 - حدثنا بشر بن معاذ قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة قال: أثنى الله على أصحاب نبيه محمد صلى الله عليه وسلم أحسنَ الثناء فقال: " إن الذين آمنوا والذين هاجروا وجاهدوا في سبيل الله أولئك يرجون رحمة الله والله غفورٌ رحيم "، هؤلاء خيارُ هذه الأمة. ثم جعلهم الله أهل رجاء كما تسمعون، وأنه من رجَا طلب، ومن خاف هرب. 4105 - حدثت عن عمار قال، حدثنا ابن أبي جعفر، عن أبيه، عن الربيع، مثله. ------------------------ الهوامش : (39) كان الكلام في المطبوعة متصلا بما بعده في موضع هذه النقط ، ولكنه لا يستقيم ولا يطرد . ففصلت بين الكلامين . وظني أن سياق الكلام وتمامه : "فتحوَّلوا عنهم وعن جوارهم وبلادهم إلى غيرها هجرة ، لما كرهوا من كفرهم وشركهم ، وإيثارًا لجوار المؤمنين من أصحاب محمد صلى الله عليه وسلم" ، وسياق الكلام يدل على ذلك . (40) مكان هذه النقط خرم لا شك فيه ، كأن ناسخًا أسقط سطرًا أو سطرين ، وكان صدر الكلام فيما أتوهم . "هجر المكان يهجره هجرًا وهجرانًا وهجرة : كرهه فخرج منه ، تاركًا لما انتقل عنه إلى ما انتقل إليه" - أو كلامًا هذا معناه . (41) انظر معنى"سبيل الله" فيما سلف ، 2 : 497/ 3 : 564 ، 583 . (42) انظر معنى"غفور" فيما سلف من مراجعه في فهارس اللغة (غفر) . (43) الأثر : 4102 - هو من تمام الأثر السالف رقم : 4084 ، وهو بتمامه في الدر المنثور 1 : 250 (44) الأثر : 3103 - سيرة ابن هشام 2 : 255 ، وهو تمام الأثر السالف : 4082 . وكان في المطبوعة هنا : "فوفقهم الله من ذلك . . . " ، والصواب ما أثبت من ابن هشام .