Tabari
Terug naar surah 2, ayah 181

Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:181

فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعْدَمَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثْمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ

Wie den het testament verandert nadat hij het heeft gehoord: voorwaar, dan rust de zonde op hen die het veranderd hebben. Voorwaar, Allah is Alhorend, Alwetend.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: En wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op degenen die het veranderen (Surah Al-Baqarah, 2:181).

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens vermelding verheven is, bedoelt daarmee: en wie verandert wat de erflater heeft nagelaten als testament — van zijn rechtmatige beschikking ten gunste van zijn ouders of naaste verwanten die niet van hem erven — nadat hij het testament heeft gehoord, voorwaar, de zonde van die verandering rust op wie zijn testament verandert.

    * * *

    Indien een vraagsteller tot ons zegt: Waarop verwijst de "hā" in Zijn uitspraak "wie het verandert" terug?

    Het antwoord luidt: op iets dat is weggelaten uit de woorden, maar waarnaar het zichtbare verwijst. Dat is de zaak van de overledene, en zijn opdracht aan degene aan wie hij het testament heeft toevertrouwd, betreffende datgene wat hij heeft nagelaten, ten gunste van degene voor wie hij het heeft nagelaten.

    En de betekenis van de woorden is: Voorgeschreven is u, wanneer de dood tot een van u komt, indien hij goed nalaat, het testament ten gunste van de ouders en de naaste verwanten, op een gepaste wijze, als een plicht voor de godvrezenden, dus maakt voor hen een testament; en wie verandert wat jullie voor hen hebben nagelaten nadat hij jullie heeft gehoord toen jullie het ten gunste van hen nalieten, voorwaar, de zonde van wat hij daarvan heeft gedaan rust op hem en niet op jullie.

    En wij zeggen slechts dat de "hā" in Zijn uitspraak "wie het verandert" terugverwijst naar iets dat is weggelaten uit de woorden en waarnaar het zichtbare verwijst, omdat Zijn uitspraak Voorgeschreven is u, wanneer de dood tot een van u komt, indien hij goed nalaat, het testament de woorden van Allah zijn, en de verandering van degene die verandert slechts het testament van de erflater betreft. Wat echter het gebod van Allah tot het testament betreft, dat kunnen noch hij noch een ander veranderen; het is dus toegestaan dat de "hā" in Zijn uitspraak "wie het verandert" terugverwijst naar "het testament" (al-waṣiyya).

    Wat betreft de "hā" in Zijn uitspraak "nadat hij het heeft gehoord", die verwijst terug naar de eerste "hā" in Zijn uitspraak "wie het verandert".

    Wat betreft de "hā" in Zijn uitspraak "voorwaar, de zonde daarvan", die staat voor "de verandering" (al-tabdīl), alsof Hij zei: voorwaar, de zonde van wat daarvan veranderd is, rust op degenen die het veranderen.

    En in overeenstemming met wat wij daarover hebben gezegd, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    2681 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord", hij zei: het testament.

    2682 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    2683 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya ibn Ṣāliḥ heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op degenen die het veranderen": de beloning van de erflater is reeds bij Allah gevallen, en hij is vrij van de zonde ervan. En indien hij een testament heeft gemaakt met de bedoeling schade te berokkenen, dan is zijn testament niet geldig, zoals Allah heeft gezegd: zonder schade te berokkenen [Surah Al-Nisāʾ, 4:12].

    2684 — Al-Ḥusayn ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord", hij zei: wie het testament verandert nadat hij het heeft gehoord, op hem rust de zonde van wat hij heeft veranderd.

    2685 — Mūsā ibn Hārūn heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr ibn Ḥammād heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op degenen die het veranderen": wie het testament verandert dat hij heeft nagelaten, en dat op een gepaste wijze was, voorwaar, de zonde daarvan rust op wie het heeft veranderd. Hij heeft waarlijk onrecht gepleegd.

    2686 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Ḥajjāj ibn al-Minhāl heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: dat ʿAṭāʾ ibn Abī Rabāḥ over Zijn uitspraak "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op degenen die het veranderen" zei: het wordt uitgevoerd zoals hij heeft gezegd.

    2687 — Sufyān ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Yazīd ibn Ibrāhīm, op gezag van al-Ḥasan: "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord", hij zei: wie een testament verandert nadat hij het heeft gehoord.

    2688 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Yazīd ibn Ibrāhīm heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan over deze vers: "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op degenen die het veranderen", hij zei: dit gaat over het testament; wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op wie het heeft veranderd.

    2689 — Ibn Bashshār en Ibn al-Muthannā hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Muʿādh ibn Hishām heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van ʿAṭāʾ en Sālim ibn ʿAbdallāh en Sulaymān ibn Yasār, dat zij zeiden: het testament wordt uitgevoerd ten gunste van degene voor wie het is nagelaten — tot hier eindigt de overlevering van Ibn al-Muthannā, en Ibn Bashshār voegde in zijn overlevering toe — Qatāda zei: en ʿAbdallāh ibn Maʿmar zei: het is mij liever wanneer hij een testament maakt ten gunste van zijn naaste verwanten, en het bevalt mij niet dat ik het zou ontnemen aan degene voor wie het is nagelaten. Qatāda zei: en het is mij liever voor degene voor wie het is nagelaten; Allah, machtig en verheven is Hij, zei: "wie het verandert nadat hij het heeft gehoord, voorwaar, de zonde daarvan rust op degenen die het veranderen".

    * * *

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: Voorwaar, Allah is Alhorend, Alwetend (181).

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens vermelding verheven is, bedoelt daarmee: "Voorwaar, Allah is Alhorend" — van jullie testament dat Ik jullie heb opgedragen na te laten ten gunste van jullie vaders, moeders en verwanten, wanneer jullie het nalaten: handelen jullie daarin rechtvaardig in overeenstemming met datgene wat Ik jullie heb toegestaan te doen op een gepaste wijze, of wijken jullie af, zodat jullie van de waarheid afbuigen en van de juiste koers afwijken? — "Alwetend" omtrent datgene wat jullie borsten verbergen aan neiging naar de waarheid en rechtvaardigheid, dan wel naar onrecht en afwijking.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَمَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ قال أبو جعفر: يعني تعالى ذكره بذلك: فمن غيَّر ما أوصَى به الموصِي -من وصيته بالمعروف لوالديه أو أقربيه الذين لا يرثونه- بعد ما سمع الوصية، فإنما إثم التبديل على من بَدَّل وصيته. * * * فإن قال لنا قائل: وعلامَ عادت " الهاء " التي في قوله: " فمن بدّله "؟ قيل: على محذوف من الكلام يدل عليه الظاهر. وذلك هو أمر الميت، وإيصاؤه إلى من أوصَى إليه، بما أوصَى به، لمن أوْصَى له. ومعنى الكلام: كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ ، فأوصوا لهم، فمن بدل ما أوصيتم به لهم بعد ما سَمعكم توصون لَهم, فإنما إثم ما فعل من ذلك عليه دونكم. وإنما قلنا إن " الهاء " في قوله: " فمن بدله " عائدة على محذوف من الكلام يدل عليه الظاهرُ، لأن قوله: كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ من قول الله, وأنّ تبديل المبدِّل إنما يكون لوصية الموصِي. فأما أمرُ الله بالوصية فلا يقدر هو ولا غيره أن يبدِّله، فيجوز أن تكون " الهاء " في قوله: " فمن بدله " عائده على " الوصية ". وأما " الهاء " في قوله: " بعد ما سمعه "، فعائدة على " الهاء " الأولى في قوله: " فمن بَدَّله ". وأما " الهاء " التي في قوله: " فإنما إثمه "، فإنها مكنيُّ" التبديل "، كأنه قال: فإنما إثم ما بدَّل من ذلك على الذين يبدلونه. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 2681- حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد: " فمن بدَّله بَعد ما سمعه " قال، الوصية. 2682- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد مثله. 2683- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو صالح قال، حدثني معاوية بن صالح, عن علي بن أبي طلحة, عن ابن عباس في قوله: " فمن بدَّله بعد ما سمعه فإنما إثمه على الذين يبدِّلونه "، وقد وقعَ أجر الموصي على الله وبَرئ من إثمه, وإن كان أوصى في ضِرَارٍ لم تجز وصيته, كما قال الله: غَيْرَ مُضَارٍّ [سورة النساء: 12] 2684- حدثنا الحسين بن يحيى قال، أخبرنا عبد الرزاق قال، أخبرنا معمر, عن قتادة في قوله: " فمن بدَّله بعد ما سمعه "، قال: من بدّل الوصية بعد ما سمعها، فإثم ما بدَّل عليه. 2685- حدثني موسى بن هارون قال، حدثنا: عمرو بن حماد قال، حدثنا أسباط, عن السدي: " فمن بدَّله بعد ما سمعه فإنما إثمه على الذين يبدلونه "، فمن بدَّل الوصية التي أوصى بها، وكانت بمعروف, فإنما إثمها على من بدَّلها. إنه قد ظلم. 2686- حدثني المثنى قال، حدثنا حجاج بن المنهال قال، حدثنا حماد, عن قتادة: أن عطاء بن أبي رباح قال في قوله: " فمن بدَّله بعد ما سمعه فإنما إثمه على الذين يبدّلونه "، قال: يُمضَى كما قال. 2687- حدثنا سفيان بن وكيع قال، حدثنا أبي، عن يزيد بن إبراهيم, عن الحسن: " فمن بدّله بعد ما سمعه "، قال: من بدل وصية بعد ما سمعها. 2688- حدثني المثنى قال، حدثنا حجاج قال، حدثنا يزيد بن إبراهيم, عن الحسن في هذه الآية: " فمن بدّله بعد ما سمعه فإنما إثمه على الذين يبدِّلونه "، قال: هذا في الوصية، من بدَّلها من بعد ما سمعها, فإنما إثمه على من بَدَّله. 2689- حدثنا ابن بشار وابن المثنى قالا حدثنا معاذ بن هشام قال، حدثني أبي, عن قتادة, عن عطاء وسالم بن عبد الله وسليمان بن يسار أنهم قالوا: تُمضى الوصية لمن أوصَى له به = إلى هاهنا انتهى حديث ابن المثنى, وزاد ابن بشار في حديثه = قال قتادة: وقال عبد الله بن معمر: أعجبُ إليّ لو أوْصى لذوي قرابته, وما يعجبني أن أنـزعه ممن أوصَى له به. قال قتادة: وأعجبه إليّ لمن أوصى له به, قال الله عز وجل: " فمن بدَّله بعدَ ما سمعه فإنما إثمه على الذين يبدّلونه ". * * * القول في تأويل قوله تعالى : إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (181) قال أبو جعفر: يعني تعالى ذكره بذلك: " إن الله سميع " = لوصيتكم التي أمرتكم أن تُوصوا بها لآبائكم وأمهاتكم وأقربائكم حين توصون بها, أتعدلون فيها على ما أذِنت لكم من فعل ذلك بالمعروف, أم تَحيفون فتميلون عن الحق وتجورون عن القصد؟ =" عليمٌ" بما تخفيه صدوركم من الميل إلى الحق، والعدل, أم الجور والحيْف.