Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:152
Gedenkt Mij daarom, dan zal Ik jullie gedenken en weest Mij dankbaar en weest Mij niet ondankbaar.
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ
(*Gedenkt Mij, dan zal Ik u gedenken.*)
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene — geprezen zij Zijn vermelding — bedoelt daarmee: Gedenkt Mij, o gelovigen, door Mij te gehoorzamen in wat Ik u gebied en in wat Ik u verbied, dan zal Ik u gedenken door Mijn barmhartigheid jegens u en Mijn vergeving voor u. Zoals:
2312 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ibn al-Mubārak heeft ons verteld, op gezag van Ibn Lahīʿa, op gezag van ʿAṭāʾ ibn Dīnār, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: "Gedenkt Mij, dan zal Ik u gedenken" — hij zei: Gedenkt Mij door Mij te gehoorzamen, dan zal Ik u gedenken door Mijn vergeving.
* * *
Sommigen legden dit uit als zijnde afgeleid van het gedenken in de zin van lofprijzing en lof.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
1313 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ, over Zijn uitspraak: "Gedenkt Mij, dan zal Ik u gedenken, en weest Mij dankbaar en weest Mij niet ondankbaar" — Allah gedenkt wie Hem gedenkt, vermeerdert wie Hem dankbaar is, en bestraft wie Hem ondankbaar is (kufr).
2314 — Mūsā heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "Gedenkt Mij, dan zal Ik u gedenken" — hij zei: Er is geen dienaar die Allah gedenkt of Allah gedenkt hem. Geen gelovige gedenkt Hem of Hij gedenkt hem met barmhartigheid, en geen ongelovige (kāfir) gedenkt Hem of Hij gedenkt hem met bestraffing (ʿadhāb).
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: وَاشْكُرُوا لِي وَلا تَكْفُرُونِ (152)
(*En weest Mij dankbaar en weest Mij niet ondankbaar* (2:152))
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene — geprezen zij Zijn vermelding — bedoelt daarmee: Weest Mij dankbaar, o gelovigen, voor de gunst die Ik u geschonken heb in de vorm van de islam en de leiding tot de religie die Ik voorgeschreven heb voor Mijn profeten en Mijn uitverkorenen. "En weest Mij niet ondankbaar (kufr)" — Hij zegt: En ontkent niet Mijn weldaad jegens u, opdat Ik u niet beroof van Mijn gunst die Ik u geschonken heb; weest Mij daarvoor veeleer dankbaar, dan zal Ik u vermeerderen en Mijn gunst aan u voltooien, en zal Ik u leiden tot datgene waartoe Ik degenen van Mijn dienaren geleid heb met wie Ik tevreden ben. Want Ik heb Mijn schepping beloofd dat Ik wie Mij dankbaar is zal vermeerderen, en wie Mij ondankbaar is (kufr) zal beroven en zal ontnemen wat Ik hem gegeven heb.
* * *
De Arabieren zeggen: "naṣaḥtu laka wa-shakartu laka" ("ik ben u trouw geweest en ben u dankbaar geweest", met het voorzetsel *li-*), en zij zeggen vrijwel nooit "naṣaḥtuka" (zonder voorzetsel). Soms zeggen zij echter "shakartuka wa-naṣaḥtuka". Daartoe behoort de uitspraak van de dichter:
Zij brachten tegenspoed en voorspoed over u tezamen; waarom dankte gij het volk dan niet, toen gij niet streed?
En al-Nābigha zei, met "naṣaḥtuka":
Ik was de Banū ʿAwf trouw, doch zij aanvaardden mijn boodschapper niet, en mijn smeekbeden vonden bij hen geen baat.
* * *
Wij hebben reeds eerder aangetoond dat de betekenis van "al-shukr" (dankbaarheid) het prijzen van de man is om zijn loffelijke daden, en dat de betekenis van "al-kufr" (ondankbaarheid/ongeloof) het bedekken van een zaak is — zoals wij dat hiervoor uiteengezet hebben; dat maakt herhaling ervan op deze plaats overbodig.
