Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:151
Zoals Wij een Boodschapper uit jullie midden zonden, die aan jullie Onze Verzen voorleest, die jullie reinigt, die jullie het Boek (de Koran) en de Wijsheid onderwijst en die jullie onderwijst wat jullie niet weten.
Het woord over de uitleg van de uitspraak van de Verhevene: كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ (151)
(Zoals Wij onder jullie een boodschapper uit jullie midden hebben gezonden, die jullie Onze tekenen voordraagt, en jullie loutert, en jullie het Boek en de wijsheid onderwijst, en jullie onderwijst wat jullie niet wisten.) (151)
Abū Jaʿfar zei: Met Zijn uitspraak — verheven zij Zijn lof — "Zoals Wij onder jullie een boodschapper hebben gezonden" bedoelt Hij: en opdat Ik Mijn gunst aan jullie zou voltooien door de wetten van jullie ware monotheïstische geloof (al-ḥanīfiyya) uiteen te zetten, en opdat Ik jullie zou leiden naar de religie van Mijn vriend Ibrāhīm — vrede zij met hem — en opdat Ik aan jullie de smeekbede zou verlenen waarmee hij tot Mij bad, en het verzoek dat hij Mij vroeg, toen hij zei: رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ [Surah Al-Baqarah: 128]
(Onze Heer, maak ons beiden aan U onderworpenen, en maak uit ons nageslacht een gemeenschap die aan U onderworpen is, en toon ons onze gebruiken van aanbidding, en aanvaard ons berouw; voorwaar, U bent de Berouwaanvaardende, de Genadevolle) [Surah Al-Baqarah: 128] — zoals Ik aan jullie de smeekbede heb verleend waarmee hij tot Mij bad, en het verzoek dat hij Mij vroeg, toen hij zei: رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ [Surah Al-Baqarah: 129]
(Onze Heer, zend onder hen een boodschapper uit hun midden, die hun Uw tekenen voordraagt, en hun het Boek en de wijsheid onderwijst, en hen loutert; voorwaar, U bent de Almachtige, de Alwijze) [Surah Al-Baqarah: 129] — en zo zond Ik uit jullie midden Mijn boodschapper, om wiens uitzending Mijn vriend Ibrāhīm en zijn zoon Ismāʿīl Mij vroegen, dat Ik hem uit hun beider nageslacht zou doen opstaan.
Aldus is "zoals" (kamā) — daar dit de betekenis van de uitspraak is — verbonden met de uitspraak van Allah, machtig en verheven: وَلأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ (En opdat Ik Mijn gunst aan jullie zou voltooien). En Zijn uitspraak "Zoals Wij onder jullie een boodschapper uit jullie midden hebben gezonden" houdt geen verband met Zijn uitspraak فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ (Gedenkt Mij, dan zal Ik jullie gedenken).
* * *
Sommige lieden hebben gezegd: de betekenis daarvan is: "Gedenkt Mij, zoals Wij onder jullie een boodschapper uit jullie midden hebben gezonden, dan zal Ik jullie gedenken." Zij beweerden dat dit behoort tot het naar voren geplaatste waarvan de betekenis achterstelling is. Maar daarmee hebben zij de boog te ver gespannen, en zijn zij ver van het juiste afgedwaald, en hebben zij de uitspraak gevoerd naar een andere dan haar bekende betekenis, en naar iets anders dan haar begrepen wending.
Dit komt doordat het gangbare in de spraak op de tongen van de Arabieren, het begrepene in hun onderlinge aanspreking — wanneer de een tot de ander zegt: "Zoals ik jou weldaad heb bewezen, o die-en-die, bewijs zo weldaad" — is dat zij voor het tweede geen voorwaarde stellen, want de "kāf" in "kamā" is een voorwaarde waarvan de betekenis is: "Doe zoals Ik heb gedaan." Welnu, in het komen van het antwoord "Gedenkt Mij" daarna, namelijk Zijn uitspraak أَذْكُرْكُمْ (dan zal Ik jullie gedenken), ligt het duidelijkste bewijs dat Zijn uitspraak "zoals Wij hebben gezonden" verbonden is met het werkwoord dat eraan voorafgaat, en dat Zijn uitspraak "Gedenkt Mij, dan zal Ik jullie gedenken" een op zichzelf staande, van het voorgaande losgekoppelde mededeling is, en dat het — wat de oorzaak van Zijn uitspraak "zoals Wij onder jullie hebben gezonden" betreft — daarvan gescheiden staat.
* * *
Sommige grammatici hebben beweerd dat Zijn uitspraak فَاذْكُرُونِي (Gedenkt Mij dan) — wanneer men Zijn uitspraak "zoals Wij onder jullie hebben gezonden" als antwoord daarop maakt, tezamen met Zijn uitspraak أَذْكُرْكُمْ (dan zal Ik jullie gedenken) — gelijk staat aan de voorwaardelijke zin die met twee antwoorden wordt beantwoord, zoals wanneer iemand zegt: "Wanneer die-en-die tot jou komt, ga dan tot hem, dan zul je hem tevreden stellen", waarbij zijn uitspraak "ga dan tot hem" en "dan zul je hem tevreden stellen" beide antwoorden worden op zijn uitspraak "wanneer hij tot jou komt"; en zoals zijn uitspraak: "Indien jij tot mij komt, zal ik jou weldaad bewijzen, zal ik jou eren."
Deze opvatting, ook al is het een van de gangbare leerstellingen, behoort niet tot het gemakkelijkste en welsprekendste in de spraak der Arabieren. En wat het meest passend is voor het Boek van Allah, machtig en verheven, is dat men het toeschrijft aan de welsprekendste en bekendste van de taalvormen der Arabieren, en niet aan de meest verworpene en onbekendste van hun spraak. Dit, naast de verwijdering van die wending van het begrepene in de uitleg.
* * *
Vermelding van wie zei: zijn uitspraak "zoals Wij hebben gezonden" is het antwoord op zijn uitspraak "Gedenkt Mij":
2309 – Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde Ibn Abī Najīḥ zeggen over de uitspraak van Allah, machtig en verheven: "zoals Wij onder jullie een boodschapper uit jullie midden hebben gezonden": zoals Ik gedaan heb, gedenkt Mij dus.
2310 – Al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, het overeenkomstige.
* * *
Zijn uitspraak "zoals Wij onder jullie een boodschapper uit jullie midden hebben gezonden" — daarmee bedoelt Hij de Arabieren. De Verhevene zei tot hen: Houdt vast, o Arabieren, aan gehoorzaamheid aan Mij, en wendt jullie tot de gebedsrichting (qibla) waartoe Ik jullie heb bevolen je te wenden, opdat het argument van de Joden tegen jullie zou vervallen, zodat zij geen argument tegen jullie hebben, en opdat Ik Mijn gunst aan jullie zou voltooien, en jullie geleid zouden worden, zoals Ik jullie aanvankelijk Mijn gunst heb betoond door onder jullie een boodschapper uit jullie midden te zenden. En die boodschapper die Hij tot hen uit hun midden zond, was Muḥammad — Allah's zegen en vrede zij met hem — zoals:
2311 – Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ, over Zijn uitspraak "zoals Wij onder jullie een boodschapper uit jullie midden hebben gezonden": daarmee wordt Muḥammad bedoeld — Allah's zegen en vrede zij met hem.
* * *
En wat Zijn uitspraak betreft "die jullie Onze tekenen voordraagt": daarmee bedoelt Hij de tekenen van de Qurʾān. En met Zijn uitspraak "en jullie loutert": en jullie reinigt van de smet der zonden. En "en jullie het Boek onderwijst", dat is de Onderscheiding (al-Furqān), wat betekent: dat Hij hun de bepalingen ervan onderwijst. En met "de wijsheid" (al-ḥikma) bedoelt Hij de overgeleverde gebruiken (sunan) en het begrip van de religie (al-fiqh fī al-dīn). Dat alles hebben wij reeds eerder uiteengezet, met zijn bewijsstukken.
* * *
En wat Zijn uitspraak betreft "en jullie onderwijst wat jullie niet wisten": daarmee bedoelt Hij: en Hij onderwijst jullie van de berichten der profeten, en de verhalen der voorbije gemeenschappen, en het bericht over wat geschiedt en plaatsvindt van de zaken die de Arabieren niet wisten, en die zij dan vernamen van de boodschapper van Allah — Allah's zegen en vrede zij met hem. Zo deelde de Verhevene hun mee dat zij dat alles slechts kunnen verkrijgen door middel van Zijn boodschapper — Allah's zegen en vrede zij met hem.
-----------------------
Voetnoten:
(53) Dit is al-Farrāʾ; zie Maʿānī al-Qurʾān 1:92.
(54) "Aghraqa al-nāziʿ fī al-qaws" (de schutter spande de boog te ver) betekent: wanneer hij haar spande en de grens in het trekken van de boog overschreed, en de pijlpunt het midden van de boog bereikte, zodat hij soms de hand van de schutter afsneed. En "nazaʿa al-rāmī fī qawsihi nazʿan" betekent: hij trok de pijl met de pees. En hun uitspraak "aghraqa fī al-nazʿ" is een spreekwoord voor overdrijving en buitensporigheid.
(55) Dit behoort eveneens tot de uitspraak van al-Farrāʾ; zie Maʿānī al-Qurʾān 1:92.
(56) Zie wat eerder in dit deel is voorbijgekomen, 3:86-88, en de verwijzingen.
