Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:105
Degenen die ongelovig zijn onder de Lieden van de schrift (de Joden en de christenen) en de voeelgodenaanbidders, wensen niet dat er iets goeds aan jullie wordt neergezonden van jullie Heer. Maar Allah verkiest voor Zijn Barmbartigheid wie Hij en Allah is de bezitter van de Geweldige Gunst.
Het commentaar op de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنـزلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ (Zij die ongelovig zijn, noch onder de Mensen van het Boek, noch de polytheïsten (mushrikīn), wensen niet dat aan jullie enig goeds van jullie Heer wordt neergezonden).
Abū Jaʿfar zei: Met Zijn uitspraak (mā yawaddu — "zij wensen niet") wordt bedoeld: zij houden er niet van, dat wil zeggen: velen onder de Mensen van het Boek houden er niet van. Hiervan zegt men: "Een zekere persoon wenste dit en dat (wadda fulān kadhā), hij wenst het (yawadduhu), wensend (waddan, wuddan en mawaddatan)."
* * *
Wat betreft "de polytheïsten (al-mushrikīn)" — dit staat in de naamval van de genitief (khafḍ) door aansluiting (ʿaṭf) op "de Mensen van het Boek". De betekenis van de uitspraak is: zij die ongelovig zijn onder de Mensen van het Boek houden er niet van, en evenmin de polytheïsten, dat aan jullie enig goeds van jullie Heer wordt neergezonden.
* * *
Wat betreft "an" (dat) in Zijn uitspraak (an yunazzala — "dat wordt neergezonden"), dat staat in de accusatief (naṣb) door Zijn uitspraak (yawaddu — "zij wensen"). En wij hebben reeds eerder aangetoond op welke wijze "min" binnenkomt in Zijn uitspraak (min khayrin — "enig goeds") en wat daarop lijkt aan uitspraken die in hun aanvang een ontkenning (jaḥd) bevatten; dat maakt het overbodig om het op deze plaats te herhalen.
* * *
De uitleg van de uitspraak is dan: zij die ongelovig zijn onder de Mensen van het Boek houden er niet van, en evenmin de polytheïsten jegens Allah onder de afgodenaanbidders, dat aan jullie wordt neergezonden van het goeds dat zich bij Allah bevond, zodat Hij het aan jullie neerzond. Zo wensten de polytheïsten en de ongelovigen onder de Mensen van het Boek dat Allah aan hen niet de Onderscheidingsmaatstaf (al-Furqān) zou neerzenden, noch datgene wat Hij aan Mohammed ﷺ heeft geopenbaard aan Zijn wijsheid en Zijn tekenen. De joden en hun aanhangers onder de polytheïsten wensten dit slechts uit afgunst en kwaadwilligheid (ḥasadan wa-baghyan) van hun kant jegens de gelovigen.
In dit vers is een duidelijke aanwijzing dat Allah, gezegend en verheven is Hij, de gelovigen heeft verboden te leunen op hun vijanden onder de Mensen van het Boek en de polytheïsten, en te luisteren naar hun woorden, en iets te aanvaarden van wat zij hun brengen onder het mom van welwillend advies van hun kant — doordat Hij, verheven is Zijn lof, hen op de hoogte heeft gesteld van de wrok en de afgunst die de Mensen van het Boek en de polytheïsten innerlijk jegens hen koesteren, ook al laten zij met hun tongen het tegendeel blijken van wat zij innerlijk verbergen.
* * *
Het commentaar op de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ (En Allah onderscheidt met Zijn barmhartigheid wie Hij wil, en Allah is de Bezitter van de geweldige genade) (105).
Abū Jaʿfar zei: Met Zijn uitspraak, verheven is Zijn lof, (wa-Allāhu yakhtaṣṣu bi-raḥmatihi man yashāʾu — "En Allah onderscheidt met Zijn barmhartigheid wie Hij wil") wordt bedoeld: En Allah onderscheidt wie Hij wil met Zijn profeetschap en Zijn boodschap, en zendt hem dus tot wie Hij wil van Zijn schepselen, en begunstigt met het geloof (īmān) wie Hij liefheeft, en leidt hem daartoe. En Zijn "onderscheiding" (ikhtiṣāṣ) van hen daarmee betekent: het exclusief aan hen toekennen daarvan met uitsluiting van de overigen van Zijn schepselen. Allah heeft Zijn boodschap aan degene tot wie Hij die onder Zijn schepselen zond, en Zijn leiding aan wie Hij van Zijn dienaren leidde, slechts gemaakt tot een barmhartigheid van Hem jegens hem, opdat Hij hem daarmee zou voeren naar Zijn welbehagen, Zijn liefde, en zijn slagen daarmee om het paradijs (janna) te bereiken, en zijn verdienen daarmee van Zijn lof. En dit alles is een barmhartigheid van Allah jegens hem.
* * *
Wat betreft Zijn uitspraak (wa-Allāhu dhū al-faḍl al-ʿaẓīm — "en Allah is de Bezitter van de geweldige genade"): dit is een mededeling van Allah, verheven is Zijn lof, dat al het goeds dat Zijn dienaren bereikt in hun godsdienst en hun wereldse leven, van Hem afkomstig is als begin en als gunst van Hem jegens hen, zonder dat zij daarop bij Hem enig recht hadden.
* * *
En in Zijn uitspraak (wa-Allāhu yakhtaṣṣu bi-raḥmatihi man yashāʾu wa-Allāhu dhū al-faḍl al-ʿaẓīm — "En Allah onderscheidt met Zijn barmhartigheid wie Hij wil, en Allah is de Bezitter van de geweldige genade") ligt een toespeling van Allah, verheven is Zijn vermelding, op de Mensen van het Boek: dat de leiding die Hij aan Zijn profeet Mohammed ﷺ en aan de gelovigen in hem heeft gegeven, een gunst van Hem is, en dat Zijn gunstbewijzen niet door wensen worden verkregen, maar dat zij gaven van Hem zijn waarmee Hij onderscheidt wie Hij wil van Zijn schepselen.
