Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنَا (en Wij schonken hun van Onze barmhartigheid): Hij, verheven zij Zijn lof, zegt: Wij voorzagen hen allen van levensonderhoud — dat wil zeggen Ibrāhīm, Isḥāq en Yaʿqūb — vanuit Onze barmhartigheid. En wat Hij hun schonk van Zijn barmhartigheid was hetgeen Hij voor hen uitzette in de onmiddellijke wereld van de ruimheid van Zijn voorziening, en Hij verrijkte hen met Zijn gunst.\n\nZijn woord وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا (en Wij gaven hun een verheven tong van oprechtheid): Allah, verheven zij Zijn gedachtenis, zegt: Wij voorzagen hen van de mooie lofprijzing en de fraaie vermelding door de mensen.\n\nZoals ʿAlī mij heeft verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, zijn woord وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا: hij zegt: de mooie lofprijzing.\n\nHij, verheven zij Zijn lof, kenschetste het lisān (de tong) dat Hij hun toekende als verheven (ʿalī), omdat alle leden van alle religieuze gemeenschappen hen met lof bezingen. De Arabieren zeggen: qad jāʾanī lisān fulān — dat wil zeggen zijn lofprijzing of zijn blaam. Vandaar het woord van ʿĀmir ibn al-Ḥārith:\n\n"Voorwaar, mij is bereikt een lisān waarover ik mij niet verblijd,\nvan hoog — geen wonder daarin, noch spot."\n\nEen andere overlevering luidt: lā kadhib fīhā wa-lā sakhar (er is geen leugen daarin en geen hoon):\n\n"Het is gekomen als een onbewezen gerucht, waarvan ik had moeten wachten —\nwas de bezorgdheid en de voorzorg van enig nut geweest."\n\nMurjamma betekent: verondersteld, niet onomstotelijk vaststaand.\n\n[Voetnoten van de editeur: Het vers is van Aʿshā Bāhila, wiens naam ʿĀmir ibn al-Ḥārith was (Jamharat ashʿār al-ʿArab, p. 135) — het is een van de uitstekende elegieën. In al-Lisān (art. lisn) staat: al-lisān is het spraakorgaan, waarmee soms ook het woord wordt aangeduid, en het wordt dan als vrouwelijk behandeld. Aʿshā Bāhila zei: "Voorwaar, mij is bereikt een lisānuhu … het vers." Ibn Barrī zei: al-lisān hier betekent de boodschap en de uitspraak. Het kan ook mannelijk zijn op de betekenis van het woord. Vervolgens zei hij: al-Laḥyānī zei: al-lisān in het spreken kan mannelijk en vrouwelijk zijn: men zegt inna lisān al-nāsi ʿalayka laḥasana wa-ḥasan (de lofprijzing van de mensen over u is mooi) — dat wil zeggen hun lofprijzing. Al-lisān is de lofprijzing; en Zijn woord وَاجْعَلْ لِي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الآخِرِينَ betekent: geef mij een mooie, voortdurende lofprijzing tot het einde der tijden. In Tāj al-ʿArūs (art. ʿalā) staat dat in het vers van Aʿshā Bāhila "min ʿuluwin" met drie vocaliseringsvormen wordt overgeleverd — met ḍamma, fatḥa en kasra op de wāw — dat wil zeggen: mij is een bericht bereikt uit de hogere streken van Najd. De schrijver citeerde het vers ter bewijs dat al-lisān ook de betekenis van lofprijzing kan hebben, hoewel de lexicografen het verklaard hebben als bericht, boodschap of uitspraak.]

   Toon originele Arabische tekst

   ( وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنَا ) يقول جلّ ثناؤه: ورزقنا جميعهم، يعني إبراهيم وإسحاق ويعقوب من رحمتنا، وكان الذي وهب لهم من رحمته، ما بسط لهم في عاجل الدنيا من سعة رزقه، وأغناهم بفضله. وقوله ( وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا ) يقول تعالى ذكره: ورزقناهم الثناء الحسن، والذكر الجميل من الناس. كما حدثني عليّ، قال: ثنا عبد الله ، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله ( وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا ) يقول: الثناء الحسن. وإنما وصف جل ثناؤه اللسان الذي جعل لهم بالعلوّ، لأن جميع أهل الملل تحسن الثناء عليهم، والعرب تقول: قد جاءني لسان فلان، تعني ثناءه أو ذمه; ومنه قول عامر بن الحارث: إنّــي أتَتْنِــي لِسـانٌ لا أسَـرُّ بِهَـا مِـنْ عَلْـو لا عَجَـبٌ مِنْهـا وَلا سَخُرُ (3) ويروى: لا كذب فيها ولا سَخَر: جـاءَتْ مُرجَمَّـة قـد كُـنْتُ أحْذَرُها لَـوْ كـانَ يَنْفَعُنِـي الإشْـفاقُ والحَذَرُ (4) مرجمة: يظنّ بها. ------------------------ الهوامش: (3) البيت لأعشى باهلة واسمه عامر بن الحارث ( جمهرة أشعار العرب ص 135 ) وهي إحدى المراثي الجياد . وفي ( اللسان : لسن ) اللسان : جارحة الكلام ، وقد يكنى بها عن الكلمة ، فيؤنث حينئذ . قال : أعشى باهلة : " إني أتتني لسانه . . . البيت " . قال ابن بري : اللسان هنا : الرسالة والمقالة . وقد يذكر على معنى الكلام . ثم قال : قال اللحياني : اللسان في الكلام يذكر ويؤنث ، يقال إن لسان الناس عليك لحسنة وحسن ، أي ثناؤهم . أه . واللسان : الثناء ، وقوله عز وجل : " واجعل لي لسان صدق في الآخرين" : معناه : اجعل لي ثناءً حسنًا باقيًا إلى آخر الدهر . أه . وفي ( تاج العروس : علا ) : وأن قول أعشى باهلة " من علو " فيروى بضم الواو وفتحها وكسرها ، أي أتاني خبر من أعالي نجد . أه . وفي جمهرة أشعار العرب : السخر : الاستهزاء . أه . وقد استشهد المؤلف بالبيت على أن اللسان قد يجيء بمعنى الثناء مع أن اللغويين فسروه بمعنى الخبر أو الرسالة أو المقالة . (4) هذا البيت لأعشى باهلة أيضًا ، وهو بعد البيت السابق عليه في القصيدة نفسها ، كما في ( جمهرة أشعر العرب ص 136 ) . ومعنى مرجمة : أي مظنونة ، لا يوقف على حقيقتها ويقال : كلام مرجم عن غير يقين . ولعل الشاعر أراد أن الناس كلهم لم يصدقوا خبر هذا الفاجعة التي نزلت بهم ، فهم بين مصدق ومكذب .