Tabari
Terug naar surah 19, ayah 42

Tafseer van Maryam (Maria) · Maryam · 19:42

إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِى عَنكَ شَيْـًۭٔا

(Gedenk) toen hij tot zijn vader zei: "O mijn vader, waarom aanbidt u iets dat niet hoort, niet ziet en u niets baat?

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord إِذْ قَالَ لأَبِيهِ (toen hij tot zijn vader zei): hij zegt: Gedenk hem toen hij tot zijn vader zei: يَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لا يَسْمَعُ (O mijn vader, waarom aanbidt u wat niet hoort): hij zegt: wat hebt u met het aanbidden van een afgod die niet hoort, وَلا يُبْصِرُ iets ziet, وَلا يُغْنِي عَنْكَ شَيْئًا en voor u niets afwendt van de schade van enig ding — het is slechts een afgebeelde gedaante die noch schaadt noch baat. Hij zegt: wat hebt u met de aanbidding van iets dat deze eigenschappen heeft? Aanbid Degene Die, wanneer u Hem aanroept, uw smeekbede hoort, en Die, wanneer u omsingeld bent, u ziet en u dan te hulp schiet, en Die, wanneer u door een kwelling wordt getroffen, die van u afwendt.\n\nDe Arabisch-taalkundigen verschilden van mening over de reden van de toevoeging van de hā aan zijn woord يَا أَبَتِ (o mijn vader). Sommige Baṣrawijse grammatici zeiden: wanneer u erop pauzeert, zegt u: yā abah, en die hā is een toegevoegde letter, zoals in yā ummah; vervolgens zegt men yā umm wanneer men doorloopt. Omdat echter al-ab (vader) slechts uit twee letters bestaat, werd het als onvolledig beschouwd, waardoor de hā erbij bleef horen en de yā als het ware erna volgde; vandaar dat men zei: yā abata aqbil, en de tā werd voor de vrouwelijkheidsmarkering gehouden. Het is ook mogelijk de roepvorm te bekorten tot yā ab aqbil, omdat men in de aanspreekvorm datgene wat men aan zichzelf toeschrijft in betekenis ook in de samengetrokken vorm kan aanspreken, zoals de Arabieren zeggen: yā rabb ighfir lī, en men pauzeert in de Koran op yā abata zoals het in de tekst staat.\n\nSommige Arabieren pauzeren op de hā door middel van de tā. Sommige Koefische grammatici zeiden: de hā in abah en ummah is een pauze-hā die zo frequent in hun taalgebruik voorkwam dat ze als de hā van vrouwelijkheidsmarkering is gaan gelden, en men voegde er zelfs de annexconstructie aan toe. Wie de annexconstructie nastreeft, schrijft die altijd met tā, want men verwacht daarna een yā, en de hā wordt dan onvermijdelijk een tā, zoals men zegt: yā abati, niet anders. Wie yā abah zegt, is degene die op de hā pauzeert, want die verwacht daarna geen yā. Wie yā abatā zegt, pauzeert erop met tā, en pauzeren met hā is ook mogelijk: het gebruik van de tā is dan omwille van de alif al-nudbah, waardoor de hā een tā wordt, terwijl pauzeren met hā ver gezocht is, behalve bij degene die zei: "yā umaymata nāṣibi" — waarmee hij die fatḥah als de fatḥah van de verkorte roepvorm beschouwde, als ware dit het einde van de naam. Hij zei: en dit is ver gezocht.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( إِذْ قَالَ لأَبِيهِ ) يقول: اذكره حين قال لأبيه ( يَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لا يَسْمَعُ ) يقول: ما تصنع بعبادة الوَثَن الذي لا يسمع ( وَلا يُبْصِرُ) شيئا(وَلا يُغْنِي عَنْكَ شَيْئًا ) يقول: ولا يدفع عنك ضرّ شيء، إنما هو صورة مصوّرة لا تضرّ ولا تنفع ، يقول ما تصنع بعبادة ما هذه صفته؟ اعبد الذي إذا دعوته سمع دعاءك، وإذا أحيط بك أبصرك فنصرك، وإذا نـزل بك ضرّ دفع عنك. واختلف أهل العربية في وجه دخول الهاء في قوله (يا أبَتِ) فكان بعض نحوييّ أهل البصرة يقول: إذا وقفت عليها قلت: يا أبه، وهي هاء زيدت نحو قولك: يا أمه، ثم يقال: يا أم إذا وصل، ولكنه لما كان الأب على حرفين، كان كأنه قد أُخِلّ به، فصارت الهاء لازمة، وصارت الياء كأنها بعدها، فلذلك قالوا: يا أبة أقبل، وجعل التاء للتأنيث، ويجوز الترخيم من أيا أب أقبل، لأنه يجوز أن تدعو ما تضيفه إلى نفسك في المعنى مضموما، نحو قول العرب: يا ربّ اغفر لي، وتقف في القرآن: يا أبة في الكتاب. وقد يقف بعض العرب على الهاء بالتاء. وقال بعض نحويي الكوفة: الهاء مع أبة وأمة هاء وقف، كثرت في كلامهم حتى صارت كهاء التأنيث، وأدخلوا عليها الإضافة، فمن طلب الإضافة، فهي بالتاء لا غير، لأنك تطلب بعدها الياء، ولا تكون الهاء حينئذ إلا تاء، كقولك: يا أبت لا غير، ومن قال: يا أبه، فهو الذي يقف بالهاء، لأنه لا يطلب بعدها ياء; ومن قال: يا أبتا، فإنه يقف عليها بالتاء، ويجوز بالهاء; فأما بالتاء، فلطلب ألف الندبة، فصارت الهاء تاء لذلك، والوقف بالهاء بعيد، إلا فيمن قال: " يا أميمةَ ناصبِ (1) " فجعل هذه الفتحة من فتحة الترخيم، وكأن هذا طرف الاسم ، قال: وهذا بعيد. ------------------------ الهوامش: (1) هذا جزء من بيت للنابغة ( سبق الاستشهاد به في 14 : 21 ) وهو : كِــلِيني لِهَــمٍّ يَـا أُمَيْمَـةَ نـاصِبِ ولَيْــلٍ أُقَاسِــيهِ بَطِـيءُ الكَـوَاكِبِ .