Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:74
Zo gingen zij verder totdat zij een jongeling ontmoetten en hij hem doodde. Hij (Môesa) zei: "Doodde jij een onschuldige ziel zonder recht? Voorzeker, jij hebt iets vreemds gedaan!"
De uitleg van de betekenis van de woorden van Allah de Verhevene: فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا غُلامًا فَقَتَلَهُ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا (vers 74)
Allah de Verhevene zegt: فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا غُلامًا فَقَتَلَهُ — de geleerde doodde hem. Mūsā zei hem: أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً.
De lezers verschilden van mening over de lezing hiervan. De algemene lezers van de Ḥijāz en Basra lazen dit als "aqatalta nafsan zākiyatan" — en zeiden: de betekenis is de reine (al-muṭahhara) die geen zonde heeft begaan en nooit heeft gezondigd vanwege haar jonge leeftijd. De algemene lezers van Kufa lazen dit als "nafsan zakiyyatan" — met de betekenis: de berouwhebbende wier zonden zijn vergeven.
Overlevering van hen die dit zeiden: Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, die over أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً zei: "De zakiyya is degene die berouwt."
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً zei: "Al-zakiyya is degene die berouwt."
Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht: "aqatalta nafsan zākiyatan" — hij zei: al-Ḥasan zei: "berouwhebende", zo in de overlevering van al-Ḥasan, en Shahr [las] zākiya.
Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn, die zei: Ik hoorde Abā Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over نَفْسًا زَكِيَّةً: "Berouwhebende."
Overlevering van hen die zeiden dat haar betekenis is "de moslim die geen zonde heeft begaan": Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Yaʿlā ibn Muslim heeft mij bericht dat hij Saʿīd ibn Jubayr hoorde zeggen: "Al-Khaḍir trof een groep jongens die speelde; hij nam een mooie, gevatte jongen apart, legde hem neer en slachtte hem met een mes." Hij zei: "Wahb ibn Sulaymān heeft mij bericht op gezag van Shuʿayb al-Jubaʾī dat de naam van de jongen die al-Khaḍir doodde Jaysūr was. قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً — hij zei: een moslim. Ibn ʿAbbās las het als: zakiyya — gelijk jij zegt: zakiyyan."
Sommige taalgeleerden van de Arabische taal uit Kufa zeiden: zakiyya en zākiya hebben dezelfde betekenis, net zoals qāsiya en qasiyya; zij betekenen allebei: degene die niets heeft begaan. En dat is naar mijn oordeel de juiste mening, want ik heb geen onderscheid daartussen gevonden in enig deel van de Arabische taal.
Nu dit zo is, heeft wie het dan ook leest op welke van beide lezingen ook — het correct gelezen, want het zijn twee wijd verspreide lezingen die in de gewesten worden gebruikt met dezelfde betekenis.
Zijn woord بِغَيْرِ نَفْسٍ: dat wil zeggen: zonder vergeldingsrecht (qiṣāṣ) vanwege een gedode ziel die het doden als tegenprestatie had vereist.
En Zijn woord لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا: dat wil zeggen: "Jij hebt iets verwerpelijks gedaan en een daad begaan die niet te verantwoorden is."
Overeenkomstig wat wij hebben gezegd hebben ook de uitleggers gezegd.
Overlevering van hen die dit zeiden: Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا zei: "Het nukr is zwaarder dan het imr."
