Tabari
Terug naar surah 18, ayah 71

Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:71

فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا رَكِبَا فِى ٱلسَّفِينَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا إِمْرًۭا

Zo gingen zij verder tot zij aan boord van de boot gingen en hij er een gat in maakte. Hij (Môesa) zei: "Maakte jij er een gat in om de opvarenden ervan te doen verdrinken? Voorzeker, jij hebt iets raars gedaan!"

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de betekenis van de woorden van Allah de Verhevene: فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا (vers 71)

    Allah de Verhevene zegt: Mūsā en de geleerde trokken weg en zochten naar een schip om in te varen; toen zij er een vonden, stapten zij aan boord van het schip. Nadat zij aan boord waren gegaan, sloeg de geleerde een gat in het schip. Mūsā zei hem: "Heb jij er een gat in geslagen nadat wij diep de zee in waren gegaan?" لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا — dat wil zeggen: "Jij hebt iets geweldigs gedaan en een verwerpelijke daad begaan."

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا zei: "Dat wil zeggen: iets verwonderlijks — mensen die de volle zee in zijn getrokken in hun schip, en jij maakte een gat erin, op het moment dat wij het het meeste nodig hadden! Maar hij kende uit dit alles wat de Profeet van Allah Mūsā niet kende — namens de kennis van Allah die hem was gegeven. En hij had immers tot de Profeet van Allah Mūsā ﷺ gezegd: فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا."

    Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, die over لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا zei: "Een verwerpelijk ding (nukran)."

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid, die over لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا zei: "Verwerpelijk (munkaran)."

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — met gelijke strekking. Al-imr in de taal van de Arabieren is: de ramp (al-dāhiya). Hierop slaat de uitspraak van de rajaz-dichter:

    "De tegenpartijen ondervonden van mij iets verwerpelijks / een geweldige ramp, een ernstig imr"

    Sommige taalgeleerden van de Arabische taal zeiden: de grondmeaning ervan is: alles wat hevig en overvloedig is. Men zegt over een volk: "zij zijn amirū" wanneer zij talrijk zijn geworden en hun macht hevig is; het werkwoordsnomen ervan is al-amar, en het zelfstandig naamwoord is al-imr.

    De lezers verschilden van mening over de lezing van لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا. De algemene lezers van Medina, Basra en enkele van Kufa lazen dit als "li-tughriqA ahlahā" — met tāʾ in li-tughriq en naṣb op ahlahā — met de betekenis: "opdat jij, man, de opvarenden van dit schip doet verdrinken door het gat dat jij erin hebt geslagen." De algemene lezers van Kufa lazen het als "li-yaghraqa ahluhā" — met yāʾ, en ahluhā in raf — zodat het de opvarenden zelf zijn die verdrinken.

    De juiste mening is naar mijn oordeel te zeggen: dit zijn twee bekende lezingen die wijd verspreid zijn in de lezingen van de gewesten, en die in hun betekenis overeenstemmen ook al verschillen hun bewoordingen. Wie het dan ook leest op welke van beide manieren, heeft het correct gelezen.

    De reden waarom wij zeggen dat zij in betekenis overeenstemmen is dat het duidelijk is dat het afkeuren van Mūsā tegenover de geleerde over het gat in het schip hierin lag dat dit naar zijn oordeel de oorzaak was van het verdrinken van de opvarenden, indien zo iets in een schip geschiedt. Er is voor niemand onduidelijkheid over de betekenis ervan, ongeacht of men leest met tāʾ en naṣb op ahl, of met yāʾ en raf op ahl.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا (71) يقول تعالى ذكره: فانطلق موسى والعالم يسيران يطلبان سفينة يركبانها، حتى إذا أصاباها ركبا في السفينة، فلما ركباها، خرق العالم السفينة، قال له موسى: أخرقتها بعد ما لَجَجنا في البحر ( لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ) يقول: لقد جئت شيئا عظيما، وفعلت فعلا مُنكرا. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ، قوله: ( لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ) : أي عجبا، إن قوما لججوا سفينتهم فخرقتها، كأحوج ما نكون إليها، ولكن علم من ذلك ما لم يعلم نبيّ الله موسى ذلك من علم الله الذي آتاه، وقد قال لنبيّ الله موسى عليه السلام: فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا . حدثنا الحسن بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة ( لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ) يقول: نُكرا. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى ، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ) قال: منكرا. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، مثله ، والإمر: في كلام العرب: الداهية ، ومنه قول الراجز: قَــدْ لَقِــيَ الأقْـرَانُ مِنِّـي نُكْـرًا دَاهِيَــــةٌ دَهْيـــاءَ إدَّا إمـــرًا (6) وكان بعض أهل العلم بكلام العرب يقول: أصله: كل شيء شديد كثير، ويقول منه: قيل للقوم: قد أمروا: إذا كثروا واشتدّ أمرهم ، قال: والمصدر منه : الأمَرَ، والاسم: الإمْر. واختلفت القرّاء في قراءة قوله: ( لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا ) فقرأ ذلك عامة قراء المدينة والبصرة وبعض الكوفيين ( لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا ) بالتاء في لتُغرِق، ونصب الأهل، بمعنى: لتُغرِق أنت أيها الرجل أهل هذه السفينة بالخرق الذي خرقت فيها. وقرأه عامة قرّاء الكوفة: ( لِيَغْرَقَ( بالياء أهلها بالرفع، على أن الأهل هم الذين يغرقون. والصواب من القول في ذلك عندي أن يقال : إنهما قراءتان معروفتان مستفيضتان في قراءة الأمصار، متفقتا المعنى وإن اختلفت ألفاظهما، فبأيّ ذلك قرأ القارئ فمصيب. وإنما قلنا: هما متفقتا المعنى، لأنه معلوم أن إنكار موسى على العالم خرق السفينة إنما كان لأنه كان عنده أن ذلك سبب لغرق أهلها إذا أحدث مثل ذلك الحدث فيها فلا خفاء على أحد معنى ذلك قرأ بالتاء ونصب الأهل، أو بالياء ورفع الأهل. ------------------------ الهوامش: (6) البيت : من شواهد أبي عبيدة في ( مجاز القرآن ) 1 : 409 قال في تفسير قوله تعالى : " جئت شيئا إمرا " أي داهية نكرا عظيمة . وفي آية أخرى شيئا إدا . قال : " قد بقى الأقران . . . البيت " . وفي ( اللسان : إمرا ) : الأخفش : يقال : أمر أمره يأمر أمرا ( الفعل كفرح يفرح ) أي اشتد . والاسم : الإمر بكسر الهمزة . قال الراجز : " قد لقي . . . البيت " ويقال : عجبا . وأمرا إمرا : منكر ، وفي التنزيل العزيز : " لقد جئت شيئا إمرا " قال أبو إسحق : أي جئت شيئا عظيما من المنكر . وقيل : الإمر بالكسر ، الأمر العظيم الشنيع . وقيل : العجيب . قال : ونكرا أقل من قوله : إمرا ؛ لأن تغريق من في السفينة أنكر من قتل نفس واحدة . قال ابن سيده : وذهب الكسائي إلى أن معنى إمرا : شيئا داهيا منكرا عجبا ، واشتقه من قولهم : أمر القوم : إذا أكثروا . ا هـ .