Tabari
Terug naar surah 18, ayah 6

Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:6

فَلَعَلَّكَ بَٰخِعٌۭ نَّفْسَكَ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمْ إِن لَّمْ يُؤْمِنُوا۟ بِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَسَفًا

En misschien zou jij (O Moehammad) jezelf na hun afwenden vernietigen van verdriet, wanneer zij niet in dit bericht (de Koran) geloven.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de betekenis van de woorden van Allah de Verhevene: فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا (vers 6)

    Allah de Verhevene bedoelt hiermee: Misschien zul jij, o Muḥammad, jezelf doden en te gronde richten in de sporen van jouw volk — die tegen jou gezegd hebben: لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الأَرْضِ يَنْبُوعًا ("Wij zullen jou nooit geloven totdat jij voor ons een bron uit de aarde doet opwellen"), uit weerspannigheid jegens hun Heer — indien zij niet geloven in dit Boek dat Hij op jou heeft neergezonden, zodat zij zouden bevestigen dat het afkomstig is van Allah; en dit alles uit droefheid, smart en gekweldheid, omdat zij zich van jou afwenden en het hoofd afkeren van hetgeen jij hun hebt gebracht, en zij het geloof in jou hebben prijs­gegeven. Men zegt in dit verband: baḵaʿa fulān nafsahu yabḵaʿuhā baḵʿan wa-buḵūʿan ("zo-en-zo heeft zichzelf te gronde gericht"), en hierbij hoort de uitspraak van Dhū l-Rumma:

    "Ach, jij die door de wroeging zijn ziel te gronde richt / omwille van iets dat het lot uit zijn handen heeft genomen"

    — hij bedoelt "dat het heeft weggesnoeid", en heeft de uitgang verzacht.

    Overeenkomstig wat wij hebben gezegd over de uitleg van baḵiʿ hebben ook de uitleggers gezegd.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Bishr heeft mij verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ zei: "Het betekent: jij die jezelf doodt."

    Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda — met gelijke strekking.

    Wat betreft Zijn woord أَسَفًا: de uitleggers verschilden van mening over de uitleg ervan. Sommigen zeiden: de betekenis is: "misschien zul jij jezelf te gronde richten, indien zij niet in dit woord geloven, uit toorn (ghaḍab)."

    Overlevering van hen die dit zeiden: Bishr heeft mij verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا zei: "Uit toorn."

    Anderen zeiden: "Uit vertwijfeling (jazaʿ)."

    Overlevering van hen die dit zeiden: Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid, die over Allahs woord أَسَفًا zei: "Uit vertwijfeling (jazaʿan)."

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — met gelijke strekking.

    Weer anderen zeiden: de betekenis is "uit droefenis over hen (ḥuznan)."

    Overlevering van hen die dit zeiden: Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, die over أَسَفًا zei: "Uit droefenis over hen."

    De betekenis van al-asaf hebben wij in een eerder deel van dit werk reeds uiteengezet op een wijze die het overbodig maakt dat hier te herhalen.

    Dit is een berisping van Allah de Verhevene aan Zijn profeet ﷺ wegens diens leed over de verwijdering van zijn volk van hetgeen hij hen tot had geroepen aan geloof in Allah en lossmaking van afgoden en gelijken. Hij was hun immers barmhartig.

    Overeenkomstig wat wij hebben gezegd over dit vers hebben ook de uitleggers gezegd.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, over فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا: hij berispte hem over zijn droefenis om hen, toen hem ontging wat hij van hen hoopte — dat wil zeggen: doe dat niet.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا (6) يعني تعالى ذكره بذلك: فلعلك يا محمد قاتلٌ نفسك ومهلكها على آثار قومك الذين قالوا لك لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الأَرْضِ يَنْبُوعًا تمردا منهم على ربهم، إن هم لم يؤمنوا بهذا الكتاب الذي أنـزلته عليك، فيصدقوا بأنه من عند الله حزنا وتلهفا ووجدا، بإدبارهم عنك، وإعراضهم عما أتيتهم به وتركهم الإيمان بك. يقال منه: بخع فلان نفسه يبخعها بخعا وبخوعا، ومنه قول ذي الرُّمة: ألا أَيُّهَــذَا البــاخِعُ الوَجْـدُ نَفْسَـهُ لِشَــيْءٍ نَحَتْـهُ عَـنْ يديـه المقـادر (2) يريد: نحته فخفف. وبنحو الذي قلنا في تأويل قوله: (بَاخِعٌ) قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة (فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ) يقول: قاتل نفسك. حدثنا الحسن بن يحيى ، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، مثله. و قوله: (أَسَفًا) فإنّ أهل التأويل اختلفوا في تأويله، فقال بعضهم: معناه: فلعلك باخع نفسك إن لم يؤمنوا بهذا الحديث غضبا. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة (إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا) قال : غضبا. وقال آخرون: جَزَعا. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى " ح " ، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قول الله (أَسَفًا) قال: جَزعا. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، مثله. وقال آخرون: معناه: حزنا عليهم. * ذكر من قال ذلك: حدثنا الحسن بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، في قوله: (أَسَفًا) قال: حزنا عليهم. وقد بينا معنى الأسف فيما مضى من كتابنا هذا ، بما أغنى عن إعادته في هذا الموضع. وهذه معاتبة من الله عزّ ذكره على وجده بمباعدة قومه إياه فيما دعاهم إليه من الإيمان بالله، والبراءة من الآلهة والأنداد، وكان بهم رحيما. وبنحو ما قلنا في ذلك، قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد، قال: ثنا سلمة، عن ابن إسحاق (فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا) يعاتبه على حزنه عليهم حين فاته ما كان يرجو منهم: أي لا تفعل.