Tabari
Terug naar surah 17, ayah 62

Tafseer van De Nachtreis · Al-Israa · 17:62

قَالَ أَرَءَيْتَكَ هَٰذَا ٱلَّذِى كَرَّمْتَ عَلَىَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلًۭا

Hij (Iblîs) zei: "Ziet U? Dat is degene die U boven mij geëerd hebt. Indien U mij uitstel geeft tot de Dag der Opstanding zal ik zeker zijn nageslacht doen dwalen, op weinigen na."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Betreffende Zijn woorden أَرَأَيْتَكَ هَذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ (Ziet U dit die U mij boven hebt begunstigd? — 17:62): Allah de Verhevene zegt: Ziet U hem die U boven mij hebt begunstigd en mij gebood voor hem neer te werpen? — hij bedoelt daarmee Ādam. لَئِنْ أَخَّرْتَنِي : Allah's vijand zwoer en zei tot zijn Heer: Als U mijn verdelging uitstelt tot de Dag der Opstanding, لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا — hij zegt: Dan zal ik zeker over hen heersen en hen totaal uitrukken en hen naar mij toetrekken. Men zegt hiervan: "fulān heeft het bezit of de kennis van fulān geheel weggeroofd (iḥtanaka)." Vandaar de uitdrukking van de dichter:

    Wij klagen U over een droogtejaar dat ons heeft uitgemergeld, moeite na moeite ons toebrengend, ons zwak makend, en ons bezit weggerukt heeft (iḥtanakata) en kaalgeschraapt.

    In dezelfde geest als wat wij hier hebben uiteengezet, spraken de mensen van de uitlegging.

    Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woorden لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا : hij zei: "Ik zal hen totaal beheersen."

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: eveneens.

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende zijn woorden لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا : hij zei: "Ik zal zeker over hen heersen."

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons ingelicht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا : hij zei: "Ik zal hen zeker doen dwalen." Deze uitdrukkingen, hoe zij ook van elkaar afwijken, liggen dicht bij elkaar in betekenis, want overheersen en beheersen hebben dezelfde betekenis, en als men hen overheerst heeft, heeft men hen doen dwalen.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( أَرَأَيْتَكَ هَذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ ) يقول تعالى ذكره: أرأيت هذا الذي كرّمته عليّ، فأمرتني بالسجود له، ويعني بذلك آدم ( لَئِنْ أَخَّرْتَنِي ) أقسم عدوّ الله، فقال لربه: لئن أخرت إهلاكي إلى يوم القيامة ( لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا ) يقول: لأستولين عليهم، ولأستأصلنهم، ولأستميلنهم يقال منه: احتنك فلان ما عند فلان من مال أو علم أو غير ذلك؛ ومنه قول الشاعر: نَشْــكُو إِلَيْــكَ سَـنَةً قَـدْ أجْحَـفَتْ جَــهْدًا إلـى جَـهْدٍ بنـا فـأضْعَفَتْ واحْتَنَكـَتْ أمْــوَالَنا وجَـلَّفَتْ (5) وبنحو الذي قلنا في ذلك ، قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال : ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد ، في قول الله تبارك وتعالى ( لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا ) قال: لأحتوينهم. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، مثله. حدثني عليّ، قال: ثنا عبد الله، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله ( لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا ) يقول: لأستولينّ. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله ( لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلا قَلِيلا ) قال: لأضلنهم، وهذه الألفاظ وإن اختلفت فإنها متقاربات المعنى، لأن الاستيلاء والاحتواء بمعنى واحد، وإذا استولى عليهم فقد أضلهم. ------------------------- الهوامش : (5) هذه أبيات ثلاثة من مشطور الرجز، من الأرجوزة السادسة في بقية ديوان الزفيان السعدي (عطاء بن أسيد الراجز) وهي ملحقة بديوان العجاج المطبوع في ليبزج سنة 1903 ص 65، مع اختلاف في رواية بعضها. والبيتان الأولان هما: نشــكو إليــك سـنة قـد جـلفت أموالنــا مــن أصلهــا وجـرفت أما البيت الثالث فليس في الأرجوزة. ومعنى أجحفت: أضرت بنا، وذهبت أموالنا، فلقينا من شهدتها جهدا إلى جهد. واحتنكت: قال أبو عبيدة في مجاز القرآن (:384) يقال: احتنك فلان ما عند فلان أجمع من مال أو علم أو حديث أو غيره: أخذه كله واستقصاه. قال: نشكو إليك...إلخ الأبيات. ومعنى جلفت: قشرت أو قشر الجلد مع شيء من اللحم. والأبيات شاهد على أن الاحتناك معناه الاستئصال.