Tabari
Terug naar surah 16, ayah 127

Tafseer van De Bij · An-Nahl · 16:127

وَٱصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِى ضَيْقٍۢ مِّمَّا يَمْكُرُونَ

En wees geduldig (O Moehammad) en jij bent slechts geduldig door Allah. En treur niet over hen en wees niet benauwd voor wat zij beramen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Allah, de Verhevene, zegt tot Zijn profeet Muḥammad ﷺ: Wees geduldig, o Muhammad, jegens het leed dat u om Allah trof. وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ — Allah zegt: Uw geduld — als u geduldig bent — is slechts door de steun van Allah en Zijn leiding daartoe. وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ — Allah zegt: en wees niet bedroefd over deze polytheïsten die u belogen en weerlegden wat u hen bracht, wanneer zij zich van u afwendden en weigerden wat u hen bracht van het goede advies. وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ — Allah zegt: en laat uw borst niet vernauwd zijn door wat zij zeggen van dwaasheid, en het toewijzen van wat u hen bracht aan toverij, poëzie of waarzeggerij — van wat zij beramen aan listen en bedrog om degene af te wenden van de weg van Allah die in u wil geloven en wil bevestigen wat Allah aan u heeft neergelaten.\n\nDe Koranrecitators verschilden van mening over de lezing hiervan. De meeste recitators van Irak lazen وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ met een open d (fatḥ op de ḍad) — conform de betekenis die ik hierboven van de uitleg gaf. Sommige recitators van de mensen van Medina lazen het وَلَا تَكُ فِي ضِيقٍ met een gesloten d (kasra op de ḍad).\n\nDe lezing die in onze ogen het meest juist is, is die van wie het las met fatḥ op de ḍad in "ḍayq" — want Allah, de Verhevene, verbood Zijn profeet ﷺ dat zijn borst vernauwd zou zijn door wat hij ontving aan leed van de polytheïsten bij het overbrengen aan hen van de openbaring en de neerzending van Allah. Hij zei tot hem: فَلَا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ — en Hij zei: فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ . Wanneer dat zo is wat Hij hem verbood, is de open ḍad de bekende uitdrukkingswijze in het Arabisch voor die betekenis. De Arabieren zeggen: "In mijn borst is door deze zaak een benauwdheid (ḍayq)." De kasra op de ḍad wordt alleen gebruikt voor het levensonderhoud, de benauwdheid van een woonplaats, een kledingstuk en dergelijke. Wanneer "al-ḍayq" met fatḥ op de ḍad voorkomt in de positie van "al-ḍīq" met kasra, dan is dat — voor iets dat soms ruim is en soms nauw door geringheid van één van twee aspecten — ofwel als meervoud van "al-ḍayqa", zoals de dichter Aʿsha Banī Thaʿlaba zei:\n\nWas het dat uw Heer door Zijn barmhartigheid\nDe benauwdheid (al-ḍayqa) van ons had weggenomen en verruimd.\n\nOf het is als verlichting van het nauwgewordene (al-ḍayyiq), zoals "al-hayyin al-layyin" verlicht wordt zodat men zegt: "Hij is "hayyn layyn" (licht en gemakkelijk)".

    Toon originele Arabische tekst
    يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: واصبر يا محمد على ما أصابك من أذى في الله.( وَمَا صَبْرُكَ إِلا بِاللَّهِ ) يقول: وما صبرك إن صبرت إلا بمعونة الله ، وتوفيقه إياك لذلك ( وَلا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ ) يقول: ولا تحزن على هؤلاء المشركين الذين يكذّبونك وينكرون ما جئتهم به في آن ولوا عنك وأعرضوا عما أتيتهم به من النصيحة ( وَلا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ ) يقول: ولا يضق صدرك بما يقولون من الجهل ، ونسبتهم ما جئتهم به إلى أنه سحر أو شعر أو كهانة ، مما يمكرون: مما يحتالون بالخدع في الصّد عن سبيل الله ، من أراد الإيمان بك ، والتصديق بما أنـزل الله إليك. واختلفت القرّاء في قراءة ذلك، فقرأته عامَّة قرّاء العراق ( وَلا تَكُ فِي ضَيْقٍ ) بفتح الضَّاد في الضيق على المعنى الذي وصفت من تأويله. وقرأه بعض قرّاء أهل المدينة ( وَلا تَكُ فِي ضِيقٍ ) بكسر الضاد. وأولى القراءتين بالصواب في ذلك عندنا قراءة من قرأه في ضَيْقٍ ، بفتح الضاد، لأن الله تعالى إنما نهى نبيه صلى الله عليه وسلم أن يَضيق صدره مما يلقى من أذى المشركين على تبليغه إياهم وحي الله وتنـزيله، فقال له فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وقال: فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلا أُنْـزِلَ عَلَيْهِ كَنْـزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ ، وإذ كان ذلك هو الذي نهاه تعالى ذكره، ففتح الضاد هو الكلام المعروف من كلام العرب في ذلك المعنى ، تقول العرب: في صدري من هذا الأمر ضيق، وإنما تكسر الضاد في الشيء المعاش ، وضيق المسكن ، ونحو ذلك ؛ فإن وقع الضَّيق بفتح الضاد في موضع الضِّيق بالكسر. كان على الذي يتسع أحيانا ، ويضيق من قلة أحد وجهين، إما على جمع الضيقة، كما قال أعشى بني ثعلبة: فَلَئِـــنْ رَبُّــكَ مِــنْ رَحْمَتِــهِ كَشَــف الضَّيْقَــةَ عَنَّــا وَفسَـحْ (3) والآخر على تخفيف الشيء الضَّيِّق، كما يخفف الهيِّن اللَّيِّن، فيقال: هو هَيْن لَيْن. ------------------------ الهوامش: (3) البيت في ديوان أعشى بني ثعلبة ميمون بن قيس (طبع القاهرة ص 237 ) من قصيدة يمدح بها إياس بن قبيصة الطائي، وهو الرابع في القصيدة. وفي (اللسان: ضيق ): الضيق: الشك يكون في القلب من قوله تعالى: (ولا تك في ضيق مما يمكرون): وقال الفراء: الضيق ما ضاق عنه صدرك. والضيق (بالكسر) ما يكون في الذي يتسع ويضيق، مثل الدار والثوب. وإذا رأيت الضيق (بالفتح ) قد وقع في موضع الضيق (بالكسر) كان على أحد أمرين: أحدهما أن يكون جمعا للضيقة كما قال الأعشى: فلئن ربك ... الخ البيت. والوجه الآخر: أن يراد به شيء ضيق، فيكون ضيق مخففا، وأصله التشديد، ومثله: هين ولين.