Tabari
Terug naar surah 15, ayah 41

Tafseer van Al-Hidjr · Al-Hijr · 15:41

قَالَ هَٰذَا صِرَٰطٌ عَلَىَّ مُسْتَقِيمٌ

Hij (Allah) zei: "Dit is een recht Pad, op Mij rust (het waken erover).

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De koranrecitators (qurrāʾ) verschilden van mening over de lezing van Zijn woord قَالَ هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ . De meerderheid van de recitators van de Ḥijāz, Medina, Koefa en Basra lazen het als هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ in de betekenis van: "Dit is een weg naar Mij, rechtleidend."\n\nDe betekenis van de uitdrukking was dan: "Dit is een weg waarvan de terugkeer naar Mij gaat, zodat Ik een ieder naar zijn daden zal vergelden", zoals Allah de Verhevene — gezegend zij Zijn gedachtenis — zegt: إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصَادِ ("Voorwaar, uw Heer is zeker op de uitkijk"). Dit is vergelijkbaar met de uitdrukking van iemand die een ander bedreigt en waarschuwt: "Jouw weg loopt over mij" of "Ik sta op jouw weg." Zo is ook Zijn woord هَذَا صِرَاطٌ — de betekenis ervan is: "Dit is een weg op Mij" en "Dit is een weg naar Mij." Zo legden het ook degenen uit die het aldus lazen.\n\nVermeld worden degenen die dit zeiden:\n\nMuḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld; en al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft mij verteld, hij zei: Shabāba heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld; en al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld; en al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbdullāh heeft ons verteld, op gezag van Warqāʾ — allen op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over zijn woord هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ . Hij zei: "De waarheid keert terug naar Allah, en op Hem berust haar weg; zij buigt niet af naar iets anders."\n\nAl-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — overeenkomstig dit.\n\nAḥmad ibn Yūsuf heeft ons verteld, hij zei: al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Marwān ibn Shujāʿ heeft ons verteld, op gezag van Khaṣīf, op gezag van Ziyād ibn Abī Maryam en ʿAbdullāh ibn Kathīr — dat zij beiden lazen: هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ , en zij zeiden: ʿalayya betekent ilayya ("naar Mij") en staat op gelijk niveau daarmee.\n\nAl-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wahhāb ibn ʿAṭāʾ heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Muslim, op gezag van al-Ḥasan en Saʿīd, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan: هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ — hij zei: ilayya mustaqīm ("naar Mij, rechtleidend"). Qays ibn ʿUbād, Ibn Sīrīn en Qatāda — voor zover overgeleverd is van hen — lazen het als هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ met rafʿ (nominatief) op ʿaliyy, zodat het een eigenschap is van het woord ṣirāṭ, in de betekenis van: verheven.\n\nVermeld worden degenen die dit zeiden:\n\nAl-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Ḥammād heeft ons verteld, hij zei: Jaʿfar al-Baṣrī heeft mij verteld, op gezag van Ibn Sīrīn — dat hij het las als هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ , dat wil zeggen: verheven.\n\nBishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over zijn woord هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ : "Verheven, rechtleidend." Bishr zei: Yazīd zei: Saʿīd zei: "Zo lezen wij het, wij en Qatāda."\n\nAl-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wahhāb heeft ons verteld, op gezag van Hārūn, op gezag van Abū al-ʿAwwām, op gezag van Qatāda, op gezag van Qays ibn ʿUbād: هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ — hij zei: verheven.\n\nDe juiste lezing hiervan is naar ons oordeel de lezing van degenen die lazen هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ , overeenkomstig de uitleg die wij van Mujāhid, al-Ḥasan al-Baṣrī en degenen die hen daarin volgden hebben vermeld — vanwege de consensus (ijmāʿ) van het gezaghebbend getuigenis van de recitators over deze lezing en vanwege het afwijkend karakter (shudūdh) van wat daartegen ingaat.

    Toon originele Arabische tekst
    اختلفت القرّاء في قراءة قوله ( قَالَ هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) فقرأه عامَّة قراء الحجاز والمدينة والكوفة والبصرة ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) بمعنى: هذا طريق إليّ مستقيم. فكان معنى الكلام: هذا طريق مرجعه إليّ فأجازي كلا بأعمالهم، كما قال الله تعالى ذكره إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصَادِ ،وذلك نظير قول القائل لمن يتوعده ويتهدده: طريقك عليّ، وأنا على طريقك، فكذلك قوله : ( هَذَا صِرَاطٌ ) معناه: هذا طريق عليّ وهذا طريق إليّ. وكذلك تأول من قرأ ذلك كذلك. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، وحدثني الحسن بن محمد، قال: ثنا شبابة، قال: ثنا ورقاء، وحدثني المثنى، قال: ثنا أبو حُذيفة، قال: ثنا شبل، وحدثني المثنى، قال: ثنا إسحاق، قال: ثنا عبد الله، عن ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) قال: الحقّ يرجع إلى الله ، وعليه طريقه، لا يعرِّج على شيء. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، بنحوه. حدثنا أحمد بن يوسف، قال: ثنا القاسم، قال: ثنا مَرْوان بن شجاع، عن خَصِيف، عن زياد بن أبي مريم، وعبد الله بن كثير أنهما قرآها( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) وقالا عليّ هي إليّ وبمنـزلتها. حدثنا الحسن بن محمد، قال: ثنا عبد الوهاب بن عطاء، عن إسماعيل بن مسلم، عن الحسن وسعيد عن قتادة، عن الحسن ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) يقول: إليّ مستقيم. وقرأ ذلك قيس بن عباد وابن سيرين وقتادة فيما ذُكر عنهم ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) برفع عليّ على أنه نعت للصراط، بمعنى: رفيع. * ذكر من قال ذلك: حدثني المثنى، قال: ثنا إسحاق، قال: ثنا ابن أبي حماد، قال: ثني جعفر البصري، عن ابن سيرين أنه كان يقرأ ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) يعني: رفيع. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) أي رفيع مستقيم ، قال بشر، قال يزيد، قال سعيد: هكذا نقرؤها نحن وقتادة. حدثنا الحسن بن محمد، قال: ثنا عبد الوهاب، عن هارون، عن أبي العوّام، عن قتادة، عن قيس بن عباد ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) يقول: رفيع. والصواب من القراءة في ذلك عندنا قراءة من قرأ ( هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ) على التأويل الذي ذكرناه عن مجاهد والحسن البصري ، ومن وافقهما عليه، لإجماع الحجة من القرّاء عليها ، وشذوذ ما خالفها.