Tafseer van Al-Hidjr · Al-Hijr · 15:18
Behalve degene die (de Satan) heeft afgeluisterd, dan achtervolgd wordt door een heldere vlam.
إِلا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ (Behalve wie het gehoor sluiks afluistert): dit wil zeggen: maar er zijn wel onder de duivels enkelen die sluiks afluisteren naar wat er in de hemel plaatsvindt; waarna een openlijk vlammend schietster (shihāb mubīn) hen achtervolgt, die zijn spoor in hen zichtbaar maakt — hetzij door hen te beschadigen en te ruïneren, hetzij door hen te verbranden.
Een deel van de Basrische grammatici zei betreffende إِلا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ: dit is een buiten het verband staande uitzondering, zoals men zegt: "Ik heb geen klacht dan het goede" — bedoelend: maar laat ik het goede vermelden. Dit standpunt werd door anderen verworpen, die zeiden: wanneer "illā" de betekenis heeft van "lākinna" (maar), werkt het zoals "lākinna" werkt, en er is geen behoefte aan een impliciet "ik vermeld". Men zei: als dat toch nodig zou zijn, zou ook het zeggen "Zayd stond op, niet ʿAmr" de toevoeging "ik vermeld" vereisen.
In overeenstemming met wat wij hierover hebben gezegd, spraken de uitleggers.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, zeggende: ʿAffān ibn Muslim heeft ons verteld, zeggende: ʿAbd al-Wāḥid ibn Ziyād heeft ons verteld, zeggende: al-Aʿmash heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, zeggende: de duivels stijgen op in troepen om sluiks af te luisteren; dan scheidt de onverschrokken onder hen zich af en klimt omhoog, waarop hij met een schietster wordt getroffen — op zijn voorhoofd, zijn zij, of waar Allah het ook maar wil — en hij vat vlam; dan keert hij brandend terug naar zijn metgezellen en deelt hun wat hij gehoord heeft mee, hoe onvolledig ook; die begeven zich naar hun broeders onder de waarzeggers en voegen er het meervoudige aan toe aan leugens, en berichten het hen; en wanneer zij iets van wat zij zegden zagen uitkomen, geloofden zij de leugens die hen gebracht waren.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, zeggende: mijn vader heeft mij verteld, zeggende: mijn oom heeft mij verteld, zeggende: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende: وَحَفِظْنَاهَا مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ رَجِيمٍ * إِلا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ: hij zei: hij poogde het gehoor te roven, wat gelijkstaat aan Zijn woord: إِلا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ.
Bishr heeft ons verteld, zeggende: Yazīd heeft ons verteld, zeggende: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende: إِلا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ — dit is gelijkstaat aan Zijn woord: إِلا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ.
Al-Qāsim heeft ons verteld, zeggende: al-Ḥusayn heeft ons verteld, zeggende: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, betreffende: إِلا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ: hij zei: hij griste een snipper weg.
Mij is verteld van al-Ḥusayn, zeggende: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons bericht, zeggende: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen, betreffende: إِلا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ: dit staat gelijk aan Zijn woord: إِلا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ. Ibn ʿAbbās placht te zeggen: de schietsterren doden niet, maar zij verbranden, beschadigen en verwonden zonder te doden.
Al-Ḥārith heeft mij verteld, zeggende: al-Qāsim heeft ons verteld, zeggende: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, betreffende: مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ رَجِيمٍ (van iedere gestenigd satan): hij zei: al-rajīm is de vervloekte. En hij zei: al-Qāsim citeerde al-Kisāʾī, die zei: rajm (steniging) heeft in alle plaatsen van de Koran de betekenis van: scheldwoord.
