Tafseer van Ibraahiem (Abraham) · Ibrahim · 14:7
En (gedenkt) toen jullie Heer bekend maakte: "Als jullie dankbaar zijn, dan zullen Wij zeker jullie (genietingen) vermeerderen. En als jullie ondankbaar zijn: voorwaar, Mijn bestraffing is zeker hard."
Abū Jaʿfar zegt: Allah, glorieus zij Zijn lof, zegt: en gedenkt ook toen uw Heer u bekendmaakte.
"Taʾadhdhana" is het taʿfaʿal-patroon van "ādhana." De Arabieren gebruiken soms "taʿfaʿal" in de plaats van "afʿala," zoals zij zeggen: "awʿadtuhu" en "tawaʿʿadtuhu" met dezelfde betekenis. "Ādhana" betekent "bekendmaken," zoals al-Ḥārith ibn Ḥilliza zei:
آذَنَتْنَا بِبَيْنِهَا أَسْمَاءُ رُبَّ ثَاوٍ يُمَلُّ مِنْهُ الثَّوَاءُ
Met zijn woord "ādhanatanā" bedoelt hij: "zij maakte ons bekend."
Van Ibn Masʿūd — moge Allah met hem tevreden zijn — is overgeleverd dat hij las وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ als "wa-idh qāla rabbukum" (en toen uw Heer zei):
Al-Ḥārith heeft mij dit meegedeeld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van hem.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende Zijn woord وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ : "En toen uw Heer zei — dat is het taʾadhdhun."
Zijn woord لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ (als gij dankbaar zijt, zal Ik u zeker vermeerderen) betekent: als gij uw Heer dankbaar zijt door Hem te gehoorzamen in wat Hij u geboden en verboden heeft, zal Ik u zeker meer geven van Zijn gunsten en weldaden boven wat Hij u reeds gegeven heeft van redding van het volk van Farao en bevrijding van hun kwelling.
Hierover is een andere mening verkondigd:
Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn ibn al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Ibn al-Mubārak heeft ons bericht: hij zei: ik hoorde ʿAlī ibn Ṣāliḥ zeggen betreffende het woord van Allah, glorieus en verheven: لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ : hij zei: "Dat wil zeggen: van Mijn gehoorzaamheid."
Al-Muthanná heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Ibn al-Mubārak heeft ons bericht: hij zei: ik hoorde ʿAlī ibn Ṣāliḥ — en hij vermeldde soortgelijks.
Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, betreffende لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ : hij zei: "Van Mijn gehoorzaamheid."
Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Mālik ibn Mighwal heeft ons verteld, op gezag van Abān ibn Abī ʿAyyāsh, op gezag van al-Ḥasan, betreffende Zijn woord: لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ : hij zei: "Van Mijn gehoorzaamheid."
Abū Jaʿfar zegt: voor deze uitleg is geen begrijpelijk motief, omdat gehoorzaamheid op deze plaats niet eerder ter sprake is gekomen zodat men zou zeggen: "als gij Mij daarvoor dankbaar zijt, geef Ik u er meer van." Er is immers slechts het bericht gegeven over de gunstbewijzen van Allah jegens het volk van Mūsā door Zijn woord وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ , waarna hun werd meegedeeld dat Allah hun liet weten: als zij Hem dankbaar zijn voor deze gunst, geeft Hij hun meer. Het vereiste verstandelijke begrip is dus dat de betekenis luidt: meer van Zijn gunsten — niet meer van iets dat niet eerder vermeld is zoals "gehoorzaamheid" — tenzij men bedoelt: als gij dankbaar zijt en daarmee gehoorzaam aan Mij door uw dankbaarheid, zal Ik u meer geven van de middelen tot dankbaarheid die u daartoe helpen; dan zou dat een acceptabele uitleg zijn.
Zijn woord وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ (en als gij ondankbaar zijt, is Mijn bestraffing voorzeker hevig) betekent: en als gij, o volk, de gunst van Allah verloochent en haar verwerpt door het nalaten van dankbaarheid jegens Hem, Zijn gebod te overtreden, Zijn verbod te schenden en Zijn ongehoorzaamheid te bedrijven — "Mijn bestraffing is voorzeker hevig" — Ik zal u bestraffen zoals Ik degenen heb bestraft die Mijn schepselen ondankbaar zijn jegens Mij.
Sommige Basriërs zeiden over de betekenis van Zijn woord وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ : "En toen uw Heer het bekendmaakte" — en zij zeiden: "idh" is een toegevoegde letter. Wij hebben op een vroegere plaats het onjuiste van dit standpunt aangetoond.
