Tabari
Terug naar surah 13, ayah 12

Tafseer van De Donder · Ar-Ra'd · 13:12

هُوَ ٱلَّذِى يُرِيكُمُ ٱلْبَرْقَ خَوْفًۭا وَطَمَعًۭا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ

Hij is Degene die de bliksem aan jullie laat zien, om vrees en hoop (regen) te veroorzaken, en Hij doet de zware wolken ontstaan.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de betekenis van de uitspraak van de Verhevene: هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ (Hij is Degene Die jullie de bliksem toont, als vrees en als hoop, en Die de zware wolken doet ontstaan) (13:12).

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene zegt: هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ — dit wil zeggen dat de Heer Degene is Die Zijn dienaren de bliksem toont. Het woord هُوَ (Hij) is een verwijzing naar Zijn naam, verheven zij Zijn lof.

    Wij hebben eerder de betekenis van "al-barq" (de bliksem) uiteengezet en de meningsverschillen van de uitleggers erover vermeld — op een wijze die voldoende is en herhaling hier overbodig maakt.

    En zijn uitspraak خَوْفًا (als vrees): dit wil zeggen: vrees voor de reiziger voor het onheil ervan. En dat is omdat "al-barq" in dit verband het water (de regen) aanduidt, zoals:

    20251 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād heeft ons verteld, hij zei: Mūsā ibn Sālim Abū Jahdham — de vrijgelaten slaaf van Ibn ʿAbbās — heeft ons bericht, hij zei: Ibn ʿAbbās schreef aan Abū al-Jald met de vraag wat "al-barq" betekent. Hij antwoordde: "al-barq" is het water (de regen).

    En zijn uitspraak وَطَمَعًا (en als hoop): dit wil zeggen: hoop voor de thuisblijver dat het zal regenen en hem ten goede zal komen. Zoals:

    20252 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, van Qatāda, zijn uitspraak: هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا — hij zei: "vrees voor de reiziger op zijn reizen, die het onheil en de last ervan vreest; en hoop voor de thuisblijver, die de zegen en het voordeel ervan hoopt en uitziet naar de voorziening van Allah."

    20253 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, van Maʿmar, van Qatāda: خَوْفًا وَطَمَعًا — "vrees voor de reiziger en hoop voor de thuisblijver."

    En zijn uitspraak وَيُنشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ (en Die de zware wolken doet ontstaan): Hij doet de zware wolken die beladen zijn met regen ontstaan en brengt ze voort.

    Men zegt hiervan: "anshaa Allahu al-saḥaba" wanneer Hij ze deed voortbrengen; en "nashaʾa al-saḥābu" wanneer ze begonnen te ontstaan en te groeien.

    Het woord "al-saḥāb" (de wolken) is in dit vers, hoewel het in enkelvoudsvorm staat, in feite een meervoud — het enkelvoud ervan is "saḥāba". Daarom staat er "al-thiqāl" (de zware, meervoud) als bijvoeglijk naamwoord in het meervoud. Had er "al-saḥāb al-thaqīl" (enkelvoud) gestaan, zou dat ook toelaatbaar zijn — als gebruik van de enkelvoudsvorm van het woord "al-saḥāb" — zoals er staat: الَّذِي جَعَلَ لَكُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا [Yāsīn: 80].

    Overeenkomstig wat wij hierover hebben gezegd, zeiden ook de uitleggers.

    Vermeld worden degenen die dit zeiden:

    20254 — Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Shabāba heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, van Ibn Abī Najīḥ, van Mujāhid, zijn uitspraak: وَيُنشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ — hij zei: "die waarin het water is."

    20255 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, van Ibn Abī Najīḥ, van Mujāhid — gelijkaardig.

    20256 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, van Ibn Abī Najīḥ, van Mujāhid — gelijkaardig.

    20257 — [...] hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbdullāh heeft ons verteld, van Warqāʾ, van Ibn Abī Najīḥ, van Mujāhid — gelijkaardig.

    20258 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, van Ibn Jurayj, van Mujāhid: وَيُنشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ — hij zei: "die waarin het water is."

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ (12) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: (هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ) ، يعني أن الرب هو الذي يري عباده البرق وقوله: (هو) كناية اسمه جلّ ثناؤه. * * * وقد بينا معنى " البرق " ، فيما مضى، وذكرنا اختلاف أهل التأويل فيه بما أغنى عن إعادته في هذا الموضع . (71) * * * وقوله: (خوفًا) يقول: خوفًا للمسافر من أذاه . وذلك أن " البرق "، الماء، في هذا الموضع كما:- 20251- حدثني المثنى قال: حدثنا حجاج قال: حدثنا حماد قال: أخبرنا موسى بن سالم أبو جهضم, مولى ابن عباس قال: كتب ابن عباس إلى أبي الجَلْد يسأله عن " البرق ", فقال: " البرق "، الماء . (72) * * * وقوله (وطمعًا) يقول: وطمعًا للمقيم أن يمطر فينتفع . كما:- 20252- حدثنا بشر قال: حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد, عن قتادة قوله: (هو الذي يريكم البرق خوفًا وطمعًا) ، يقول: خوفًا للمسافر في أسفاره, يخاف أذاه ومشقته(وطمعًا،) للمقيم، يرجو بركته ومنفعته، ويطمع في رزق الله. 20253- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال: حدثنا محمد بن ثور, عن معمر, عن قتادة: (خوفا وطمعا) خوفا للمسافر, وطمعا للمقيم . * * * وقوله: (وينشئ السحاب الثقال) : ويثير السحاب الثقال بالمطر ويبدؤه. * * * يقال منه: أنشأ الله السحاب: إذا أبدأه, ونشأ السحاب: إذا بدأ ينشأ نَشْأً . * * * و " السحاب " في هذا الموضع، وإن كان في لفظ واحد، فإنها جمعٌ، واحدتها " سحابة ", ولذلك قال: " الثقال ", فنعتها بنعت الجمع, ولو كان جاء: " السحاب " الثقيل كان جائزًا, وكان توحيدًا للفظ السحاب, كما قيل : الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الأَخْضَرِ نَارًا [سورة يس:80] . * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل . *ذكر من قال ذلك: 20254-حدثنا الحسن بن محمد قال: حدثنا شبابة قال: حدثنا ورقاء, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله: (وينشئ السحاب الثقال) ، قال: الذي فيه الماء . 20255- حدثني محمد بن عمرو قال: حدثنا أبو عاصم قال: حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, مثله . 20256- حدثني المثنى قال: حدثنا أبو حذيفة قال: حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, مثله . 20257- ... قال: حدثنا إسحاق قال: حدثنا عبد الله, عن ورقاء, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, مثله . 20258- حدثنا القاسم قال: حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج, عن مجاهد: (وينشئ السحاب الثقال) قال: الذي فيه الماء . ---------------------------------- الهوامش : (71) انظر تفسير" البرق" فيما سلف 1 : 342 - 346 . (72) الأثر : 20251 -" موسى بن سالم" ،" أبو جهضم" ، ثقة ، روايته عن ابن عباس مرسلة ، سلف برقم : 434 . و" أبو الجلد" ، هو" جيلان بن فروة الأسدي" ، ثقة ، مضى برقم : 434 ، 723 ، 1913 .