Tabari
Terug naar surah 12, ayah 67

Tafseer van Yoesoef (Jozef) · Yusuf · 12:67

وَقَالَ يَٰبَنِىَّ لَا تَدْخُلُوا۟ مِنۢ بَابٍۢ وَٰحِدٍۢ وَٱدْخُلُوا۟ مِنْ أَبْوَٰبٍۢ مُّتَفَرِّقَةٍۢ ۖ وَمَآ أُغْنِى عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ ۖ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ

Hij zei: "O mijn zonen, ga niet door één poort naar binnen, mar ga door verschillende poorten naar binnen. Ik ken niets voor jullie doen tegen (de wil van) Allah, het oordeel is slechts aan Allah. Op Hem heb ik mijn vertrouwen gesteld. En laten zij die vertrouwen hebben op Hem hun vertrouwen stellen."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: وَقَالَ يَا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ (67)

    Abū Jaʿfar zei: Allah de Verhevene zegt: Yaʿqūb zei tegen zijn zonen toen zij van hem wilden vertrekken naar Egypte om graan te kopen: "Zonen, betreed Egypte niet via één weg; betreed het via verspreide poorten."

    Er wordt vermeld dat hij dit tegen hen zei omdat zij knappe, waardige mannen waren; hij vreesde voor hen het boze oog wanneer zij als groep door één weg zouden binnenkomen, als de zonen van één man, en hij beval hen daarom verspreid te betreden. Zo:

    19487 — Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Yazīd al-Wāsiṭī heeft ons verteld, op gezag van Juwaybir, op gezag van al-Ḍaḥḥāk: لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ — hij zei: hij vreesde voor hen het boze oog.

    19488 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over de woorden يَا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ : de profeet van Allah ﷺ vreesde het boze oog op zijn zonen — zij waren mensen met een aanzienlijk voorkomen en schoonheid.

    19489 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ — hij zei: zij waren mensen met een voorkomen en schoonheid en hij vreesde voor hen de ogen van de mensen.

    19490 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over de woorden وَقَالَ يَا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ : hij zei: Yaʿqūb — vrede zij met hem — vreesde voor hen het boze oog.

    19491 — Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn ibn al-Faraj, die zei: ik hoorde Abā Muʿādh zeggen, hij zei: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft ons ingelicht, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over de woorden لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ : Yaʿqūb vreesde voor zijn kinderen het boze oog.

    19492 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Zayd ibn al-Ḥubbāb heeft ons verteld, op gezag van Abī Maʿshar, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb: لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ — hij zei: hij vreesde voor hen het boze oog.

    19493 — Hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, op gezag van Asbāṭ, op gezag van al-Suddī, die zei: Yaʿqūb ﷺ vreesde voor zijn zonen het boze oog en zei: يَا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ . Er zou immers worden gezegd: "Kijk, dit zijn de zonen van één man!" Maar betreed het via verspreide poorten.

    19494 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, die zei: Toen de zonen van Yaʿqūb gereed waren om te vertrekken zei Yaʿqūb: يَا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ — hij vreesde voor hen de ogen van de mensen vanwege hun voorkomen en omdat zij allemaal de zonen van één man waren.

    Zijn woorden وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ — dat wil zeggen: ik kan niets van het besluit van Allah dat Hij over jullie heeft vastgesteld — groot noch klein — van jullie afwenden, want Zijn beschikking wordt over Zijn schepping ten uitvoer gebracht. إِنِ الْحُكْمُ إِلا لِلَّهِ — dat wil zeggen: de beschikking en het oordeel behoren slechts aan Allah, buiten al het andere; Hij beschikt over Zijn schepping naar Zijn wil, en Zijn beschikking wordt bij hen ten uitvoer gebracht en Zijn oordeel wordt over hen geveld; geen oordeel wordt weerhouden. عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ — dat wil zeggen: op Allah vertrouw ik en stel ik mijn vertrouwen wat jullie en jullie bescherming ten opzichte van mij betreft, totdat Hij jullie aan mij teruggeeft gezond en ongedeerd — niet op jullie betreding van Egypte via verspreide poorten wanneer jullie het betreden. وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ — dat wil zeggen: en aan Allah moeten degenen die hun zaken toevertrouwen hun zaken toevertrouwen.

    Noten: In de gedrukte editie staat "waardigheid" (hayba), omdat het in het handschrift "hemma" staat zonder punten; de editor wil het als "hiba" lezen, maar de correcte lezing is "haya" (voorkomen/schoonheid), die ook later terugkomt en die wij stilzwijgend verbeteren. — Zie de uitleg van "aghnā" eerder (15:472, noot 1). — Zie de uitleg van "al-tawakkul" eerder (15:545, noot 1).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَقَالَ يَا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ (67) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: قال يعقوب لبنيه لما أرادُوا الخروج من عنده إلى مصر ليمتاروا الطعام: يا بني لا تدخلوا مصر من طريق واحد , وادخلوا من أبواب متفرقة. * * * وذكر أنه قال ذلك لهم , لأنهم كانوا رجالا لهم جمال وهيأة , (7) فخاف عليهم العينَ إذا دخلوا جماعة من طريق واحدٍ، وهم ولد رجل واحد , فأمرهم أن يفترقوا في الدخول إليها . كما:- 19487- حدثنا الحسن بن محمد قال: حدثنا يزيد الواسطي , عن جويبر , عن الضحاك: (لا تدخلوا من بابٍ واحد وادخلوا من أبواب متفرقة) ، قال: خاف عليهم العينَ . 19488- حدثنا بشر قال: حدثنا يزيد قال: حدثنا سعيد , عن قتادة قوله: (يا بنيّ لا تدخلوا من باب واحد) خشي نبيُّ الله صلى الله عليه وسلم العينَ على بنيه، كانوا ذوي صُورة وجَمال. 19489- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال: حدثنا محمد بن ثور , عن معمر , عن قتادة: (وادخلوا من أبواب متفرقة) ، قال: كانوا قد أوتوا صورةً وجمالا فخشي عليهم أنفُسَ الناس. 19490- حدثني محمد بن سعد قال: حدثني أبي قال: حدثني عمي قال: حدثني أبي , عن أبيه , عن ابن عباس , قوله: (وقال يا بني لا تدخلوا من باب واحد وادخلوا من أبواب متفرقة) ، قال: رهب يعقوب عليه السلام عليهم العينَ. 19491- حدثت عن الحسين بن الفرج قال، سمعت أبا معاذ قال، أخبرنا عبيد بن سليمان , قال، سمعت الضحاك يقول في قوله: (لا تدخلوا من باب واحد) ، خشي يعقوب على ولده العينَ. 19492- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا زيد بن الحباب , عن أبي معشر , عن محمد بن كعب: (لا تدخلوا من باب واحد) ، قال: خشي عليهم العين. 19493- ... قال، حدثنا عمرو , عن أسباط , عن السدي قال: خاف يعقوب صلى الله عليه وسلم على بنيه العين , فقال: (يا بني لا تدخلوا من باب واحد) . فيقال: هؤلاء لرجل واحدٍ! ولكن ادخلوا من أبواب متفرقة. 19494- حدثنا ابن حميد قال، حدثنا سلمة , عن ابن إسحاق قال: لما أجمعوا الخروجَ ، يعني ولد يعقوب ، قال يعقوب: (يا بنيّ لا تدخلوا من باب واحد وادخلوا من أبواب متفرقة) ، خشي عليهم أعين الناس، لهيأتهم , وأنهم لرجل واحدٍ. * * * وقوله: (وما أغني عنكم من الله من شيء) ، يقول: وما أقدر أن أدفع عنكم من قضاء الله الذي قد قضاه عليكم من شيء صغير ولا كبير , لأن قضاءه نافذ في خلقه (8) ، (إن الحكم إلا لله) ، يقول: ما القضاء والحكم إلا لله دون ما سواه من الأشياء , فإنه يحكم في خلقه بما يشاء , فينفذ فيهم حكمه , ويقضي فيهم، ولا يُرَدّ قضاؤه ، (عليه توكلت) ، يقول: على الله توكلت فوثقت به فيكم وفي حفظكم عليّ، حتى يردكم إليّ وأنتم سالمون معافون , لا على دخولكم مصر إذا دخلتموها من أبواب متفرقة ، (وعليه فليتوكل المتوكلون) ، يقول: وإلى الله فليفوِّض أمورَهم المفوِّضون . (9) ---------------------- الهوامش: (7) في المطبوعة :" وهيبة" ، لأنها في المخطوطة :" وهمة" ، غير منقوطة ، وستأتي كذلك بعد ، وسأصححها دون أن أشير هذا التصحيح في سائر المواضع . (8) انظر تفسير" أغنى" فيما سلف 15 : 472 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (9) انظر تفسير" التوكل" فيما سلف 15 : 545 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك .