Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: فَلَمَّا رَجَعُوا إِلَى أَبِيهِمْ قَالُوا يَا أَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا نَكْتَلْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ (63)

   Abū Jaʿfar zei: Allah de Verhevene zegt: Toen de broers van Yūsuf naar hun vader terugkeerden, قَالُوا يَا أَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا نَكْتَلْ — dat wil zeggen: de extra maat boven de maat die ons al toebedeeld is, werd ons onthouden; er werd voor elke man onder ons slechts een kameelvracht gemeten. فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا — namelijk Binyāmīn — opdat hij voor zichzelf een extra kameelvracht mag meten bovenop de kameelvrachten van onze kamelen. وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ — dat wij hem beschermen zodat hij onderweg geen kwaad overkomt.

   Overeenkomstig wat wij hebben gezegd, zeiden ook de mensen van de uitleg.

   Vermelding van wie dat zei:

   19474 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, op gezag van Asbāṭ, op gezag van al-Suddī: Toen zij naar hun vader terugkeerden zeiden zij: "Vader, de koning van Egypte heeft ons zo geëerd als zelfs geen man van het nageslacht van Yaʿqūb zou zijn geëerd; hij heeft Shimʿūn als onderpand vastgehouden en gezegd: breng mij die broer van jullie die jullie vader zich verbijzonderd heeft na de broer die omgekomen is; en als jullie hem niet brengen, betreedt mijn land dan niet." Yaʿqūb zei: هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ . Hij zei: Yaʿqūb zei dan tegen hen: "Wanneer jullie bij de koning van Egypte aankomen, breng hem dan mijn groeten over en zeg: onze vader bidt voor u en smeekt voor u om het goede vanwege wat u ons hebt bewezen."

   19475 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, die zei: Zij vertrokken totdat zij bij hun vader aankwamen. Hun woonplaats was, zoals sommige geleerden mij hebben verteld, in al-ʿArabāt in het land Palestina, in de laagvlakte van al-Shām; anderen zeggen: in al-Awlāj aan de kant van de bergpas, lager dan Ḥismā. Hij was een bewoner van de woestijn met schapen en kamelen. Zij zeiden: "Vader, wij zijn bij de beste man aangekomen; hij gaf ons onderdak en deed ons uitstekend onderdak, hij mat ons toe en gaf ons volledige maat zonder ons te kort te doen; hij heeft ons opgedragen hem een broer van ons van vaderszijde te brengen, en gezegd: als jullie dat niet doen, kom mij dan niet meer tegemoet en betreedt mijn land niet." Yaʿqūb zei hun: هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ .

   De koranrecitators verschilden over de lezing van het woord نَكْتَلْ .

   De meerderheid van de recitators van Medina en sommigen van Mekka en Kūfa lazen het als "naktal" met een nūn, met de betekenis: zodat zowel wij als hij kunnen meten.

   De meerderheid van de recitators van Kūfa lazen het als "yaktal" met een yāʾ, met de betekenis: zodat hij zelf voor zichzelf meet, zoals ook wij voor onszelf meten.

   Abū Jaʿfar zei: Het juiste is dat dit twee bekende lezingen zijn met een eensluidende betekenis; wie van beide lezingen dan ook leest, treft de waarheid. Dat is omdat zij hun vader meedeelden dat hun meer maat werd geweigerd dan het aantal van hun hoofden; zij zeiden: يَا أَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ ; vervolgens verzochten zij hem de broer met hen mee te zenden zodat hij voor zichzelf kon meten. Als hij voor zichzelf meet en zij voor zichzelf meten, telt de broer mee in hun getal. Of de mededeling nu over hemzelf afzonderlijk is, of over hen allen met een uitdrukking voor het meervoud — de betekenis van de uitdrukking en de bedoeling ervan zijn in beide gevallen duidelijk.

   Noot: In het handschrift staat "min Ḥisw", maar de gedrukte editie heeft de correcte versie.

   Toon originele Arabische tekst

   القول في تأويل قوله تعالى : فَلَمَّا رَجَعُوا إِلَى أَبِيهِمْ قَالُوا يَا أَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا نَكْتَلْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ (63) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: فلما رجع إخوة يوسف إلى أبيهم ، ( قالوا يا أبانا منع منا الكيل فأرسل معنا أخانا نكتل) ، يقول: منع منا الكيل فوق الكيل الذي كِيلَ لنا , ولم يكل لكل رجُلٍ منّا إلا كيل بعير-(فأرسل معنا أخانا) ، بنيامين يكتلَ لنفسه كيلَ بعير آخر زيادة على كيل أباعِرِنا ، (وإنا له لحافظون) ، من أن يناله مكروه في سفره . * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل . *ذكر من قال ذلك: 19474- حدثنا ابن وكيع , قال: حدثنا عمرو , عن أسباط , عن السدي: فلما رجعوا إلى أبيهم قالوا: يا أبانا إن ملك مصر أكرمنا كرامةَ ما لو كان رجل من ولد يعقوب ما أكرمنا كرامته , وإنه ارتهن شمعون , وقال: ائتوني بأخيكم هذا الذي عكف عليه أبوكم بعد أخيكم الذي هلك , فإن لم تأتوني به فلا تقربوا بلادي . قال يعقوب: هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ؟ قال: فقال لهم يعقوب: إذا أتيتم ملك مصر فاقرءوه مني السلام , وقولوا: إن أبانا يصلِّي عليك , ويدعو لك بما أوليتنا. 19475-حدثنا ابن حميد قال: حدثنا سلمة , عن ابن إسحاق قال: خرجوا حتى قدموا على أبيهم , وكان منـزلهم، فيما ذكر لي بعض أهل العلم بالعرَبات من أرض فلسطين بِغَوْرِ الشأم ، وبعض يقول: بالأولاج من ناحية الشّعب، أسفل من حِسْمى (22) ، وكان صاحب بادية له شاءٌ وإبل , فقالوا: يا أبانا، قدمنا على خير رجُلٍ، أنـزلنا فأكرم منـزلنا، وكال لنا فأوفانا ولم يبخسنا , وقد أمرنا أن نأتِيَه بأخ لنا من أبينا، وقال: إن أنتم لم تفعلوا، فلا تقربُنِّي ولا تدخلُنّ بلدي. فقال لهم يعقوب: هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ؟ * * * واختلفت القرأة في قراءة قوله: (نكتل) . فقرأ ذلك عامة قرأة أهل المدينة، وبعض أهل مكة والكوفة (نَكْتَلْ) ، بالنون , بمعنى: نكتل نحن وهو . * * * وقرأ ذلك عامة قرأة أهل الكوفة: " يَكْتَلْ"، بالياء؛ بمعنى يكتل هو لنفسه، كما نكتال لأنفسنا . * * * قال أبو جعفر: والصواب من القول في ذلك أنهما قراءتان معروفتان متفقتا المعنى , فبأيتهما قرأ القارئ فمصيبٌ الصوابَ . وذلك أنهم إنما أخبروا أباهم أنه منع منهم زيادةَ الكيل على عدد رءوسهم , فقالوا: (يا أبانا مُنع منا الكيل) ، ثم سألوه أن يرسل معهم أخاهم ليكتال لنفسه , فهو إذا اكتال لنفسه واكتالوا هم لأنفسهم , فقد دخل " الأخ " في عددهم . فسواءٌ كان الخبر بذلك عن خاصة نفسه , أو عن جميعهم بلفظ الجميع , إذ كان مفهوما معنى الكلام وما أريد به . ---------------------- الهوامش: (22) في المخطوطة :" من حسو" ، والصواب ما في المطبوعة .