Tabari
Terug naar surah 12, ayah 55

Tafseer van Yoesoef (Jozef) · Yusuf · 12:55

قَالَ ٱجْعَلْنِى عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلْأَرْضِ ۖ إِنِّى حَفِيظٌ عَلِيمٌۭ

Hij zei: "Maak mij (beheerder) over de schatten van het land. Voorwaar, ik ben een kundige beheerder."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de woorden van Allah, de Verhevene: قَالَ اجْعَلْنِي عَلَى خَزَائِنِ الأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ (Hij zei: 'Stel mij aan over de schatkamers van het land; voorwaar, ik ben een zorgzaam bewaarder, met grote kennis.' — 12:55)

    Abū Jaʿfar zegt: Allah, de Verhevene, zegt: Yūsuf zei tot de koning: stel mij aan over de schatkamers van uw land.

    * * *

    Dit is het meervoud van 'khizāna' (schatkamer).

    * * *

    Het lidwoord 'al' (alif en lām) trad in 'al-arḍ' (het land) in vervanging van de samenstelling, zoals de dichter zei:

    Wa-al-aḥlāmu ghayru ʿawāzibi

    * * *

    Dit is van Yūsuf, de zegeningen van Allah zij met hem, een verzoek aan de koning om hem het beheer over het voedsel van zijn land en de belastingen ervan toe te vertrouwen, en de zorg voor de aangelegenheden van het land op zich te nemen; en de koning deed dit ook met hem, naar wat mij is bereikt, zoals:

    19453 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei over zijn woord: (ijʿalnī ʿalā khazāʾini al-arḍ): de farao had vele schatkamers behalve het voedsel; hij zei: hij droeg hem zijn volledige gezag over, en maakte hem de rechter; zijn bevel en zijn oordeel waren van kracht.

    19454 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ibrāhīm ibn al-Mukhtār heeft ons verteld, op gezag van Shayba al-Ḍabbī, over zijn woord: (ijʿalnī ʿalā khazāʾini al-arḍ), hij zei: over het bewaken van het voedsel.

    * * *

    Zijn woord: (innī ḥafīẓun ʿalīm) — het volk van de uitleg verschilde van mening over de uitleg ervan.

    Sommigen zeiden: de betekenis ervan is: ik ben een zorgzaam bewaarder van wat u mij in bewaring geeft, een kenner van wat u mij over laat.

    Vermelding van wie dit zei:

    19455 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: (innī ḥafīẓun ʿalīm): ik ben een bewaarder van wat u mij in bewaring geeft, een kenner van wat u mij over laat. Hij zei: 'Zo zij het.'

    19456 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over zijn woord: (innī ḥafīẓun ʿalīm): hij zegt: zorgzaam bewaarder van wat ik bestuur, een kenner van zijn aangelegenheid.

    19457 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ibrāhīm ibn al-Mukhtār heeft ons verteld, op gezag van Shayba al-Ḍabbī, over zijn woord: (innī ḥafīẓun ʿalīm): hij zegt: ik ben een zorgzaam bewaarder van wat u mij in bewaring geeft, een kenner van de jaren van hongersnood.

    * * *

    Anderen zeiden: ik ben een bewaarder van de rekeningen, een kenner van de talen.

    Vermelding van wie dit zei:

    19458 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, op gezag van al-Ashjāʿī: (innī ḥafīẓun ʿalīm): bewaarder van de rekeningen, kenner van de talen.

    * * *

    Abū Jaʿfar zegt: De meest correcte van de twee meningen bij ons is de mening van wie zei: de betekenis ervan is 'ik ben een bewaarder van wat u mij in bewaring geeft, een kenner van wat u mij over laat' — want dit volgt op zijn woord (ijʿalnī ʿalā khazāʾini al-arḍ) en zijn verzoek aan de koning om hem de schatkamers van het land te laten besturen; het was dan passender om hem te informeren dat hij daarin ervaring en bekwaamheid heeft, dan hem te informeren over zijn kennis van de rekeningen en zijn beheersing van de talen.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قَالَ اجْعَلْنِي عَلَى خَزَائِنِ الأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ (55) قال أبو جعفر : يقول جل ثناؤه: قال يوسف للملك: اجعلني على خزائن أرضك. * * * وهي جمع " خِزَانة ". * * * و " الألف واللام " دخلتا في" الأرض " خلفًا من الإضافة ، كما قال الشاعر: &; 16-149 &; (3) والأَحْلامُ غَيْرُ عَوَازِبِ (4) * * * وهذا من يوسف صلوات الله عليه، مسألة منه للملك أن يولّيه أمر طعام بلده وخراجها ، والقيام بأسباب بلده ، ففعل ذلك الملك به، فيما بلغني، كما:- 19453 - حدثني يونس قال ،أخبرنا ابن وهب قال ،قال ابن زيد في قوله: (اجعلني على خزائن الأرض)، قال: كان لفرعون خزائن كثيرة غير الطعام قال: فأسلم سلطانه كُلَّه إليه ، وجعل القضاء إليه ، أمرُه وقضاؤه نافذٌ. 19454- حدثنا ابن حميد قال ، حدثنا إبراهيم بن المختار ، عن شيبة الضبي ، في قوله: (اجعلني على خزائن الأرض)، قال: على حفظ الطعام (5) . * * * وقوله: (إني حفيظ عليم) اختلف أهل التأويل في تأويله. فقال بعضهم: معنى ذلك: إني حفيظ لما استودعتني، عليم بما وليتني . *ذكر من قال ذلك: 19455 - حدثنا ابن حميد قال ، حدثنا سلمة ، عن ابن إسحاق: (إني حفيظ عليم)، إني حافظ لما استودعتني ، عالم بما وليتني . قال: قد فعلت. 19456 - حدثنا بشر قال: حدثنا يزيد قال ، حدثنا سعيد ، عن قتادة قوله: (إني حفيظ عليم)، يقول: حفيظ لما وليت ، عليم بأمره. 19457 - حدثنا ابن حميد قال ، حدثنا إبراهيم بن المختار ، عن شيبة الضبي في قوله: (إني حفيظ عليم) يقول: إني حفيظ لما استودعتني ، عليم بسني المجاعة. (6) * * * وقال آخرون: إني حافظ للحساب ، عليم بالألسن . *ذكر من قال ذلك: 19458 - حدثنا ابن وكيع قال ، حدثنا عمرو ، عن الأشجعي: (إني حفيظ عليم) ، حافظ للحساب ، عليم بالألسن. * * * قال أبو جعفر : وأولى القولين عندنا بالصواب ، قولُ من قال: معنى ذلك: " إني حافظ لما استودعتني ، عالم بما أوليتني"، لأن ذلك عقيب قوله: (اجعلني على خزائن الأرض)، ومسألته الملك استكفاءه خزائن الأرض ، فكان إعلامه بأن عنده خبرةً في ذلك وكفايته إياه ، أشبه من إعلامه حفظه الحساب، ومعرفته بالألسن . (7) * * * ---------------------- الهوامش: (3) هو النابغة الذبياني . (4) سلف البيت وتخريجه وشرحه 5 : 160 /13 : 106 ، وهو : لَهُـمْ شِـيمَةٌ لَـمْ يُعْطِهَـا الدَّهُرْ غَيْرَهُم مِـنَ النَّـاسِ , والأَحْـلامُ غيْرُ عَوَازِبِ (5) الأثر : 19454 -" إبراهيم بن المختار التميمي" ، ممن يتقى حديثه ، وبخاصة من رواية محمد بن حميد عنه ، مضى برقم : 4038 ، 14365 ، 17631 . و "شيبة الضبي" ، هو" شيبة بن نعامة الضبي" ،" أبو نعامة" ، ضعيف الحديث لا يحتج به ، مترجم في الكبير 2 / 2 / 143 ، وابن أبي حاتم 2 / 1 / 335 ، وميزان الاعتدال 1 : 452 ، ولسان الميزان 3 : 159 . وانظر الإسناد الآتي رقم : 19457 . (6) الأثر : 19457 - انظر بيانه في التعليق على رقم : 19454 . (7) انظر تفسير" حفيظ" فيما سلف 15 : 449 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك ، وتفسير" عليم" في فهارس اللغة ( علم ) .