Tabari
Terug naar surah 12, ayah 45

Tafseer van Yoesoef (Jozef) · Yusuf · 12:45

وَقَالَ ٱلَّذِى نَجَا مِنْهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأْوِيلِهِۦ فَأَرْسِلُونِ

En degene die gered werd van hen, herinnerde het zich na een tijd, en zei: "Ik zal jullie de uitleg ervan vertellen, zendt mij daarom."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: "En degene van de twee die was gered, en die zich na verloop van tijd herinnerde, zei: Ik zal jullie de uitleg ervan meedelen, zend mij dus uit" (45)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: En degene van de twee gevangenismakkers — die Yūsuf om uitleg van de droom hadden gevraagd — die van de dood was gered, zei. (En hij herinnerde zich), dat wil zeggen: en hij herinnerde zich wat hij was vergeten van de zaak van Yūsuf, en herinnerde zich diens verzoek aan de koning, dat hij hem bij het uitleggen van zijn droom had gevraagd, namelijk dat hij hem bij hem zou gedenken, met zijn woorden: "Gedenk mij bij je heer." (Na verloop van tijd), dat wil zeggen: na een tijd, zoals het volgende:-

    19339- Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Ibn ʿAbbās: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), hij zei: na een tijd.

    19340- Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld — en Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld —, op gezag van Sufyān, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Ibn ʿAbbās, hetzelfde.

    19341- Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: al-Thawrī heeft ons bericht, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Ibn ʿAbbās, hetzelfde.

    19342- Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Abū Bakr ibn ʿAyyāsh heeft ons verteld: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), na een tijd.

    19343- Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons bericht, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, hij zei: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), hij zei: na een tijd.

    19344- Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Nuʿaym heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿĀṣim, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Ibn ʿAbbās, hetzelfde.

    19345- [onleesbaar] hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, zijn uitspraak: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), hij zegt: na een tijd.

    19346- Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), hij zei: hij gedacht het na een tijd.

    19347- Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd) na een tijd.

    19348- Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan, hetzelfde.

    19349- Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAffān heeft ons verteld, hij zei: Yazīd ibn Zurayʿ heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd ibn Abī ʿArūba heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan, hetzelfde.

    19350- Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), na een tijd.

    19351- Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: Ibn Kathīr zei: (Na verloop van tijd): na een tijd. Ibn Jurayj zei: En Ibn ʿAbbās zei: (Na verloop van tijd), na jaren.

    19352- Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr ibn Muḥammad heeft ons verteld, op gezag van Asbāṭ, op gezag van al-Suddī: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), hij zei: na een tijd.

    19353- Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥimmānī heeft ons verteld, hij zei: Sharīk heeft ons verteld, op gezag van Simāk, op gezag van ʿIkrima: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd), dat wil zeggen: na een tijdperk van de tijd.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: En deze uitleg berust op de lezing van wie reciteert: (baʿda ummatin) met een ḍamma op de alif en een verdubbeling (tashdīd) van de mīm, en dat is de lezing van de recitanten in de landen van de islam.

    * * *

    En er is overgeleverd van een groep van de vroegeren dat zij dit reciteerden als: "baʿda amatin" met een fatḥa op de alif, en een verlichting (takhfīf) van de mīm met een fatḥa erop, met de betekenis: na vergetelheid.

    * * *

    En sommigen van hen vermeldden dat de Arabieren in dat verband zeggen: "amiha al-rajulu yaʾmahu amahan", wanneer hij vergeet.

    * * *

    En zo legde ook degene het uit die het op die manier reciteerde.

    Vermelding van wie dat zei:

    19354- Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAffān heeft ons verteld, hij zei: Hammām heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, dat hij placht te reciteren: "baʿda amahin" en hij legde het uit als: na vergetelheid.

    19355- Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Bahz ibn Asad heeft ons verteld, op gezag van Hammām, op gezag van Qatāda, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, dat hij reciteerde: "baʿda amahin", hij zegt: na vergetelheid.

    19356- Abū Ghassān Mālik ibn al-Khalīl al-Yaḥmadī heeft mij verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, op gezag van Abū Hārūn al-Ghanawī, op gezag van ʿIkrima, dat hij reciteerde: "baʿda amahin", en "al-amah" is: de vergetelheid.

    19357- Yaʿqūb en Ibn Wakīʿ hebben mij verteld, zij beiden zeiden: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, hij zei: Abū Hārūn al-Ghanawī heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, hetzelfde.

    19358- Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wahhāb heeft ons verteld, hij zei: Hārūn zei: en Abū Hārūn al-Ghanawī heeft mij verteld, op gezag van ʿIkrima: "baʿda amahin", na vergetelheid.

    19359- [onleesbaar] hij zei: ʿAbd al-Wahhāb heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd, op gezag van Qatāda, op gezag van ʿIkrima: "En hij herinnerde zich na vergetelheid (baʿda amahin)": na vergetelheid.

    19360- Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van Ibn ʿAbbās: dat wil zeggen: na vergetelheid.

    19361- Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: "En hij herinnerde zich na vergetelheid (baʿda amahin)", hij zei: na zijn vergeten ervan.

    19362- Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū al-Nuʿmān ʿĀrim heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād ibn Zayd heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Karīm Abū Umayya al-Muʿallim, op gezag van Mujāhid: dat hij reciteerde: "En hij herinnerde zich na vergetelheid (baʿda amahin)".

    19363- Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr ibn Muḥammad heeft ons verteld, op gezag van Abū Marzūq, op gezag van Juwaybir, op gezag van al-Ḍaḥḥāk: (En hij herinnerde zich na verloop van tijd / vergetelheid) hij zei: na vergetelheid.

    19364- Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn ibn al-Faraj, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over Zijn uitspraak: "En hij herinnerde zich na vergetelheid (baʿda amahin)", hij zegt: na vergetelheid.

    * * *

    En er is daarbij een derde lezing vermeld, en dat is het volgende:-

    19365- Al-Muthannā heeft het mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons bericht, hij zei: ʿAbd Allāh ibn al-Zubayr heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ḥumayd, hij zei: Mujāhid reciteerde: "En hij herinnerde zich na verloop (baʿda amhin)", met een sukūn op de mīm en een verlichting (takhfīf).

    * * *

    En het is alsof degene die het zo reciteerde daarmee de maṣdar (het werkwoordelijk zelfstandig naamwoord) bedoelde van hun uitspraak: "amaha yaʾmahu amhan", en de uitleg van deze lezing is gelijk aan de uitleg van wie de alif en de mīm met een fatḥa las.

    * * *

    En Zijn uitspraak: (Ik zal jullie de uitleg ervan meedelen) — hij zegt: ik zal jullie over de uitleg ervan berichten — (zend mij dus uit), hij zegt: laat mij dus vrij, dan ga ik om jullie de uitleg ervan te brengen van degene die het weet.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَقَالَ الَّذِي نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَنَا أُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيلِهِ فَأَرْسِلُونِ (45) قال أبو جعفر : يقول تعالى ذكره: وقال الذي نجا من القتل من صاحبي السجن اللذين استعبرا يوسف الرؤيا ، (وادّكر)، يقول: وتذكر ما كان نسي من أمر يوسف ، وذِكْرَ حاجته للملك التي كان سأله عند تعبيره رؤياه أن يذكرها &; 16-120 &; له بقوله: اذكرني عند ربك ، (بعد أمة)، يعني بعد حين، كالذي:- 19339- حدثنا محمد بن بشار قال ، حدثنا عبد الرحمن قال ، حدثنا سفيان ، عن عاصم ، عن أبي رزين ، عن ابن عباس: (وادّكر بعد أمة)، قال: بعد حين (5) . 19340- حدثنا أبو كريب قال ، حدثنا وكيع ، وحدثنا ابن وكيع قال ، حدثنا أبي ، ، عن سفيان ، عن عاصم ، عن أبي رزين ، عن ابن عباس ، مثله . 19341- حدثنا الحسن بن يحيى قال ،أخبرنا عبد الرزاق قال ،أخبرنا الثوري ، عن عاصم ، عن أبي رزين ، عن ابن عباس ، مثله . 19342 - حدثنا أبو كريب قال ، حدثنا أبو بكر بن عياش: (وادّكر بعد أمة)، بعد حين. 19343 - حدثنا الحسن بن محمد قال ، حدثنا عمرو بن محمد قال ،أخبرنا سفيان ، عن عاصم ، عن أبي رزين قال: (وادّكر بعد أمة)، قال: بعد حين. 19344- حدثني المثنى قال ، حدثنا أبو نعيم قال، حدثنا سفيان ، عن عاصم ، عن أبي رزين ، عن ابن عباس مثله . 19345- ....قال، حدثنا عبد الله بن صالح قال ، حدثني معاوية ، عن علي ، عن ابن عباس قوله: (وادّكر بعد أمة)، يقول: بعد حين. 19346- حدثني محمد بن سعد قال ، حدثني أبي قال ، حدثني عمي قال ، حدثني أبي ، عن أبيه ، عن ابن عباس: (وادّكر بعد أمة)، قال: ذكر بعد حين. 19347 - حدثنا بشر قال ، حدثنا يزيد قال ، حدثنا سعيد ، عن قتادة ، عن الحسن: (وادكر بعد أمة) بعد حين. 19348 - حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال حدثنا محمد بن ثور ، عن معمر ، عن قتادة ، عن الحسن ، مثله . 19349- حدثنا الحسن بن محمد قال ، حدثنا عفان قال ، حدثنا يزيد بن زريع قال ، حدثنا سعيد بن أبي عروبة ، عن قتادة ، عن الحسن ، مثله . 19350 - حدثني المثنى قال ، حدثنا أبو حذيفة قال ، حدثنا شبل ، عن ابن أبي نجيح ، عن مجاهد: (وادّكر بعد أمة) ، بعد حين. 19351 - حدثنا الحسن بن محمد قال ، حدثنا حجاج ، عن ابن جريج قال ،قال ابن كثير: (بعد أمة) : بعد حين ، قال ابن جريج : وقال ابن عباس: (بعد أمة)، بعد سنين. 19352 - حدثنا ابن وكيع قال ، حدثنا عمرو بن محمد ، عن أسباط ، عن السدي: (وادّكر بعد أمة)، قال: بعد حين. 19353 - حدثني المثنى قال ، حدثنا الحماني قال، حدثنا شريك ، عن سماك ، عن عكرمة: (وادّكر بعد أمة)، أي: بعد حقبة من الدهر. * * * قال أبو جعفر : وهذا التأويل على قراءة من قرأ: (بَعْدَ أُمَّةٍ) بضم الألف وتشديد الميم ، وهي قراءة القرأة في أمصار الإسلام . * * * وقد روي عن جماعة من المتقدمين أنهم قرءوا ذلك: " بَعْدَ أَمَةٍ" بفتح الألف، وتخفيف الميم وفتحها بمعنى: بعد نسيان . * * * وذكر بعضهم أن العرب تقول من ذلك: " أمِهَ الرجل يأمَهُ أمَهًا "، إذا نسي . * * * وكذلك تأوّله من قرأ ذلك كذلك . ذكر من قال ذلك: 19354 - حدثنا الحسن بن محمد قال ، حدثنا عفان قال ، حدثنا همام ، عن قتادة ، عن عكرمة ، عن ابن عباس ، أنه كان يقرأ: " بَعْدَ أمَهٍ" ويفسّرها، بعد نسيان. 19355- حدثنا ابن حميد قال ، حدثنا بهز بن أسد، عن همام ، عن قتادة ، عن عكرمة ، عن ابن عباس أنه قرأ: " بَعْدَ أَمَهٍ" يقول: بعد نسيان. 19356 - حدثني أبو غسان مالك بن الخليل اليحمدي قال ، حدثنا ابن أبي عدي ، عن أبي هارون الغنوي ، عن عكرمة أنه قرأ: " بَعْدَ أَمَهٍ"، و " الأمه ": النسيان. (6) 19357- حدثني يعقوب، وابن وكيع ، قالا حدثنا ابن علية، قال، حدثنا أبو هارون الغنوي، عن عكرمة، مثله . 19358 - حدثنا الحسن بن محمد قال، حدثنا عبد الوهاب قال، قال هارون، وحدثني أبو هارون الغنوي، عن عكرمة: " بَعْدَ أَمَهٍ"، بعد نسيان. 19359-... قال، حدثنا عبد الوهاب ، عن سعيد ، عن قتادة ، عن عكرمة: " وَادَّكَرَ بَعْدَ أًمَّهٍ": بعد نسيان. 19360- حدثنا بشر قال ، حدثنا يزيد قال ، حدثنا سعيد ، عن قتادة ، عن ابن عباس: أي بعد نسيان. 19361 - حدثنا محمد بن عبد الأعلى، قال ، حدثنا محمد بن ثور ، عن معمر ، عن قتادة: " وادَّكَرَ بَعْدَ أَمَهٍ" قال: من بعد نسيانه. 19362 - حدثني المثنى قال ، حدثنا أبو النعمان عارم قال ، حدثنا حماد &; 16-123 &; بن زيد ، عن عبد الكريم أبي أمية المعلم ، عن مجاهد: أنه قرأ: " وادَّكَرَ بَعْدَ أَمَهٍ". 19363 - حدثنا ابن وكيع قال ، حدثنا عمرو بن محمد ، عن أبي مرزوق ، عن جويبر ، عن الضحاك: (وَادَّكَرَ بَعْدَ أَمَةٍ) قال: بعد نسيان. 19364- حدثت عن الحسين بن الفرج قال، سمعت أبا معاذ يقول، حدثنا عبيد بن سليمان قال، سمعت الضحاك يقول في قوله: " وادَّكَرَ بَعْدَ أَمَهٍ" يقول: بعد نسيان. * * * وقد ذكر فيها قراءة ثالثة ، وهي ما:- 19365- حدثني به المثنى قال ،أخبرنا إسحاق قال ، حدثنا عبد الله بن الزبير ، عن سفيان ، عن حميد قال ،قرأ مجاهد: " وَادَّكَرَ بَعْدَ أَمْهٍ"، مجزومة الميم مخففة. * * * وكأنّ قارئ ذلك كذلك أراد به المصدرَ من قولهم: " أمه يأمَهُ أمْهًا " ، وتأويل هذه القراءة ، نظير تأويل من فتح الألف والميم . * * * وقوله: (أنا أنبئكم بتأويله) يقول: أنا أخبركم بتأويله (7) ، ( فأرسلون ) يقول: فأطلقوني، أمضي لآتيكم بتأويله من عند العالم به . * * * ---------------------- الهوامش: (5) انظر تفسير" الأمة" فيما سلف .... ، تعليق : ..... ، والمراجع هناك . (6) الأثر : 19356 -" مالك بن الخليل اليحمدي الأزدي" ،" أبو غسان" ، شيخ الطبري ، روى عنه النسائي وغيره ، مترجم في التهذيب . (7) انظر تفسير" النبأ" فيما سلف من فهارس اللغة ، وتفسيره" التأويل" فيما سلف ص : 119 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك .