Tabari
Terug naar surah 12, ayah 37

Tafseer van Yoesoef (Jozef) · Yusuf · 12:37

قَالَ لَا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌۭ تُرْزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِۦ قَبْلَ أَن يَأْتِيَكُمَا ۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِى رَبِّىٓ ۚ إِنِّى تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلْءَاخِرَةِ هُمْ كَٰفِرُونَ

Hij zei: "Er zal geen voedsel tot jullie komen als levensvoorziening" of ik zal jullie vertellen over de uitleg ervan, vóórdat het jullie bereikt. Dat is wat mijn Heer mij heeft onderwezen. Voorwaar, ik heb de godsdienst verlaten van een volk dat niet in Allah gelooft, en zij geloven niet in het Hiernanaals.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van het woord van Allah, de Verhevene: قَالَ لا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ إِلا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَكُمَا ذَلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ (Hij zei: Er komt jullie geen eten toe dat jullie als voorziening wordt geschonken, of ik zal jullie in jullie waakzame toestand de uitleg ervan meedelen vóórdat het jullie bereikt. Dit is van wat mijn Heer mij heeft geleerd. Ik heb de godsdienst verlaten van een volk dat niet in Allah gelooft en dat in de Hiernamaals ongelovig is.) [12:37]

    Abū Jaʿfar zei: Allah, de Verhevene, zegt: قَالَ Yūsuf tot de twee jonge mannen die hem om droomuitleg vroegen: لا يَأْتِيكُمَا — O jonge mannen — in jullie slaap — طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ إِلا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ — in jullie waakzame toestand — قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَكُمَا .

    Met wat wij hierover zeiden zijn de uitleggers het eens.

    Vermelding van wie dat zei:

    19284 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, op gezag van Asbāṭ, op gezag van al-Suddī — die zei: "Yūsuf zei tot hen beiden: لا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ in de slaap — إِلا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ in de waakzame toestand."

    19285 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, die zei: "Yūsuf zei tot hen beiden: لا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ — hij zegt: in jullie slaap — إِلا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ ."

    Met Zijn woord بِتَأْوِيلِهِ wordt bedoeld: wat datgene dat zij in hun slaap hadden gezien van het eten dat tot hen was gekomen, uitmondt en waartoe het leidt.

    ذَلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي — hij zegt: Dit wat ik zeg dat ik weet van droomuitleg, is van wat mijn Heer mij heeft geleerd, zodat ik het weet. إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ — het bericht begon vrij (mubdaʾ), dat wil zeggen: Ik heb de godsdienst van een volk verlaten. De betekenis is echter: Ik neigde niet daartoe — hij begon er vrij mee, omdat de aanhef in zichzelf al duidde op de betekenis ervan.

    إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ — hij zegt: Ik heb de godsdienst losgelaten van wie Allah niet als waar beschouwt en Zijn eenheid (waḥdāniyya) niet erkent. [noot 45] وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ — hij zegt: En zij verwerpen naast het loslaten van het geloof in Allahs eenheid ook de wederkomst en de opwekking, en zij erkennen noch beloningen noch bestraffingen.

    "Hum" wordt tweemaal herhaald: وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ — omdat tussen de twee بِالآخِرَةِ staat, zodat het eerste "hum" als uitgewist beschouwd wordt en het tweede de steunpunt vormt — zoals gezegd wordt: وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ [Soera Al-Naml: 3 / Soera Luqmān: 4] — en zoals gezegd wordt: أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَعِظَامًا أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ [Soera Al-Muʾminūn: 35].

    Als iemand vraagt: Wat is de aard van dit bericht en de betekenis ervan van Yūsuf? En waar is zijn antwoord aan de twee jonge mannen over wat zij vroegen aangaande de uitleg van hun droom, in dit woord?

    Dan zeggen we: Yūsuf achtte het onwenselijk om hen te antwoorden over de uitleg van hun droom, omdat hij wist dat dit voor een van hen onaangenaam zou zijn. Hij wendde zich er derhalve van af, en nam zijn toevlucht tot iets anders, zodat zij hun verzoek om antwoord op wat zij hem hadden gevraagd zouden opgeven.

    Met dergelijks spraken de geleerden.

    Vermelding van wie dat zei:

    19286 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj — over Zijn woord إِنِّي أَرَانِي أَعْصِرُ خَمْرًا وَقَالَ الآخَرُ إِنِّي أَرَانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِ — dat hij zei: "Hij achtte het onwenselijk om de uitleg voor hen beiden te doen, en deelde hun iets mee dat zij hem niet hadden gevraagd, om hun te tonen dat hij kennis bezat. De koning placht, wanneer hij iemand wilde laten doden, een bepaald bekend eten voor hem klaar te laten maken en dit naar hem toe te sturen. Yūsuf zei dus: لا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ tot aan Zijn woord يَشْكُرُونَ — maar zij lieten hem niet los. Hij wendde hen af en achtte de uitleg onwenselijk voor hen. Zij lieten hem echter niet los totdat hij voor hen uitleg gaf; hij wendde hen af en zei: يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ tot aan Zijn woord يَعْلَمُونَ — maar zij lieten hem niet los totdat hij voor hen uitleg gaf, waarop hij zei: يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا وَأَمَّا الآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ . Zij zeiden: Wij hebben niets gezien — wij speelden maar! Hij zei: قُضِيَ الأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ ."

    Abū Jaʿfar zei: Op grond van deze uitleg die Ibn Jurayj gaf, heeft لا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ betrekking op de waakzame toestand en niet op de slaap. Hij deelde hun aldus mee — in deze opvatting — dat hij de kennis bezat van wat het eten dat tot hen was gekomen van de kant van de koning of van iemand anders zou betekenen; want hij had het soort gekend dat, wanneer het tot iemand van hen zou komen, een teken zou zijn voor de dood van wie dat eten werd gestuurd; en het soort dat, wanneer het tot hem zou komen, een teken zou zijn voor iets anders. Hij deelde hun dus mee dat hij die kennis had.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قَالَ لا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ إِلا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَكُمَا ذَلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ (37) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: (قال) يوسف للفتيين اللذين استعبراه الرؤيا: (لا يأتيكما) ، أيها الفتيان في منامكما ، (طعام ترزقانه إلا نبأتكما بتأويله) ، في يقظتكما ، (قبل أن يأتيكما). * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل . * ذكر من قال ذلك: 19284 - حدثنا ابن وكيع , قال: حدثنا عمرو , عن أسباط , عن السدي , قال: قال يوسف لهما: (لا يأتيكما طعام ترزقانه) ، في النوم ، (إلا نبأتكما بتأويله) ، في اليقظة. 19285 - حدثنا ابن حميد , قال: حدثنا سلمة , عن ابن إسحاق , قال: قال يوسف لهما: (لا يأتيكما طعام ترزقانه) ، يقول: في نومكما ، (إلا نبأتكما بتأويله). * * * ويعنى بقوله (بتأويله) : ما يؤول إليه ويصير ما رأيا في منامهما من الطعام الذي رأيا أنه أتاهما فيه. * * * وقوله: (ذلكما مما علمني ربي) ، يقول: هذا الذي أذكر أني أعلمه من تعبير الرؤيا، مما علمني ربى فعلمته ، (إني تركت ملة قوم لا يؤمنون بالله) ، وجاء الخبر مبتدأ، أي: تركت ملة قوم , والمعنى: ما ملت، وإنما ابتدأ بذلك، لأن في الابتداء الدليل على معناه. * * * وقوله: (إني تركت ملة قوم لا يؤمنون بالله) ، يقول: إني برئت من ملة من لا يصدق بالله , ويقرّ بوحدانيته (45) ، (وهم بالآخرة هم كافرون) ، يقول: وهم مع تركهم الإيمان بوحدانية الله ، لا يقرّون بالمعاد والبعث، ولا بثواب ولا عقاب. * * * ، وكُررت " هم " مرتين , فقيل: (وهم بالآخرة هم كافرون) ، لما دخل بينهما قوله: (بالآخرة) ، فصارت " هم " الأولى كالملغاة , وصار الاعتماد على الثانية , كما قيل: وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ [سورة النمل: 3/ سورة لقمان: 4 ]، وكما قيل: أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَعِظَامًا أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ [سورة المؤمنون: 35] * * * فإن قال قائل: ما وجه هذا الخبر ومعناه من يوسف؟ وأين جوابه الفتيين عما سألاه من تعبير رؤياهما، من هذا الكلام؟ قيل له: إن يوسف كره أن يجيبهما عن تأويل رؤياهما، لما علم من مكروه ذلك على أحدهما , فأعرض عن ذكره، وأخذ في غيره، ليعرضا عن مسألته الجوابَ عما سألاه من ذلك. * * * وبنحو ذلك قال أهل العلم. * ذكر من قال ذلك: 19286 - حدثنا القاسم , قال: حدثنا الحسين , قال: حدثني حجاج , عن ابن جريج , في قوله: إِنِّي أَرَانِي أَعْصِرُ خَمْرًا وَقَالَ الآخَرُ إِنِّي أَرَانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِ ، قال: فكره العبارة لهما , وأخبرهما بشيء لم يسألاه عنه ليريهما أن عنده علمًا . وكان الملك إذا أراد قتل إنسان , صنع له طعامًا معلومًا , فأرسل به إليه , فقال يوسف: (لا يأتيكما طعام ترزقانه) ، إلى قوله: يَشْكُرُونَ ، فلم يدَعَاه , فعدل بهما , وكره العبارة لهما. فلم يدعاه حتى يعبر لهما , فعدل بهما وقال: يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ، إلى قوله: يَعْلَمُونَ ، فلم يدعاه حتى عبر لهما , فقال: يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا وَأَمَّا الآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ . قالا ما رأينا شيئًا , إنما كنا نلعب ! قال: قُضِيَ الأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ . * * * قال أبو جعفر: وعلى هذا التأويل الذي تأوله ابن جريج، فقوله: (لا يأتيكما طعام ترزقانه) ، في اليقظة لا في النوم، . وإنما أعلمهما على هذا القول أنَّ عنده علم ما يؤول إليه أمر الطعام الذي يأتيهما من عند الملك ومن عند غيره , لأنه قد علم النوعَ الذي إذا أتاهما كان علامةً لقتل من أتاه ذلك منهما , والنوع الذي إذا أتاه كان علامة لغير ذلك , فأخبرهما أنه عنده علم ذلك . ---------------------- الهوامش: (45) انظر تفسير" الملة" فيما سلف 12 : 561 ، تعليق : 4 ، والمراجع هناك .