Tabari
Terug naar surah 12, ayah 111

Tafseer van Yoesoef (Jozef) · Yusuf · 12:111

لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌۭ لِّأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ ۗ مَا كَانَ حَدِيثًۭا يُفْتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصْدِيقَ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَىْءٍۢ وَهُدًۭى وَرَحْمَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ

Voorzeker, cr is een lering in hun geschiedenissen voor de bezitters van verstand. Hij (de Koran) is geen verzonnen verhaal, maar is er als bevestiging van wat ervoor was, als een verduidelijking van alle dingen, als Leiding en als een Barmhartigheid voor een volk dat gelooft.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitlegging van de woorden van Allah de Verhevene: لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لأُولِي الأَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (Waarlijk was er in hun verhaal een les voor de bezitters van verstand. Het was geen gefabriceerd verhaal, maar een bevestiging van wat ervoor staat, een uiteenzetting van alle dingen, en een leiding en erbarmen voor een volk dat gelooft.) [12:111]

    Abū Jaʿfar zei: Allah de Verhevene zegt: Waarlijk was er in de verhalen van Yūsuf en zijn broeders een les voor de bezitters van verstand en begrip die zij daaruit trekken, en een vermaning waarmee zij worden vermaand. Dat is omdat Allah, groot zij Zijn lof, nadat Yūsuf in de waterput werd gegooid opdat hij om zou komen, vervolgens werd verkocht als slaven (ʿabīd) worden verkocht voor een geringе prijs, en na het gevangenzetten en de lange gevangenisstraf — hem Egypte liet regeren, hem op aarde vestigde, hem verhief boven degenen die hem kwaad wensten onder zijn broeders, hem in zijn macht verenigde met zijn ouders en broeders door Zijn macht, na lange tijd, en hen naar hem toe bracht vanuit verre, ver gelegen streken. Zo zei Allah, groot zij Zijn lof, tot de polytheïsten (mushrikīn) van Quraysh uit het volk van Zijn profeet Muḥammad ﷺ: Waarlijk was er voor u, o volk, in hun verhalen een les, als u er lering uit had getrokken — namelijk dat Degene die dit aan Yūsuf en zijn broeders deed, het niet onmogelijk is voor Hem om iets dergelijks te doen met Muḥammad ﷺ, waarmee Hij hem uit uw midden haalt, hem vervolgens boven u doet triomferen, hem in de landen vestigt en hem ondersteunt met strijdtroepen en mannen uit zijn volgelingen en metgezellen (ṣaḥāba), ook al vergaan er moeilijkheden en al verstrijken er dagen, nachten, tijdperken en jaren.

    Mujāhid zei: de betekenis ervan is: waarlijk was er in hun verhalen een les voor Yūsuf en zijn broeders.

    Vermelding van de overlevering daarvoor:

    20038 — Muḥammad ibn ʿAmr vertelde ons en zei: Abū ʿĀṣim vertelde ons en zei: ʿĪsā vertelde ons, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: (Waarlijk was er in hun verhaal een les) — voor Yūsuf en zijn broeders.

    20039 — Al-Ḥasan ibn Muḥammad vertelde ons en zei: Shabāba vertelde ons en zei: Warqāʾ vertelde ons, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: een les voor Yūsuf en zijn broeders.

    20040 — Al-Muthanná vertelde mij en zei: Abū Ḥudhayfa vertelde ons en zei: Shibl vertelde ons, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, gelijkluidend.

    20041 — Al-Qāsim vertelde ons en zei: al-Ḥusayn vertelde ons en zei: Ḥajjāj vertelde mij, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: (Waarlijk was er in hun verhaal een les voor de bezitters van verstand) — hij zei: Yūsuf en zijn broeders.

    Abū Jaʿfar zei: Deze opvatting die Mujāhid innam, ook al heeft zij een benadering die de uitleg verdraagt, is de opvatting die wij innamen de meest passende. Dat is omdat dit volgt op de berichtgeving over onze Profeet ﷺ en over zijn volk uit de polytheïsten, en op de bedreiging en waarschuwing jegens hen voor het ongeloof in Allah en Zijn boodschapper Muḥammad ﷺ, en het is losgekoppeld van de berichtgeving over Yūsuf en zijn broeders. Bovendien is het een algemeen bericht over alle bezitters van verstand, dat hun verhalen voor hen een les zijn, en het is niet bijzonder voor bepaalde personen met uitsluiting van anderen. Als de zaak is zoals wij beschreven, is het meer passend dat het bericht inhoudt dat het een les is voor anderen dan hen. De overlevering die wij van Mujāhid vermeldden via de weg van Ibn Jurayj is meer passend om van zijn woord te zijn, omdat die overeenkomt met de opvatting die wij innamen.

    Zijn woord: (Het was geen gefabriceerd verhaal) — Allah de Verhevene zegt: dit woord was geen verhaal dat bedacht, verzonnen en vervalst werd, zoals:

    20042 — Bishr vertelde ons en zei: Yazīd vertelde ons en zei: Saʿīd vertelde ons, op gezag van Qatāda: (Het was geen gefabriceerd verhaal) — en "al-firya" (de verzinsel) is de leugen.

    (maar een bevestiging van wat ervoor staat) — hij zegt: maar het is een bevestiging van de boeken van Allah die ervoor staan en die Hij voor hem aan Zijn profeten heeft geopenbaard, zoals de Tawrāt, het Evangelie en de Psalmen — het bevestigt dit alles en getuigt ervan dat al dat een waarheid van Allah is, zoals:

    20043 — Bishr vertelde ons en zei: Yazīd vertelde ons en zei: Saʿīd vertelde ons, op gezag van Qatāda: (maar een bevestiging van wat ervoor staat) — en de Furqān is een bevestiging van de schriften die ervoor staan en getuigt ervan.

    Zijn woord: (een uiteenzetting van alle dingen) — Allah de Verhevene zegt: en het is ook een uiteenzetting van alles waaraan de dienaren behoefte hebben, bestaande uit de verklaring van Allahs gebod en verbod, Zijn toegestane en verboden zaken, Zijn gehoorzaamheid en ongehoorzaamheid.

    Zijn woord: (en een leiding en erbarmen voor een volk dat gelooft) — Allah de Verhevene zegt: en het is een verklaring van Zijn bevel en een begeleiding voor wie de weg van de waarheid niet kent en daarvoor blind is — wanneer hij het volgt, wordt hij er door uit zijn dwaling geleid — "en erbarmen" voor wie erin gelooft en handelt naar wat erin staat: het redt hem van Allahs toorn en pijnlijke bestraffing (ʿadhāb), en laat hem in het hiernamaals erven: Zijn Tuinen en de eeuwige verblijf in de blijvende heerlijkheid — (voor een volk dat gelooft) — hij zegt: voor een volk dat de Koran en de daarin aanwezige beloften en waarschuwingen van Allah en Zijn gebod en verbod bevestigt, dat handelt naar Zijn gebod daarin, en zich onthoudt van datgene dat Zijn verbod daarin behelst.

    Einde van de tafsīr van Sūra Yūsuf

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لأُولِي الأَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (111) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: لقد كان في قصص يوسف وإخوته عبرة لأهل الحجا والعقول يعتبرون بها، وموعظة يتّعظون بها. (49) وذلك أن الله جل ثناؤه بعد أن ألقي يوسف في الجبّ ليهلك، ثم بِيع بَيْع العبيد بالخسيس من الثمن , وبعد الإسار والحبس الطويل، ملّكه مصر، ومكّن له في الأرض، وأعلاه على من بغاه سوءًا من إخوته , وجمع بينه وبين والديه وإخوته بقدرته، بعد المدة الطويلة , وجاء بهم إليه من الشُّقّة النائية البعيدة، فقال جل ثناؤه للمشركين من قريش من قوم نبيّه محمدٍ صلى الله عليه وسلم: لقد كان لكم، أيها القوم، في قصصهم عبرةٌ لو اعتبرتم به , أن الذي فعل ذلك بيوسف وإخوته، لا يتعذَّر عليه فعلُ مثله بمحمد صلى الله عليه وسلم، (50) فيخرجه من بين أظهُرِكم، ثم يظهره عليكم، ويمكن له في البلاد، ويؤيده بالجند والرجال من الأتباع والأصحاب، وإن مرَّت به شدائد، وأتت دونه الأيام والليالي والدهور والأزمان. * * * وكان مجاهد يقول: معنى ذلك: لقد كان في قصصهم عبرة ليوسف وإخوته. * ذكر الرواية بذلك: 20038 - حدثنا محمد بن عمرو , قال: حدثنا أبو عاصم , قال: حدثنا عيسى , عن ابن أبي نجيح , عن مجاهد , في قوله: ( لقد كان في قصصهم عبرة ) ، ليوسف وإخوته. 20039 - حدثنا الحسن بن محمد , قال: حدثنا شبابة , قال: حدثنا ورقاء , عن ابن أبي نجيح , عن مجاهد: عبرة ليوسف وإخوته. 20040 - حدثني المثنى , قال: حدثنا أبو حذيفة , قال: حدثنا شبل , عن ابن أبي نجيح , عن مجاهد , مثله . 20041 - حدثنا القاسم , قال: حدثنا الحسين , قال: حدثني حجاج , عن ابن جريج , عن مجاهد , قوله: ( لقد كان في قصصهم عبرة لأولي الألباب ) ، قال: يوسف وإخوته. * * * قال أبو جعفر: وهذا القول الذي قاله مجاهد، وإن كان له وجه يحتمله التأويل، فإن الذي قلنا في ذلك أولى به ; لأنّ ذلك عَقِيب الخبر عن نبينا صلى الله عليه وسلم وعن قومه من المشركين، وعَقِيب تهديدهم ووعيدهم على الكفر بالله وبرسوله محمد صلى الله عليه وسلم، ومنقطع عن خبر يوسف وإخوته , ومع ذلك أنه خبرٌ عام عن جميع ذوي الألباب , أنَّ قصصهم لهم عبرة , وغير مخصوص بعض به دون بعض. فإذا كان الأمر على ما وصفنا في ذلك , فهو بأن يكون خبرًا عن أنه عبرة لغيرهم أشبه. (51) والرواية التي ذكرناها عن مجاهد [من] رواية ابن جريج (52) أشبه به أن تكون من قوله ; لأن ذلك موافقٌ القولَ الذي قلناه في ذلك. * * * وقوله: ( ما كان حديثًا يفترى ) ، يقول تعالى ذكره: ما كان هذا القول حديثًا يختلق ويُتَكذَّب ويُتَخَرَّص، (53) كما:- 20042 - حدثنا بشر , قال: حدثنا يزيد , قال: حدثنا سعيد , عن قتادة: ( ما كان حديثًا يفترى ) ، و " الفرية ": الكذب. * * * ، ( ولكن تصديق الذي بين يديه ) ، يقول: ولكنه تصديق الذي بين يديه من كتب الله التي أنـزلها قبله على أنبيائه , كالتوراة والإنجيل والزبور , يصدِّق ذلك كله ويشهد عليه أنّ جميعه حق من عند الله، كما:- 20043 - حدثنا بشر , قال: حدثنا يزيد , قال: حدثنا سعيد , عن قتادة: ( ولكن تصديق الذي بين يديه ) ، والفرقان تصديق الكتب التي قبله , ويشهد عليها. * * * وقوله: ( وتفصيل كل شيء ) ، يقول تعالى ذكره: وهو أيضًا تفصيل كل ما بالعباد إليه حاجة من بيان أمر الله ونهيه، وحلاله وحرامه، وطاعته ومعصيته. (54) * * * وقوله: ( وهدى ورحمة لقوم يؤمنون ) ، يقول تعالى ذكره: وهو بيان أمره , ورشاده لمن جهل سبيل الحق فعمي عنه، (55) إذا اتبعه فاهتدى به من ضلالته ، " ورحمة " لمن آمن به وعمل بما فيه , ينقذه من سخط الله وأليم عذابه , ويورِّثه في الآخرة جنانه، والخلودَ في النعيم المقيم ، ( لقوم يؤمنون ) ، يقول: لقوم يصدِّقون بالقرآن وبما فيه من وعد الله ووعيده، وأمره ونهيه , فيعملون بما فيه من أمره، وينتهون عما فيه من نهيه . * * * آخر تفسير سورة يوسف صلَّى الله عليه وسلم (56) ------------------------- الهوامش: (49) انظر تفسير" القصص" فيما سلف 15 : 558 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . ، وتفسير" العبرة" فيما سلف 6 : 242 ، 243 . (50) في المطبوعة :" أن يفعل مثله" ، أساء قراءة المخطوطة ، وزاد" أن" من عند نفسه . (51) قوله :" أشبه" ليست في المخطوطة ، لأنها مضطربة هنا ، وهي زيادة حكمية . (52) زدت" من" بين القوسين ليستقيم الكلام ، وليست في المطبوعة ولا المخطوطة . (53) انظر تفسير" الافتراء" فيما سلف من فهارس اللغة ( فرى ) . (54) انظر تفسير" التفصيل" فيما سلف من فهرس اللغة ( فصل ) . (55) في المطبوعة :" ورشاد من جهل ..." وفي المخطوطة :" ورشاده من جهل" ، فجعلتها" لمن جهل" ، وهو صواب إن شاء الله . (56) في المخطوطة هنا ، بعد هذا ، ما نصه