Tabari
Terug naar surah 111, ayah 1

Tafseer van De Vlecht · Al-Masad · 111:1

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ تَبَّتْ يَدَآ أَبِى لَهَبٍۢ وَتَبَّ

Vernietigd zijn de handen van Aboe Lahab en vernietigd is hij.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het betoog over de uitleg van de woorden van Allah, de Verhevene wiens lof verheerlijkt zij en wiens namen geheiligd zijn: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ (Moge de handen van Abū Lahab verloren zijn, en verloren is hij.) — (111:1)

    Allah, de Verhevene wiens gedachtenis verheerlijkt zij, spreekt: Verloren zijn de handen van Abū Lahab, en verloren is hij. Met zijn woorden تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ bedoelt Hij: verloren zijn zijn daden. Sommige schriftgeleerden van het Arabisch zeiden: zijn woorden تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ zijn een gebed van Allah tegen hem.

    Wat betreft zijn woorden وَتَبَّ — dat is een feitenmededeling. Er wordt vermeld dat dit in de lezing van ʿAbd Allāh luidt: "tabbat yadā Abī Lahabin wa-qad tabb." Het gebruik van "qad" daarin wijst erop dat het een feitenmededeling is. Men vergelijkt dit met het gezegde van iemand tot een ander: "Moge Allah jou te gronde richten" en "Waarlijk, Hij heeft je te gronde gericht", en "Moge Hij jou rechtschapen maken" en "Waarlijk, Hij heeft je rechtschapen gemaakt."

    Met hetgeen wij hebben gezegd over de betekenis van تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ zijn de schriftgeleerden van de uitleg het eens.

    Vermelding van degenen die dit zeiden:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ: dat wil zeggen: verloren en te gronde gegaan.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei, over de woorden van Allah تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ — hij zei: al-tabb is het verlies. Hij zei: Abū Lahab vroeg aan de Profeet ﷺ: "Wat krijg ik, o Muḥammad, als ik in jou geloof?" Hij zei: "Wat de moslims krijgen." Abū Lahab zei: "Ben ik dan niet beter dan zij?" Hij zei: "Wat zoekt gij?" Hij zei: "Te gronde gegaan is deze godsdienst, te gronde!" — dat ik en deze mensen gelijk zouden zijn. Toen openbaarde Allah: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ — hij zegt: vanwege wat hun handen hebben gedaan.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, over تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ — hij zei: verloren zijn de handen van Abū Lahab en verloren is hij.

    Er wordt gezegd dat deze soera werd geopenbaard met betrekking tot Abū Lahab, omdat de Profeet ﷺ, toen aan hem was geopenbaard وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ, zijn familieleden bijeenriep voor de dawa, Abū Lahab tegen hem zei: "Te gronde met jou voor de rest van de dag! Hebben wij hierom bijeen geroepen?"

    Vermelding van de overleveringen die hierover zijn overgeleverd:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Abū Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAmr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Op een dag beklom de Boodschapper van Allah ﷺ al-Ṣafā en riep: "Yā ṣabāḥāh!" De Quraysh verzamelden zich bij hem en zeiden: Wat is er met je? Hij zei: "Hoe zou het zijn als ik u zou vertellen dat een vijand u morgenochtend of morgenavond zou overvallen — zoudt gij mij dan niet geloven?" Zij zeiden: Ja. Hij zei: "Ik ben dan een waarschuwer voor u, staande vóór een zware bestraffing." Abū Lahab zei: "Te gronde met jou voor de rest van de dag! Hebben wij hierom bijeen geroepen?" Allah openbaarde toen: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ — tot het einde ervan.

    Abū al-Sāʾib heeft mij verteld, hij zei: Abū Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAmr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, gelijkelijk.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Numayr heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAmr ibn Murra, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Toen وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ was geopenbaard, stond de Boodschapper van Allah ﷺ op al-Ṣafā en riep: "Yā ṣabāḥāh!" De mensen verzamelden zich bij hem, waarbij de een zelf kwam en de ander een boodschapper zond. Hij zei: "O Banū Hāshim, o Banū ʿAbd al-Muṭṭalib, o Banū Fihr, o Banū... o Banū — hoe zou het zijn als ik u zou vertellen dat er ruiters zijn aan de voet van deze berg" — dat wil zeggen: die u willen aanvallen — "zoudt gij mij dan geloven?" Zij zeiden: Ja. Hij zei: "Ik ben dan een waarschuwer voor u, staande vóór een zware bestraffing." Abū Lahab zei: "Te gronde met jou voor de rest van de dag! Hebben wij hierom bijeen geroepen?" Toen werd geopenbaard: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Abū Usāma heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAmr ibn Murra, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Toen deze vers was geopenbaard: وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ en de oprechten onder hen uit zijn familieleden, vertrok de Boodschapper van Allah ﷺ en beklom al-Ṣafā en riep: "Yā ṣabāḥāh!" Zij zeiden: "Wie is het die roept?" Zij zeiden: Muḥammad. Zij verzamelden zich bij hem. Hij zei: "O Banū Fulān, o Banū Fulān, o Banū ʿAbd al-Muṭṭalib, o Banū ʿAbd Manāf." Zij verzamelden zich bij hem. Hij zei: "Hoe zou het zijn als ik u zou vertellen dat er ruiters zijn die te voorschijn komen aan de voet van deze berg — zoudt gij mij dan geloven?" Zij zeiden: Wij hebben u nooit op een leugen betrapt. Hij zei: "Ik ben dan een waarschuwer voor u, staande vóór een zware bestraffing." Abū Lahab zei: "Te gronde met jou! Hebben wij hierom bijeen geroepen?" Vervolgens stond hij op en deze soera werd geopenbaard: "Tabbat yadā Abī Lahabin wa-qad tabb" — zo las al-Aʿmash — tot het einde van de soera.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, over zijn woorden تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ — hij zei: Toen de Profeet ﷺ hem en anderen opriep — en Abū Lahab was de oom van de Profeet ﷺ, en zijn naam was ʿAbd al-ʿUzzā — hij noemde hen, en Abū Lahab zei: "Te gronde met jou! Heeft u ons hiervoor opgeroepen?" Toen openbaarde Allah: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله جل ثناؤه وتقدست أسماؤه: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ (1) يقول تعالى ذكره: خسرت يدا أبي لهب, وخسر هو. وإنما عُنِي بقوله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) تبّ عمله. وكان بعض أهل العربية يقول: قوله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) : دعاء عليه من الله. وأما قوله: ( وَتَبَّ ) فإنه خبر. ويُذكر أن ذلك في قراءة عبد الله: " تَبَّتْ يَدَا أبِي لَهَبٍ وَقَدْ تَبَّ". وفي دخول " قد " فيه دلالة على أنه خبر, ويمثِّل ذلك بقول القائل, لآخر: أهلكك الله, وقد أهلكك, وجعلك صالحا وقد جعلك. وبنحو الذي قلنا في معنى قوله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) : أي خسرت وتب. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قول الله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ) قال: التبّ: الخسران, قال: قال أبو لهب للنبيّ صلى الله عليه وسلم: ماذا أُعطَى يا محمد إن آمنت بك؟ قال؟ " كمَا يُعْطَى المُسْلِمُون ", فقال: ما لي عليهم فضل ؟ قال: " وأيّ شَيْءٍ تَبْتَغِي؟" قال: تبا لهذا من دين تبا, أن أكون أنا وهؤلاء سواء, فأنـزل الله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) يقول: بما عملت أيديهم. حدثنا ابن عبد الأعلى, قال: ثنا ابن ثور, عن معمر, عن قتادة ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) قال: خسرت يدا أبي لهب وخسر. وقيل: إن هذه السورة نـزلت في أبي لهب, لأن النبي صلى الله عليه وسلم لما خص بالدعوة عشيرته, إذ نـزل عليه: وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ وجمعهم للدعاء, قال له أبو لهب: تبا لك سائر اليوم, ألهذا دعوتنا ؟ * ذكر الأخبار الواردة بذلك: حدثنا أبو كُرَيب, قال: ثنا أبو معاوية, عن الأعمش, عن عمرو, عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس قال: صعد رسول الله صلى الله عليه وسلم ذات يوم الصفا, فقال: " يا صَباحاهُ!" فاجتمعت إليه قريش, فقالوا: مالك ؟ قال: " أرأيْتُكُمْ إنْ أخْبَرْتُكُمْ أنَّ العَدُوَّ مُصَبِّحُكُمْ أوْ مُمَسِّيكُمْ, أما كُنْتُمْ تُصَدقُونَنِي؟" قالوا: بلى, قال: " فإني نَذِيرٌ لَكُمْ بَينَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ", فقال أبو لهب: تبا لك, ألهذا دعوتنا وجمعتنا ؟! فأنـزل الله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) إلى آخرها . حدثني أبو السائب, قال: ثنا أبو معاوية, عن الأعمش, عن عمرو, عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس, مثله. حدثنا أبو كُرَيب, قال: ثنا ابن نمير, عن الأعمش, عن عمرو بن مرة, عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس, قال: لما نـزلت وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ قام رسول الله صلى الله عليه وسلم على الصَّفا ثم نادَى: " يا صَباحاهُ" فاجتمع الناس إليه, فبين رجل يجيء, وبين آخر يبعث رسوله, فقال: " يا بَنِي هاشِمٍ, يا بَنِي عَبْدِ المُطَّلِبِ, يا بَنِي فِهْرٍ, يا بَنِي... يا بَنِي أرَأَيْتُكُمْ لَوْ أخْبَرْتُكُمْ أنَّ خَيْلا بِسَفْحِ هَذَا الجَبَلِ" -يريد تغير عليكم- صَدَّقْتُمُونِي؟" قالوا ": نعم, قال: " فإني نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ", فقال أبو لهب: تبا لك سائر اليوم, ألهذا دعوتنا ؟ فنـزلت: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ). حدثنا أبو كُرَيب, قال: ثنا أبو أسامة, عن الأعمش, عن عمرو بن مرة, عن سعيد بن جبير, عن ابن عباس قال: لما نـزلت هذه الآية: وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ ورهطك منهم المخلصين, خرج رسول الله صلى الله عليه وسلم, حتى صعد الصفا, فهتف: " يا صَباحاهُ" فقالوا: " من هذا الذي يهتف ؟ فقالوا: محمد, فاجتمعوا إليه ", فقال: " يا بَنِي فُلانٍ, يا بَنِي فُلانٍ, يا بَنِي عَبْدِ المُطَّلِبِ, يا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ", فاجتمعوا إليه, فقال: " أرَأَيْتُكُمْ لَوْ أَخْبَرْتُكُمْ أنَّ خَيْلا تَخْرُجُ بِسَفْحِ هَذَا الجَبَلِ أكُنْتُمْ مُصَدِّقِيَّ؟" قالوا: ما جربنا عليك كذبا, قال " فإنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ", فقال أبو لهب: تبا لك ما جمعتنا إلا لهذا ؟ ثم قام فنـزلت هذه السورة: " تَبَّتْ يَدَا أبِي لَهَبٍ وَقَدْ تَبَّ" كذا قرا الأعمش إلى آخر السورة . حدثنا ابن حميد, قال: ثنا مهران, عن سفيان, في قوله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) قال: حين أرسل النبي صلى الله عليه وسلم إليه وإلى غيره, وكان أبو لهب عمّ النبيّ صلى الله عليه وسلم, وكان اسمه عبد العزى, فذكرهم, فقال أبو لهب: تبا لك, في هذا أرسلت إلينا ؟ فأنـزل الله: ( تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ ) .