Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   De uitleg van de betekenis van de Woorden van de Verhevene: قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ (34)

   ("Zeg: Is er onder uw deelgenoten iemand die de schepping begint en haar daarna herhaalt? Zeg: Allah begint de schepping en herhaalt haar daarna. Hoe kunt u dan worden afgewend?")

   Abū Jaʿfar zegt: De Verhevene, Wiens lof verheven zij, zegt tot Zijn Profeet Muḥammad ﷺ: "Zeg" — o Muḥammad — "Is er onder uw deelgenoten" — dat wil zeggen: van de goden en de afgodsbeelden — "iemand die de schepping begint en haar daarna herhaalt?" Dat wil zeggen: is er iemand die het bestaan van een ding in het aanzijn roept zonder enig oorspronkelijk beginsel, zodat hij zijn schepping van aanvang af voortbrengt — "en haar daarna herhaalt?" Dat wil zeggen: haar daarna vernietigt na haar in het aanzijn geroepen te hebben, en haar vervolgens in dezelfde toestand terugbrengt als zij was vóór haar vernietiging? Dat zijn zij immers niet in staat voor haar op te eisen. En daarin ligt het doorslaggevende bewijs en de heldere aanwijzing dat zij — in hun bewering dat die afgodsbeelden heren zijn en deelgenoten van Allah in de aanbidding — leugenaars en lasteraars zijn.

   Zeg dan tot hen, o Muḥammad: Allah begint de schepping en roept haar in het aanzijn vanuit het niets, en brengt haar voort zonder enig oorspronkelijk beginsel; daarna vernietigt Hij haar wanneer Hij dat wil, en daarna brengt Hij haar terug wanneer Hij dat begeert, in dezelfde toestand als zij was vóór de vernietiging. "Hoe kunt u dan worden afgewend?" — dat wil zeggen: op welke manier wordt u van de rechte weg en het pad van de rechtleiding afgewend en omgekeerd? Zoals:

   17659 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Ḥasan, over de woorden فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ: hij zei: "Hoe kunt u worden afgewend?"

   * * *

   En wij hebben reeds de onderlinge meningsverschillen uiteengezet over de uitleg van de woorden أَنَّى تُؤْفَكُونَ, en de juiste opvatting daarover naar onze mening, met haar bewijsgronden, in "Sūrat al-Anʿām."

   ------------------------

   Noten:

   (1) Zie de uitleg van "al-ifk" in het voorgaande: deel 10, blz. 486 / deel 11, blz. 554 / deel 14, blz. 208.

   (2) Zie het voorgaande: deel 11, blz. 554. En zijn bewering dat hij het in Sūrat al-Anʿām heeft vermeld is een vergissing van Abū Jaʿfar, want hij heeft de uiteenzetting van de betekenis van "al-ifk" nergens anders uitgewerkt dan in Sūrat al-Māʾida (deel 10, blz. 485, 468). En hij heeft de meningsverschillen over de uitleg ervan nooit ergens vermeld. Ik vrees dan ook dat deze tekst erop wijst dat Abū Jaʿfar grote afstanden liet bestaan tussen de onderdelen van zijn commentaar, zodat hij soms de plek vergat waar hij iets had uitgewerkt — ja, misschien wijst dit er ook op dat hij was begonnen met het commentaar in uitgebreide vorm, zoals vermeld in zijn biografie, waarna hij het tot deze samenvatting heeft ingekort. En het wijst er tevens op — indien wat ik heb gezegd juist is — dat hij zijn materiaal volledig had voorbereid en daarna bij het opschrijven van zijn commentaar grote wijzigingen heeft doorgevoerd, zodat hij niet alles wat hij daarvoor had voorbereid daarin heeft opgenomen. En Allah, de Verhevene, weet het het beste.

   Toon originele Arabische tekst

   القول في تأويل قوله تعالى : قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ (34) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: (قل)، يا محمد ، (هل من شركائكم)، يعني من الآلهة والأوثان ، (من يبدأ الخلق ثم يعيده)، يقول: من ينشئ خَلْق شيء من غير أصل، فيحدث خلقَه ابتداءً ، (ثم يعيده)، يقول: ثم يفنيه بعد إنشائه، ثم يعيده كهيئته قبل أن يفنيَه، فإنهم لا يقدرون على دعوى ذلك لها. وفي ذلك الحجة القاطعة والدِّلالة الواضحة على أنهم في دعواهم أنها أربابٌ ، وهي لله في العبادة شركاء ، كاذبون مفترون. فقل لهم حينئذ ، يا محمد: الله يبدأ الخلق فينشئه من غير شيء ، ويحدثه من غير أصل ، ثم يفنيه إذا شاء، ثم يعيده إذا أراد كهيئته قبل الفناء ، (فأنى تؤفكون) ، يقول: فأيّ وجه عن قصد السبيل وطريق الرُّشد تُصْرَفون وتُقْلَبُون؟ (1) كما:- 17659- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال ، حدثنا محمد بن ثور، عن معمر، عن الحسن: (فأنى تؤفكون) ، قال: أنى تصرفون؟ * * * وقد بينا اختلاف المختلفين في تأويل قوله: (أنى تؤفكون) ، والصواب من القول في ذلك عندنا ، بشواهده في " سورة الأنعام ". (2) ------------------------ الهوامش : (1) انظر تفسير " الأفك " فيما سلف 10 : 486 / 11 : 554 / 14 : 208 . (2) انظر ما سلف 11 : 554 ، وقوله أنه ذكر في سورة الأنعام ، وهم من أبي جعفر ، فإنه لم يفصل بيان معنى " الأفك " ، إلا في سورة المائدة ( 10 : 485 ، 468 ) . ولم يذكر قط اختلاف المختلفين في تفسيره . فأخشى أن يدل هذا النص ، على أن أبا جعفر كان قد باعد بين أطراف تفسيره ، فكان ينسى الموضع الذي فصل فيه أحيانًا ، بل لعل هذا يدل أيضًا على أنه كان قد شرع في التفسير مطولا ، كما ذكر في ترجمته ، ثم اختصره هذا الاختصار . ويدل أيضًا ، إذا صح ما قلته ، على أنه كان قد أعد مادة كتابه إعدادًا تامًا ، ثم أدخل في كتابة تفسيره تعديلا كبيرًا ، فلم يثبت فيه كل ما كان أعده له . والله تعالى أعلم .