Tabari
Terug naar surah 10, ayah 14

Tafseer van Yoenoes (Jonas) · Yunus · 10:14

ثُمَّ جَعَلْنَٰكُمْ خَلَٰٓئِفَ فِى ٱلْأَرْضِ مِنۢ بَعْدِهِمْ لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ

Vervolgens maakten Wij jullie tot gevohnachtigden op aarde zodat Wij zouden zien hoe jullie handelen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلائِفَ فِي الأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ (Wij hebben u daarna tot opvolgers op aarde gemaakt na hen, om te zien hoe u handelt) (10:14)

    Abū Jaʿfar zei: Allah de Verhevene zegt: "Wij hebben u daarna" — o mensen — "tot opvolgers gemaakt na die geslachten die Wij hebben vernietigd omdat zij onrecht pleegden; u volgt hen op in de aarde en u bent er na hen. لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ (opdat uw Heer ziet hoe u handelt)" — dat wil zeggen: opdat uw Heer ziet hoe uw daden zich verhouden tot de daden van de volkeren die vóór u ten gronde gingen door hun zonden en door hun ongeloof jegens hun Heer — of u hun voorbeeld volgt en daardoor de bestraffing verdient die zij verdienden, dan wel of u hun weg verlaat, gelooft in Allah en Zijn boodschapper en de opwekking na de dood erkent, zodat u van uw Heer de overvloedige beloning verdient — zoals:

    17579. Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld — hij zei: Yazīd heeft ons verteld — hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over de woorden: ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلائِفَ فِي الأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ: "Er is ons overgeleverd dat ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb, moge Allah tevreden met hem zijn, zei: Onze Heer heeft de waarheid gesproken — Hij heeft ons slechts tot opvolgers gemaakt opdat Hij ziet hoe onze daden zijn. Toon Allah dan goede daden van u, bij nacht en bij dag, in het verborgene en in het openbaar."

    17580. Al-Muthannā heeft mij verteld — hij zei: Zayd ibn ʿAwf Abū Rabīʿa Fahd heeft ons verteld — hij zei: Ḥammād heeft ons verteld, op gezag van Thābit al-Bunānī, op gezag van ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Laylā: dat ʿAwf ibn Mālik, moge Allah tevreden met hem zijn, tegen Abū Bakr, moge Allah tevreden met hem zijn, zei: "Ik zag in een droom — van die dromen die een slapende ziet — alsof er een touw vanuit de hemel werd neergelaten, en de boodschapper van Allah ﷺ werd daarin omhooggetrokken. Daarna werd het neergelaten en werd Abū Bakr daarin omhooggetrokken. Daarna werd het touw bij de mensen langs de preekstoel afgemeten — en ʿUmar, moge Allah tevreden met hem zijn, bleek drie el boven de preekstoel uit te steken."

    ʿUmar zei: "Laat ons die droom van jou varen — wij hebben er geen behoefte aan!" Maar toen ʿUmar het kalifaat op zich nam zei hij: "O ʿAwf, die droom van jou!" ʿAwf zei: "Heb je er nu behoefte aan? Hebt u mij niet afgewezen!" ʿUmar zei: "Wee u! Ik wilde niet dat u de dood aankondigde aan de kalief van de boodschapper van Allah ﷺ." Zo verhaalde hij hem de droom, totdat hij toekwam aan: "Het touw werd bij de mensen langs de preekstoel afgemeten — drie el." ʿUmar zei: "Wat de eerste betreft: hij zal kalief zijn. Wat de tweede betreft: hij vreest in de zaak van Allah de blaam van geen enkele berisper. Wat de derde betreft: hij zal martelaar zijn."

    ʿUmar zei — en hij citeerde de woorden van Allah: ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلائِفَ فِي الأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ — "U bent tot kalief aangesteld, o zoon van Umm ʿUmar — zie dan hoe u handelt."

    Wat betreft zijn woorden: "Ik vrees in de zaak van Allah de blaam van geen enkele berisper" — dat is wat Allah wil.

    En wat betreft zijn woorden: "Ik zal martelaar zijn" — hoe zou ʿUmar het martelaarschap bereiken terwijl de moslims hem aan alle kanten omringen? Daarna zei hij: "Voorzeker, Allah is machtig over wat Hij wil."

    ---

    Voetnoten:

    (37) Zie de uitleg van "al-khalāʾif" in het voorgaande deel 13: 122, noot 1, en de aldaar genoemde verwijzingen.

    (38) "Untushshiṭa" (in de passieve vorm): werd er uitgetrokken, naar de hemel toe opgeheven en erheen gebracht — van het gezegde: "nashṭa al-dalwa min al-biʾr" (hij trok de emmer uit de put), wanneer men haar omhoog trok en uit de put omhooghees zonder katrol.

    (39) "Dhuria al-nās" — dat wil zeggen: de afstand tussen hen en de preekstoel werd met de el opgemeten. Men zegt: "dharaʿa al-thawb" wanneer men het kledingstuk met de el afmeet.

    (40) Overlevering 17580 — "Zayd ibn ʿAwf al-Qaṭʿī", "Abū Rabīʿa", "Fahd": matrūk (verlaten, onbetrouwbaar), en reeds vermeld onder nummers 5623, 14215, 14218, 14221. In de gedrukte editie stond hier: "Yazīd ibn ʿAwf, Abū Rabīʿa, bi-hādhā" — en evenzo in de tafsīr van Ibn Kathīr 4: 287 — een merkwaardige overeenstemming in een vergissing. Dit bericht is door Ibn Saʿd met andere bewoordingen overgeleverd, met een ḥasan-keten, in Kitāb al-Ṭabaqāt al-Kabīr 3/1/239.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلائِفَ فِي الأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ (14) قال أبو جعفر يقول تعالى ذكره: ثم جعلناكم ، أيها الناس، خلائف من بعد هؤلاء القرون الذين أهلكناهم لما ظلموا ، تخلفونهم في الأرض، وتكونون فيها بعدهم (37) (لننظر كيف تعملون) ، يقول: لينظر ربكم أين عملكم من عمل من هلك من قبلكم من الأمم بذنوبهم وكفرهم بربهم، تحتذون مثالهم فيه، فتستحقون من العقاب ما استحقوا، أم تخالفون سبيلَهم فتؤمنون بالله ورسوله وتقرّون بالبعث بعد الممات، فتستحقون من ربكم الثواب الجزيل، كما:- 17579- حدثنا بشر بن معاذ قال ، حدثنا يزيد قال ، حدثنا سعيد، عن قتادة قوله: (ثم جعلناكم خلائف في الأرض من بعدهم لننظر كيف تعملون) ، ذكر لنا أن عمر بن الخطاب رضي الله عنه قال: صدق ربُّنا ، ما جعلنا خُلفاء إلا لينظر كيف أعمالُنا، فأرُوا الله من أعمالكم خيرًا بالليل والنهار ، والسر والعلانية. 17580- حدثني المثنى قال ، حدثنا زيد بن عوف أبو ربيعة فهد قال ، حدثنا حماد عن ثابت البناني، عن عبد الرحمن بن أبي ليلى: أن عوف بن مالك رضي الله عنه قال لأبي بكر رضي الله عنه: رأيتُ فيما يرى النائم كأن سببًا دُلِّي من السماء ، فانتُشِط رسول الله صلى الله عليه وسلم، (38) ثم دُلِّي فانتُشِط أبو بكر، ثم ذُرِع الناس حول المنبر، (39) ففضَل عمر رضي الله عنه بثلاث أذرع إلى المنبر. فقال عمر: دعنا من رؤياك، لا أرَبَ لنا فيها ! فلما استخلف عمر قال: يا عوف ، رؤياك! قال: وهل لك في رؤياي من حاجة؟ أو لم تنتهرني! قال: ويحك ! إني كرهت أن تنعَى لخليفة رسول الله صلى الله عليه وسلم نفسه ! فقصّ عليه الرؤيا، حتى إذا بلغ : " ذُرِع الناس إلى المنبر بهذه الثلاث الأذرع " ، قال: أمّا إحداهن ، فإنه كائن خليفةً. وأما الثانية ، فإنه لا يخاف في الله لومة لائم. وأما الثالثة ، فإنه شهيد. قال: فقال يقول الله: (ثم جعلناكم خلائف في الأرض من بعدهم لننظر كيف تعملون) ، فقد استخلفت يا ابن أم عمر، فانظر كيف تعمل. وأما قوله: " فإني لا أخاف في الله لومة لائم " فما شاء الله. وأما قوله: " فإني شهيد " فأنَّى لعمر الشهادة ، والمسلمون مُطِيفون به! ثم قال : إن الله على ما يشاء قدير. (40) ------------------------ الهوامش: (37) انظر تفسير " الخلائف " فيما سلف 13 : 122 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (38) " انتشط " ( بالبناء للمجهول ) ، أي : انتزع ، جذب إلى السماء ورفع إليها ، من قولهم : " نشط الدلو من البئر " ، إذا نزعها وجذبها من البئر صعدا بغير بكرة . (39) "ذرع الناس" ، أي : قدر ما بينهم وبين المنبر بالذراع . يقال: "ذرع الثوب " ، إذا قدره بالذراع. (40) الأثر : 17580 - " زيد بن عوف القطعي " ، " أبو ربيعة " ، " فهد " ، متروك ، وقد مضى برقم : 5623 ، 14215 ، 14218 ، 14221 . وكان في المطبوعة هنا : " يزيد بن عوف ، أبو ربيعة ، بهذا " ، ومثله في تفسير ابن كثير 4 : 287 ، وهو اتفاق غريب على الخطأ ! . وهذا الخبر ، رواه ابن سعد بغير هذا اللفظ ، بإسناد حسن في كتاب الطبقات الكبير 3 / 1 / 239 .