Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي شَكٍّ مِنْ دِينِي فَلا أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ (104)

   (Zeg: O mensen, als u twijfelt aan mijn godsdienst, dan aanbid ik niet degenen die u aanbidt buiten Allah, maar ik aanbid Allah die u doet sterven, en mij is bevolen te behoren tot de gelovigen.)

   Abū Jaʿfar zei: Allah de Verhevene zegt tot Zijn profeet Muḥammad ﷺ: Zeg, o Muḥammad, tot deze polytheïsten (mushrikīn) uit uw volk die er verbaasd over waren dat u openbaring ontvangen hebt: Als u, o mensen, twijfelt aan mijn godsdienst waartoe ik u uitnodig, en u weet niet zeker of het de waarheid is die van Allah afkomstig is — dan aanbid ik immers niet degenen die u buiten Allah aanbidt, namelijk de goden en afgoden die niet horen en niet zien en mij in niets van dienst zijn; uw twijfel aan de juistheid ervan is dus ongegrond.

   Dit is een indirecte formulering (taʿrīḍ) en een fijne, subtiele wijze van spreken. (21)

   De eigenlijke betekenis van de woorden is: Als u twijfelt aan mijn godsdienst, dan behoort u er niet aan te twijfelen; veeleer behoort u te twijfelen aan hetgeen u zelf belijdt, namelijk de aanbidding van afgodsbeelden die niets begrijpen en noch schade noch voordeel kunnen brengen. Mijn godsdienst daarentegen geeft geen reden tot twijfel, want ik aanbid Allah Die de schepping tot Zich neemt en haar laat sterven wanneer Hij dat wil, en Die haar benadelen en bevoordelen kan wanneer Hij dat wil. (22) De aanbidding van Hem Die zo is, wordt immers door niemand met een gezonde aanleg afgekeurd. De aanbidding van afgoden daarentegen wordt afgekeurd door eenieder met een helder verstand en gezond begrip.

   * * *

   Zijn woorden: وَلَكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ — dat wil zeggen: maar ik aanbid Allah Die uw zielen tot Zich neemt en u doet sterven op het tijdstip dat voor u beschikt is (23) — وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ — dat wil zeggen: en Hij is Degene Die mij geboden heeft te behoren tot degenen die bevestigen wat mij van Zijn zijde is gekomen.

   ---------------------

   Voetnoten:

   (21) "Al-laḥn" betekent de indirecte formulering en de toespeling zonder uitdrukkelijke verklaring, doordat men de woorden van hun rechte richting afwendt — wat de uitdrukking fraaier maakt en het begrip van de hoorder sterker prikkelt.

   (22) In de gedrukte uitgave en het handschrift staat: "en Die benadelen kan wie Hij wil" — dit lijkt een verschrijving van de kopiist te zijn, want de context vereist de lezing die hier is opgenomen.

   (23) Zie de toelichting op "al-tawaffī" op de eerder vermelde bladzijde 98, noot 1, en de daar genoemde referenties.

   Toon originele Arabische tekst

   القول في تأويل قوله تعالى : قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي شَكٍّ مِنْ دِينِي فَلا أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ (104) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: قل ، يا محمد ، لهؤلاء المشركين من قومك الذين عجبوا أن أوحيت إليك : إن كنتم في شك ، أيها الناس ، من ديني الذي أدعوكم إليه ، فلم تعلموا أنه حقّ من عند الله: فإني لا أعبد الذين تعبدون من دون الله من الآلهة والأوثان التي لا تسمع ولا تبصر ولا تغني عني شيئًا ، فتشكُّوا في صحته. وهذا تعريض ولحنٌ من الكلام لطيفٌ. (21) وإنما معنى الكلام: إن كنتم في شك من ديني، فلا ينبغي لكم أن تشكوا فيه، وإنما ينبغي لكم أن تشكوا في الذي أنتم عليه من عبادة الأصنام التي لا تعقل شيئًا ولا تضر ولا تنفع. فأما ديني فلا ينبغي لكم أن تشكُّوا فيه، لأني أعبد الله الذي يقبض الخلق فيميتهم إن شاء ، وينفعهم ويضرُّهم إن شاء . (22) وذلك أن عبادة من كان كذلك لا يستنكرها ذو فطرة صحيحة. وأما عبادة الأوثان فينكرها كل ذي لبٍّ وعقلٍ صحيح. * * * وقوله: (ولكن أعبد الله الذي يتوفاكم ) ، يقول: ولكن أعبد الله الذي يقبض أرواحكم فيميتكم عند آجالكم (23) ، (وأمرت أن أكون من المؤمنين) ، يقول: وهو الذي أمرني أن أكون من المصدّقين بما جاءني من عنده. --------------------- الهوامش : (21) " اللحن " ، التعريض والإماء دون التصريح ، وذلك بأن تعدل الكلام عن جهته ، فيكون أجود له وأشد إثارة لفطنة سامعه . (22) في المطبوعة والمخطوطة : " وينفعهم ويضر من يشاء " ، وكأنه سهو من الناسخ ، فإن السياق يقتضي ما أثبت . (23) انظر تفسير " التوفي " فيما سلف ص : 98 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك .