Tafseer of The Dawn · Al-Fajr · 89:9
And [with] Thamud, who carved out the rocks in the valley?
Zijn woord: وَثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ ("En Thamūd, die de rotsen uithakten in het dal"). Hij zegt: en met Thamūd, die de rotsen doorboorden en erin binnendrongen en ze tot woningen maakten, zoals de Verhevene, wiens lof verheven is, gezegd heeft: وَكَانُوا يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا آمِنِينَ ("En zij plachten uit de bergen woningen uit te houwen, in veiligheid"). De Arabieren zeggen: jāba fulān al-falāt yajūbuhā jawban — wanneer iemand een open vlakte binnentrekt en doorklieft. Daartoe behoort de uitspraak van Nābigha:
Tot u kwam Abū Laylā, met wie hij de duisternis doorkliefde de duisternis van de nacht, hij die de vlakte doorkruist, alomvattend (3)
Met zijn woord "yajūb" bedoelt hij: binnentreden en doorklieven.
En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gesproken.
* Vermelding van wie dat zei:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over zijn woord: وَثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ . Hij zegt: zij doorboorden ze.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: وَثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ betekent: Thamūd, het volk van Ṣāliḥ; zij plachten uit de bergen woningen uit te houwen.
Muḥammad ibn ʿUmāra heeft mij verteld, hij zei: ʿUbayd Allāh ibn Mūsā heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons bericht, op gezag van Abū Yaḥyā, op gezag van Mujāhid, over zijn woord: الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ . Hij zei: zij hakten de bergen uit en maakten ze tot woningen.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over zijn woord: وَثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ : zij hakten ze uit en houwden ze tot woningen.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, hij zei: جَابُوا الصَّخْرَ — hij zei: zij doorboorden de rotsen.
Mij werd verteld op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over zijn woord: جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ , hij zegt: zij behieuwen de stenen.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over zijn woord: الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ : zij sloegen de woningen en verblijfplaatsen uit in de rots in de bergen, totdat zij er verblijfplaatsen in maakten. Jābū betekent: zij doorboorden ze; zij houwden de woningen uit in de bergen. Een dichter zei:
Voorwaar, alle ding behalve Allah vergaat zoals een stam van Shanīq en Mārid verging
Zij sloegen in elke [steile rotswand] een opgang met sterke handen, met krachtige onderarmen (4)
------------------------
De voetnoten:
(3) Het vers is van Abū Laylā al-Nābigha al-Jaʿdī. In (al-Lisān: jwb): jāba al-shayʾ jawban wa-jtābahu betekent: hij doorboorde het; en jāba al-ṣakhra jawban: hij doorboorde haar. En in de Verheven Openbaring: وثمود الذين جابوا الصخرة بالواد . Al-Farrāʾ zei: jābū betekent: zij doorboorden de rots en maakten haar tot woningen. En iets dergelijks zei al-Zajjāj, en hij beriep zich daarbij op het woord: وتنحتون من الجبال بيوتا فارهين . En jāba yajūbu jawban betekent: doorsnijden en doorboren. Einde.
(4) Deze twee verzen — ik ken de dichter ervan niet, en ik ben niet zeker van sommige van hun bewoordingen; misschien is zijn woord "ṣalāʾ ṣaʿda" een verbastering van "ṣaʿdāʾ ṣilla". Al-ṣaʿdāʾ is de heuvel waarvan het beklimmen moeilijk is. En al-ṣilla is het dorre land; het meervoud daarvan is: ṣilāl.
