Tafseer van De Aardbeving · Az-Zalzala · 99:8
En wie iets kwaads deed ter grootte van een mosterdzaadje, zal het dan zien.
Hij zegt: wie dus in dit wereldse leven het gewicht van een atoom (dharra) aan goed verrichtte, ziet daar de beloning daarvoor. وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("En wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien") — hij zegt: en wie in dit wereldse leven het gewicht van een atoom aan kwaad verrichtte, ziet daar de vergelding daarvoor. Er werd gezegd: en wie verricht — terwijl het bericht erover in het Hiernamaals plaatsvindt — vanwege het begrip van de hoorder van die betekenis, op grond van het reeds eerder voorafgegane bewijs dat de betekenis ervan is: "wie verrichtte." Dat blijkt uit Zijn uitspraak: يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ ("Op die Dag zullen de mensen in groepen tevoorschijn komen, opdat hun hun daden getoond worden"). Maar omdat de betekenis van de uitspraak begrijpelijk was voor de hoorders, en omdat er in Zijn uitspraak يَعْمَلْ ("verricht") een aansporing lag voor de mensen van deze wereld om te handelen in gehoorzaamheid aan Allah, en een afschrikking van Zijn ongehoorzaamheden — naast hetgeen ik vermeld heb omtrent de aanwijzing van de uitspraak daarvóór dat daarmee het bericht over zijn reeds verrichte daad in het verleden bedoeld wordt, en wat hun daarvoor toekomt — werd het bericht uitgebracht in de vorm van een bericht over de toekomstige handeling.
En overeenkomstig hetgeen wij gezegd hebben, namelijk dat zij allen hun daden zien, hebben de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) zich uitgesproken.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ ("Wie dan het gewicht van een atoom aan goed verricht, zal het zien"), hij zei: Er is geen gelovige of ongelovige (kāfir) die goed of kwaad verrichtte in dit wereldse leven, of Allah laat het hem toekomen. Wat de gelovige betreft: Hij toont hem zijn goede en zijn slechte daden, en Allah vergeeft hem dan zijn slechte daden. En wat de ongelovige betreft: Hij wijst diens goede daden af en bestraft hem voor zijn slechte daden. En hierover is iets anders gezegd dan deze uitspraak. Sommigen zeiden: Wat de gelovige betreft: Hem wordt de bestraffing voor zijn slechte daden in dit wereldse leven vervroegd, terwijl de beloning voor zijn goede daden voor hem wordt uitgesteld; en de ongelovige: hem wordt de beloning voor zijn goede daden vervroegd, terwijl de bestraffing voor zijn slechte daden voor hem wordt uitgesteld.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Mūsā ibn ʿAbd al-Raḥmān al-Masrūqī heeft mij verteld, hij zei: Muḥammad ibn Bishr heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Muslim al-Ṭāʾifī heeft het mij verteld, op gezag van ʿAmr ibn Qatāda, hij zei: Ik hoorde Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, terwijl hij dit vers verklaarde: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ("Wie dan het gewicht van een atoom verricht"), hij zei: Wie het gewicht van een atoom aan goed verricht, van een ongelovige, ziet de beloning daarvoor in dit wereldse leven, in zichzelf, zijn familie, zijn bezit en zijn kinderen, totdat hij uit dit wereldse leven heengaat, terwijl er bij Hem (Allah) voor hem geen goed meer overblijft. وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("En wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien") — van een gelovige — ziet de bestraffing daarvoor in dit wereldse leven, in zichzelf, zijn familie, zijn bezit en zijn kinderen, totdat hij uit dit wereldse leven heengaat terwijl er bij hem niets (van kwaad) meer overblijft.
Maḥmūd ibn Khidāsh heeft mij verteld, hij zei: Muḥammad ibn Yazīd al-Wāsiṭī heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Muslim al-Ṭāʾifī heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, hij zei: Ik vroeg Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī over dit vers: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("Wie dan het gewicht van een atoom aan goed verricht, zal het zien; en wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien"). Hij zei: Wie het gewicht van een atoom aan goed verricht, van een ongelovige, ziet de beloning daarvoor in zichzelf, zijn familie en zijn bezit, totdat hij uit dit wereldse leven heengaat terwijl er voor hem geen goed meer overblijft; en wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, van een gelovige, ziet de bestraffing daarvoor in zichzelf, zijn familie en zijn bezit, totdat hij heengaat terwijl er voor hem geen kwaad meer overblijft.
Abū al-Khaṭṭāb al-Ḥassānī heeft mij verteld, hij zei: al-Haytham ibn al-Rabīʿ heeft ons verteld, hij zei: Simāk ibn ʿAṭiyya heeft ons verteld, op gezag van Ayyūb, op gezag van Abū Qilāba, op gezag van Anas, die zei: Abū Bakr — moge Allah tevreden over hem zijn — at samen met de Profeet ﷺ, toen dit vers werd geopenbaard: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("Wie dan het gewicht van een atoom aan goed verricht, zal het zien; en wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien"). Toen hief Abū Bakr zijn hand op van het eten en zei: "O Boodschapper van Allah, word ik dan vergolden voor wat ik aan het gewicht van een atoom aan kwaad verricht heb?" Hij zei: "O Abū Bakr, wat je in dit wereldse leven ziet van datgene wat je verafschuwt, dat zijn de atoomgewichten van het kwaad; en Allah bewaart voor jou de atoomgewichten van het goede, totdat het je volledig wordt uitbetaald op de Dag der Opstanding."
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Ayyūb heeft ons verteld, hij zei: Wij vonden in het boek van Abū Qilāba, op gezag van Abū Idrīs: dat Abū Bakr samen met de Profeet ﷺ at, toen dit vers werd geopenbaard: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("Wie dan het gewicht van een atoom aan goed verricht, zal het zien; en wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien"). Toen hief Abū Bakr zijn hand op van het eten en zei: "Ik zal waarlijk zien wat ik verricht heb" — hij (de overleveraar) zei: ik weet niet anders of hij zei: "wat ik aan goed en kwaad verricht heb." Daarop zei de Profeet ﷺ: "Voorwaar, wat je ziet van datgene wat je verafschuwt, dat zijn de atoomgewichten van veel kwaad; en Allah bewaart voor jou de atoomgewichten van het goede, totdat het je gegeven wordt op de Dag der Opstanding." En de bevestiging daarvan staat in het Boek van Allah: وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ("En welke ramp jullie ook treft, het is vanwege wat jullie handen verricht hebben, en Hij vergeeft veel").
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, hij zei: Ayyūb heeft ons verteld, hij zei: Ik las in het boek van Abū Qilāba, hij zei: Er werd geopenbaard فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("Wie dan het gewicht van een atoom aan goed verricht, zal het zien; en wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien"), terwijl Abū Bakr samen met de Profeet ﷺ at. Toen hield hij in en zei: "O Boodschapper van Allah, zal ik waarlijk zien wat ik aan goed en kwaad verricht heb?" Hij zei: "Wat denk je van wat je ziet van datgene wat je verafschuwt? Dat behoort tot de atoomgewichten van het kwaad; en Hij bewaart de atoomgewichten van het goede, totdat het jullie gegeven wordt op de Dag der Opstanding." Abū Idrīs zei: en ik zie de bevestiging daarvan in het Boek van Allah, Hij zei: وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ("En welke ramp jullie ook treft, het is vanwege wat jullie handen verricht hebben, en Hij vergeeft veel").
Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van al-Shaʿbī, hij zei: ʿĀʾisha zei: "O Boodschapper van Allah, voorwaar, ʿAbd Allāh ibn Judʿān onderhield de familiebanden en deed dit en dat — baat hem dat?" Hij zei: "Nee, want hij heeft niet één dag gezegd: 'Mijn Heer, vergeef mij mijn zonde op de Dag des Oordeels.'"
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ḥafṣ heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van al-Shaʿbī, op gezag van Masrūq, op gezag van ʿĀʾisha, die zei: Ik zei: "O Boodschapper van Allah, Ibn Judʿān onderhield in de tijd van onwetendheid (al-jāhiliyya) de familiebanden en gaf de armen te eten — baat hem dat?" Hij zei: "Het baat hem niet, want hij heeft niet één dag gezegd: 'Mijn Heer, vergeef mij mijn zonde op de Dag des Oordeels.'"
Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van ʿĀmir al-Shaʿbī, dat ʿĀʾisha, de moeder der gelovigen, zei: "O Boodschapper van Allah, voorwaar, ʿAbd Allāh ibn Judʿān onderhield de familiebanden, was gastvrij jegens de gast en bevrijdde de gevangene — baat hem dat iets?" Hij zei: "Nee, want hij heeft niet één dag gezegd: 'Mijn Heer, vergeef mij mijn zonde op de Dag des Oordeels.'"
Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van ʿĀmir, op gezag van ʿAlqama, dat Salama ibn Yazīd al-Juʿfī zei: "O Boodschapper van Allah, voorwaar, onze moeder is omgekomen in de tijd van onwetendheid; zij onderhield de familiebanden, was gastvrij jegens de gast en deed dit en dat — baat haar dat iets?" Hij zei: "Nee."
Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥajjāj ibn al-Minhāl heeft ons verteld, hij zei: al-Muʿtamir ibn Sulaymān heeft ons verteld, hij zei: Dāwūd heeft ons verteld, op gezag van al-Shaʿbī, op gezag van ʿAlqama ibn Qays, op gezag van Salama ibn Yazīd al-Juʿfī, die zei: Ik en mijn broer gingen naar de Boodschapper van Allah ﷺ, en ik zei: "O Boodschapper van Allah, voorwaar, onze moeder was in de tijd van onwetendheid gastvrij jegens de gast en onderhield de familiebanden — baat haar dat werk van haar iets?" Hij zei: "Nee."
Muḥammad ibn Ibrāhīm ibn Ṣadrān en Ibn ʿAbd al-Aʿlā hebben mij verteld, zij beiden zeiden: al-Muʿtamir ibn Sulaymān heeft ons verteld, hij zei: Dāwūd ibn Abī Hind heeft ons verteld, op gezag van al-Shaʿbī, op gezag van ʿAlqama, op gezag van Salama ibn Yazīd, op gezag van de Profeet ﷺ, op vergelijkbare wijze.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb, dat hij zei: Wat de gelovige betreft: hij ziet zijn goede daden in het Hiernamaals; en wat de ongelovige betreft: hij ziet zijn goede daden in dit wereldse leven.
Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: Abū Naʿāma heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz ibn Bishr al-Ḍabbī, [op gezag van] zijn grootvader Salmān ibn ʿĀmir, dat Salmān ibn ʿĀmir naar de Boodschapper van Allah ﷺ kwam en zei: "Voorwaar, mijn vader onderhield de familiebanden, kwam zijn verplichting (de bescherming, al-dhimma) na en was gastvrij jegens de gast." Hij zei: "Is hij vóór de islam gestorven?" Hij zei: "Ja." Hij zei: "Dat zal hem niet baten." Toen keerde hij zich om. Daarop zei de Boodschapper van Allah ﷺ: "Breng de oude man bij mij." Hij kwam, en de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Voorwaar, het zal hém niet baten, maar het zal in zijn nageslacht voortleven: jullie zullen nimmer te schande gemaakt worden, jullie zullen nimmer vernederd worden, en jullie zullen nimmer arm worden."
Ibn al-Muthannā en Ibn Bashshār hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Abū Dāwūd heeft ons verteld, hij zei: ʿImrān heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van Anas, dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Voorwaar, Allah behandelt de gelovige niet onrechtvaardig wat een goede daad betreft: hij wordt ervoor beloond met voorzieningen (rizq) in dit wereldse leven, en hij wordt ervoor vergolden in het Hiernamaals. En wat de ongelovige betreft: Hij geeft hem ervoor (de beloning) in dit wereldse leven, zodat wanneer de Dag der Opstanding aanbreekt, hij geen enkele goede daad meer over heeft."
Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, hij zei: Layth heeft ons verteld, hij zei: al-Muʿallā heeft mij verteld, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, die zei: De Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Geen weldoener verricht een goede daad — of hij nu gelovige of ongelovige is — of de beloning daarvoor komt ten laste van Allah (rust op Allah), hetzij in het nabije van zijn wereldse leven, hetzij in het toekomstige van zijn Hiernamaals."
Yūnus ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Yaḥyā ibn ʿAbd Allāh heeft mij bericht, op gezag van Abū ʿAbd al-Raḥmān al-Ḥubulī, op gezag van ʿAbd Allāh ibn ʿAmr ibn al-ʿĀṣ, dat hij zei: Er werd geopenbaard: إِذَا زُلْزِلَتِ الأرْضُ زِلْزَالَهَا ("Wanneer de aarde geschud wordt met haar beving"), terwijl Abū Bakr al-Ṣiddīq zat. Toen huilde hij toen het werd geopenbaard. De Boodschapper van Allah ﷺ zei tegen hem: "Wat doet je huilen, o Abū Bakr?" Hij zei: "Deze soera doet mij huilen." Daarop zei de Boodschapper van Allah ﷺ tegen hem: "Als jullie niet zouden dwalen en zondigen, zodat Allah jullie vergeeft, zou Allah een gemeenschap geschapen hebben die dwaalt en zondigt, zodat Hij hun vergeeft."
Deze berichten van de Boodschapper van Allah ﷺ geven dus te kennen dat de gelovige de bestraffing voor zijn slechte daden slechts in dit wereldse leven ziet, en de beloning voor zijn goede daden in het Hiernamaals; en dat de ongelovige de beloning voor zijn goede daden in dit wereldse leven ziet, en de bestraffing voor zijn slechte daden in het Hiernamaals; en dat de ongelovige in het Hiernamaals geen baat heeft bij het goede dat hij in dit wereldse leven heeft verricht, vanwege zijn ongeloof (kufr).
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿAlī heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Ibrāhīm al-Taymī, die zei: Ik heb zeventig van de metgezellen van ʿAbd Allāh (ibn Masʿūd) meegemaakt, van wie de jongste al-Ḥārith ibn Suwayd was, en ik hoorde hem reciteren: إِذَا زُلْزِلَتِ الأرْضُ زِلْزَالَهَا ("Wanneer de aarde geschud wordt met haar beving"), totdat hij kwam tot: وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ("En wie het gewicht van een atoom aan kwaad verricht, zal het zien"). Hij zei: Voorwaar, dit is een strenge afrekening.
En er werd gezegd: voorwaar, de dharra (het atoom) is een rode mier die geen gewicht heeft.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Isḥāq ibn Wahb al-ʿAllāf en Muḥammad ibn Sinān al-Qazzāz hebben mij verteld, zij beiden zeiden: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: Shabīb ibn Bishr heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ("het gewicht van een atoom"). Ibn Sinān zei in zijn overlevering: het gewicht van een rode dharra. En Ibn Wahb zei in zijn overlevering: een rode mier. Isḥāq zei: Yazīd ibn Hārūn zei: en zij beweerden dat deze rode mier geen gewicht heeft.
Einde van de tafsīr van Soera "Wanneer de aarde geschud wordt" (Idhā zulzilat al-arḍ).
