Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   De uitleg van Zijn woord: ذَلِكَ أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ (131)

   ("Dat is omdat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt terwijl hun bewoners onachtzaam zijn." (6:131))

   Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: "dhālika an lam yakun rabbuka muhlika al-qurā bi-ẓulm" ("dat is omdat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt"), dat wil zeggen: Wij hebben de boodschappers slechts gezonden, o Muḥammad, naar hen wier zaak Ik beschreven heb en van wier bericht Ik u op de hoogte gesteld heb, van de polytheïsten (mushrikīn) onder de mensen en de djinn, die hun Mijn tekenen voordragen en hen waarschuwen voor de ontmoeting van hun terugkeer naar Mij — vanwege het feit dat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt.

   * * *

   En in de uitleg van Zijn woord "bi-ẓulm" ("door onrecht") kunnen twee aspecten gelden:

   Het eerste: "dhālika an lam yakun rabbuka muhlika al-qurā bi-ẓulm" ("dat is omdat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt"), dat wil zeggen: door het toekennen van deelgenoten (shirk) van wie zulks doet, en het ongeloof (kufr) van wie ongelovig is onder haar bewoners, zoals Luqmān zei: إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ ("Voorwaar, het toekennen van deelgenoten is waarlijk een groot onrecht") [Surah Luqmān: 13] ="wa-ahluhā ghāfilūn" ("terwijl hun bewoners onachtzaam zijn"), Hij zegt: Hij placht hen niet met de bestraffing te overhaasten totdat Hij boodschappers naar hen zond die hen attent maakten op de bewijsgronden van Allah tegen hen, en hen waarschuwden voor de bestraffing van Allah op de dag van hun terugkeer naar Hem; en Hij was niet Degene Die hen in onachtzaamheid zou grijpen, zodat zij zouden zeggen: مَا جَاءَنَا مِنْ بَشِيرٍ وَلا نَذِيرٍ ("Tot ons is geen verkondiger van goed nieuws noch waarschuwer gekomen").

   * * *

   En het andere: "dhālika an lam yakun rabbuka muhlika al-qurā bi-ẓulm" ("dat is omdat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt"), Hij zegt: Hij placht hen niet te vernietigen zonder het attent maken en het vermanen door de boodschappers en de tekenen en de lessen, zodat Hij hun daardoor onrecht zou aandoen; en Allah doet Zijn dienaren geen onrecht aan. (47)

   * * *

   Abū Jaʿfar zei: En de meest correcte van de twee uitspraken volgens mij is de eerste uitspraak: dat de betekenis ervan is: dat Hij hen niet zou vernietigen vanwege hun toekennen van deelgenoten, zonder boodschappers naar hen te zenden en zonder de verontschuldiging tussen Hem en hen [te voltrekken]. Dat is omdat Zijn woord "dhālika an lam yakun rabbuka muhlika al-qurā bi-ẓulm" ("dat is omdat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt") volgt op Zijn woord: أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي ("Zijn er niet boodschappers uit uw midden tot u gekomen die u Mijn tekenen voordroegen?"). Daarin ligt dan het heldere bewijs dat de strekking van Zijn woord "dhālika an lam yakun rabbuka muhlika al-qurā bi-ẓulm" ("dat is omdat uw Heer de steden niet door onrecht vernietigt") slechts is: Wij hebben dat slechts gedaan vanwege het feit dat Wij de steden niet vernietigen zonder vermaning en attentmaking. (48)

   * * *

   Wat betreft Zijn woord "dhālika" ("dat"), het is toegestaan dat het in de accusatief (naṣb) staat, met de betekenis: Wij deden dat = en het is toegestaan dat het in de nominatief (rafʿ) staat, met de betekenis van het begin [van een zin], alsof Hij zei: dat is zo.

   * * *

   En wat betreft "an", het staat in de positie van de accusatief, met de betekenis: Wij deden dat vanwege het feit dat uw Heer de steden niet vernietigt = en wanneer datgene wat het in de genitief plaatste wordt weggelaten, hecht het werkwoord zich eraan en plaatst het in de accusatief. (49)

   --------------------------

   De voetnoten:

   (47) In de gedrukte editie: "li-l-ʿabīd" ("voor de dienaren"); en ik heb overgenomen wat in het manuscript staat.

   (48) Zie Maʿānī al-Qurʾān 1: 355; dit is een weerlegging van al-Farrāʾ, en hij is de houder van de tweede uitspraak.

   (49) Zie Maʿānī al-Qurʾān van al-Farrāʾ 1: 355.

   Toon originele Arabische tekst

   القول في تأويل قوله : ذَلِكَ أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ (131) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: (ذلك أن لم يكن ربك مهلك القرى بظلم) ، أي: إنما أرسلنا الرسل، يا محمد، إلى من وصفتُ أمرَه, وأعلمتك خبره من مشركي الإنس والجن، يقصون عليهم آياتي وينذرونهم لقاء معادهم إليَّ, من أجل أن ربَّك لم يكن مهلك القرى بظلم . * * * وقد يتَّجه من التأويل في قوله: " بظلم "، وجهان: أحدهما: (ذلك أن لم يكن ربك مهلك القرى بظلم) ، أي: بشرك مَنْ أشرك, وكفر مَنْ كفر من أهلها, كما قال لقمان: إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ ، [سورة لقمان: 13] =(وأهلها غافلون)، يقول: لم يكن يعاجلهم بالعقوبة حتى يبعث إليهم رسلا تنبههم على حجج الله عليهم, وتنذرهم عذاب الله يوم معادهم إليه, ولم يكن بالذي يأخذهم غَفْلة فيقولوا: مَا جَاءَنَا مِنْ بَشِيرٍ وَلا نَذِيرٍ . * * * والآخر: (ذلك أن لم يكن ربك مهلك القرى بظلم)، يقول: لم يكن ليهلكهم دون التنبيه والتذكير بالرُّسل والآيات والعبر, فيظلمهم بذلك, والله غير ظلامٍ لعبيده . (47) * * * قال أبو جعفر: وأولى القولين بالصواب عندي، القولُ الأول: أن يكون معناه: أن لم يكن ليهلكهم بشركهم، دون إرسال الرسل إليهم، والإعذار بينه وبينهم. وذلك أن قوله: (ذلك أن لم يكن ربك مهلك القرى بظلم)، عقيب قوله: أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي ، فكان في ذلك الدليل الواضحُ على أن نصَّ قوله: (ذلك أن لم يكن ربك مهلك القرى بظلم)، إنما هو: إنما فعلنا ذلك من أجل أنَّا لا نهلك القرى بغير تذكيرٍ وتنبيه . (48) * * * وأما قوله: (ذلك)، فإنه يجوز أن يكون نصبًا, بمعنى: فعلنا ذلك = ويجوز أن يكون رفعًا، بمعنى الابتداء, كأنه قال: ذلك كذلك . * * * وأما " أنْ"، فإنها في موضع نصب، بمعنى: فعلنا ذلك من أجل أنْ لم يكن ربك مهلك القرى= فإذا حذف ما كان يخفضها، تعلق بها الفعل فنصب . (49) -------------------------- الهوامش : (47) في المطبوعة : (( للعبيد )) ، وأثبت ما في المخطوطة . (48) انظر معاني القرآن 1 : 355 ، فهذا رد على الفراء ، وهو صاحب القول الثاني . (49) انظر معاني القرآن للفراء 1 : 355 .