Tafseer van Het Vee · Al-An'aam · 6:123
En zo hebben Wij in elke stad haar grootste misdadigers geplaatst opdat zij er (hun kwade plannen) beramen. En zij beramen niet dan tegen zichzelf, terwijl zij het niet beseffen.
De uitleg van Zijn woord, de Verhevene: وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا وَمَا يَمْكُرُونَ إِلا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (123) ("En zo hebben Wij in elke stad de grootsten van haar misdadigers gesteld, opdat zij daarin listen smeden; maar zij smeden geen listen dan tegen zichzelf, en zij beseffen het niet." (6:123))
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, geprezen zij Zijn lof, zegt: En zoals Wij voor de ongelovigen mooi hebben doen schijnen wat zij plachten te doen, zo hebben Wij in elke stad haar groten gesteld, [namelijk] haar misdadigers — daarmee worden bedoeld de mensen die deelgenoten toekennen aan Allah (shirk) en Hem ongehoorzaam zijn — "opdat zij daarin listen smeden" door bedrieglijke woorden of valse daden, tegen de religie van Allah en Zijn profeten — "maar zij smeden geen listen", dat wil zeggen: hun list treft niemand dan henzelf, want Allah, de Verhevene zij Zijn gedachtenis, is achter de bestraffing van hen vanwege hun afhouden van Zijn weg — "en zij beseffen het niet", dat wil zeggen: zij beseffen niet wat Allah voor hen heeft voorbereid aan Zijn pijnlijke bestraffing, en zo blijven zij voortgaan in hun dwaling en hun opstandigheid tegen Allah.
* * *
En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben de exegeten gesproken.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
13847 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: ("de grootsten van haar misdadigers"), hij zei: haar groten.
13848 — al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, het gelijke daarvan.
13849 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: ("de grootsten van haar misdadigers"), hij zei: haar groten.
13850 — al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van ʿIkrima: het werd geopenbaard over de spotters. Ibn Jurayj zei, op gezag van ʿAmr, op gezag van ʿAṭāʾ, op gezag van ʿIkrima: ("de grootsten van haar misdadigers"), tot aan Zijn woord: "vanwege wat zij plachten te beramen", [namelijk listen smedend] tegen de religie van Allah, en tegen Zijn profeet — over hem zij de zegen en vrede — en tegen Zijn gelovige dienaren.
* * *
En "al-akābir" is het meervoud van "akbar" (grootste), zoals "al-afāḍil" het meervoud is van "afḍal" (voortreffelijkste). En indien gezegd zou worden: het is het meervoud van "kabīr" (groot), en het werd verzameld tot "akābir" — want men zegt soms ook "akbar", zoals gezegd is: "Zeg: Zullen Wij jullie berichten over degenen die het grootste verlies lijden in hun werken?" [Sūra al-Kahf: 103], waarvan het enkelvoud "al-khāsir" (de verliezer) is — dan zou dat juist zijn. En van de Arabieren is bij overlevering gehoord "al-akābira" en "al-aṣāghira", en "al-akābir" en "al-aṣāghir" zonder de [slot-]hāʾ, met het oog op de bijvoeglijke betekenis, zoals men zegt: "hij is voortreffelijker dan jij". En zo handelen de Arabieren met dat wat van de bijvoeglijke naamwoorden op het patroon "afʿal" komt, wanneer zij die overbrengen naar de [zelfstandige] naamwoorden, zoals hun meervoud van "al-aḥmar" (de rode) en "al-aswad" (de zwarte): "al-aḥāmir" en "al-aḥāmira", en "al-asāwid" en "al-asāwida". Daartoe behoort het woord van de dichter:
Voorwaar, de drie roden hebben mijn rijkdom vernietigd, en ik was er eertijds verzot op:
De wijn, en het vette vlees als zijn toespijs, en de saffraan; zo zal ik niet [meer] heengaan, bevlekt.
* * *
En wat "al-makr" (de list) betreft: dat is de misleiding en het bedrog jegens degene tegen wie de list gesmeed wordt, door verraad, opdat de listensmeder hem in een verafschuwde aangelegenheid stort.
