Tabari
Terug naar surah 35, ayah 1

Tafseer van De Schepper · Faatir · 35:1

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ جَاعِلِ ٱلْمَلَٰٓئِكَةِ رُسُلًا أُو۟لِىٓ أَجْنِحَةٍۢ مَّثْنَىٰ وَثُلَٰثَ وَرُبَٰعَ ۚ يَزِيدُ فِى ٱلْخَلْقِ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ

Alle tof zij Allah, de Schepper van de hemelen en de aarde. Hij heeft de Engelen tot gezanten gemaakt, met twee, drie of vier vleugels. Hij voegt aan de schepping toe wat Hij wil. Voorwaar, Allah is Almachtig over alle zaken.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn, de Verhevene, woord: Alle lof behoort aan Allah, de Voortbrenger van de hemelen en de aarde, die de engelen tot boodschappers maakt, voorzien van vleugels — twee, drie en vier. Hij vermeerdert in de schepping wat Hij wil. Voorwaar, Allah is tot alle dingen in staat. (1)

    Hij, verheven is Zijn gedachtenis, zegt: De volmaakte dank behoort aan de Aanbedene aan wie alleen de aanbidding toekomt, en die aan niemand anders dan Hem toebehoort; de Schepper van de zeven hemelen en de aarde, (die de engelen tot boodschappers maakt) naar wie Hij wil van Zijn dienaren, en in datgene wat Hij wil van Zijn gebod en verbod. (Voorzien van vleugels — twee, drie en vier) — hij zegt: bezitters van vleugels, namelijk de engelen: onder hen zijn er die twee vleugels hebben, onder hen zijn er die drie vleugels hebben, en onder hen zijn er die er vier hebben.

    Zoals Bishr ons verteld heeft, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, (voorzien van vleugels — twee, drie en vier), hij zei: sommigen van hen hebben twee vleugels, sommigen van hen drie, en sommigen van hen vier.

    De Arabische taalkundigen verschilden van mening over de reden waarom mathnā (twee aan twee), thulātha (drie aan drie) en rubāʿa (vier aan vier) niet voorzien zijn van de nunatie (ṣarf), terwijl zij een bijstelling zijn van "vleugels", en "vleugels" onbepaald is. Sommige grammatici van Basra zeiden: hun nunatie is achterwege gelaten omdat zij afgeleid (gewend) zijn van hun grondvormen; en dat is omdat mathnā afgeleid is van ithnayn, thulātha van thalātha, en rubāʿa van arbaʿa. Het is dus afgeleid zoals ʿUmar en Zufar, aangezien dit van ʿĀmir is omgevormd tot ʿUmar en dat van Zāfir tot Zufar. En een van hen droeg daarover voor:

    En voorwaar, ik heb jullie gedood, twee aan twee en één voor één, en ik liet Marra achter als gisteren dat de rug heeft toegekeerd.

    En een ander van hen zei: dat heeft de nunatie niet gekregen omdat het de betekenis van drie en vier suggereert; hij zei: en dit wordt slechts gebruikt in de toestand van het tellen.

    En sommige grammatici van Kūfa zeiden: zij zijn omgevormd van de bepaalde vormen (al-maʿārif), omdat het lidwoord alif-lām er niet op kan worden toegepast en de constructus-verbinding (iḍāfa) er niet op kan worden toegepast. Hij zei: en als de iḍāfa en het lidwoord alif-lām er wel op zouden worden toegepast, dan zouden zij bepaald zijn, terwijl het een bijstelling van het onbepaalde is. Hij zei: en zo is het ook met wat in de Qurʾān voorkomt zoals dat jullie voor Allah opstaan, twee aan twee en afzonderlijk, en evenzo wuḥād en uḥād en wat daarop lijkt aan omgevormde telwoorden.

    En Zijn woord (Hij vermeerdert in de schepping wat Hij wil) — dat is Zijn, geheiligd en verheven is Hij, vermeerdering in de schepping van deze engel met meer vleugels dan een andere, naar wat Hij wil, en Zijn vermindering ervan ten opzichte van een andere, naar wat Hij liefheeft. En evenzo is dat in Zijn gehele schepping: Hij vermeerdert wat Hij wil in de schepping van wat Hij wil daarvan, en Hij vermindert wat Hij wil van de schepping van wat Hij wil. Aan Hem behoren de schepping en het gebod, en aan Hem behoren de macht en de heerschappij. (Voorwaar, Allah is tot alle dingen in staat) — hij zegt: voorwaar, Allah, verheven is Zijn gedachtenis, is in staat tot het vermeerderen van wat Hij wil daarvan in wat Hij wil, en tot het verminderen van wat Hij wil daarvan bij wie Hij wil, en tot alle andere dingen daarnaast; het verrichten van iets dat Hij gewild heeft, geheiligd en verheven is Hij, is voor Hem niet onmogelijk.

    ------------------------

    De voetnoten:

    (5) Het vers is van Ṣakhr ibn ʿAmr ibn al-Sharīd al-Sulamī. Het is reeds eerder als getuigenis aangevoerd, met andere getuigenissen, in (4 : 337) van deze tafsīr; raadpleeg het daar. Abū ʿUbayda heeft het voorgedragen in Majāz al-Qurʾān (folio 201); hij zei: mathnā wa-thulātha wa-rubāʿa betekent: twee, drie en vier. De grammatici beweerden dat het, toen het van zijn grondvorm werd omgevormd, in deze vormen niet genuneerd werd. Ṣakhr ibn ʿAmr zei: "En voorwaar, ik heb jullie gedood … het vers". Einde.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ جَاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنَى وَثُلاثَ وَرُبَاعَ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (1) يقول تعالى ذكره: الشكر الكامل للمعبود الذي لا تصلح العبادة إلا له، ولا ينبغي أن تكون لغيره خالق السماوات السبع والأرض، (جَاعِلِ الْمَلائِكَةَ رُسُلا) إلى من يشاء من عباده، وفيما شاء من أمره ونهيه (أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنَى وَثُلاثَ وَرُبَاعَ) يقول: أصحاب أجنحة يعني ملائكة، فمنهم من له اثنان من الأجنحة، ومنهم من له ثلاثة أجنحة، ومنهم من له أربعة. كما حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة (أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنَى وَثُلاثَ وَرُبَاعَ) قال: بعضهم له جناحان وبعضهم ثلاثة وبعضهم أربعة. واختلف أهل العربية في علة ترك إجراء مثنى وثلاث ورباع، وهي ترجمة عن أجنحة وأجنحة نكرة؛ فقال بعض نحويي البصرة: تُرك إجراؤهن لأنهن مصروفات عن وجوههن، وذلك أن مثنى مصروف عن اثنين وثلاث عن ثلاثة ورباع عن أربعة، فصرف نظير عُمَرَ وَزُفَرَ، إذ صرف هذا عن عامر إلى عمر وهذا عن زافر إلى زفر، وأنشد بعضهم في ذلك: وَلَقَــدْ قَتَلْتُكُــمْ ثُنَــاءَ وَمَوْحَــدَا وَتَــركتُ مـرَّةَ مِثْـلَ أمسِ المُدبِـرِ (5) وقال آخر منهم: لم يصرف ذلك لأنه يوهم به الثلاثة والأربعة، قال: وهذا لا يستعمل إلا في حال العدد. وقال بعض نحويي الكوفة: هن مصروفات عن المعارف، لأن الألف واللام لا تدخلها، والإضافة لا تدخلها، قال: ولو دخلتها الإضافة والألف واللام لكانت نكرة، وهي ترجمة عن النكرة، قال: وكذلك ما كان في القرآن مثل أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى وكذلك وحاد وأحاد، وما أشبهه من مصروف العدد. وقوله (يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَاءُ) وذلك زيادته تبارك وتعالى في خلق هذا الملك من الأجنحة على الآخر ما يشاء، ونقصانه عن الآخر ما أحب، وكذلك ذلك في جميع خلقه يزيد ما يشاء في خلق ما شاء منه، وينقص ما شاء من خلق ما شاء، له الخلق والأمر وله القدرة والسلطان (إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ) يقول: إن الله تعالى ذكره قدير على زيادة ما شاء من ذلك فيما شاء، ونقصان ما شاء منه ممن شاء، وغير ذلك من الأشياء كلها، لا يمتنع عليه فعل شيء أراده سبحانه وتعالى. ------------------------ الهوامش: (5) البيت لصخر بن عمرو بن الشريد السلمي. وقد تقدم الاستشهاد به، مع شواهد أخرى في (4 : 337) من هذا التفسير فراجعه ثمة. وأنشده أبو عبيدة في مجاز القرآن (الورقة 201) قال: مثنى وثلاث ورباع: مجازه: اثنين، وثلاثة، وأربعة. فزعم النحويون أنه لما صرف عن وجهه لم ينون فيهن. قال صخر بن عمرو: "ولقد قتلتكم ..... البيت" . ا . هـ.