Tabari
Terug naar surah 26, ayah 227

Tafseer van De Dichters · Ash-Shu'araa · 26:227

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًۭا وَٱنتَصَرُوا۟ مِنۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا۟ ۗ وَسَيَعْلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَىَّ مُنقَلَبٍۢ يَنقَلِبُونَ

Behalve degenen die geloven en goede daden verrichten en Allah vaak gedenken. En zij overwinnen nadat hun onrecht is aangedaan. En degenen die onrecht pleegden zullen spoedig weten tot welke plaats van terugkeer zij zullen terugkeren!

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِN — dit is een uitzondering op zijn woord وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِN. Er wordt vermeld dat deze uitzondering neerdaalde over de dichters van de Boodschapper van Allah ﷺ, zoals Ḥassān ibn Thābit en Kaʿb ibn Mālik. Daarna is zij voor iedereen die de hoedanigheid bezit die Allah beschreef.

    Met wat wij hierover gezegd hebben, zijn de overleveringen gekomen.

    * Vermelding van wie dit zei:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama, ʿAlī ibn Mujāhid en Ibrāhīm ibn al-Mukhtār hebben ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Yazīd ibn ʿAbd Allāh ibn Qusayṭ, op gezag van Abū al-Ḥasan Sālim al-Barrād, vrijgelatene van Tamīm al-Dārī, die zei: Toen neerdaalde وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَN kwamen Ḥassān ibn Thābit, ʿAbd Allāh ibn Rawāḥa en Kaʿb ibn Mālik huilend bij de Boodschapper van Allah ﷺ. Zij zeiden: "Allah weet het — toen Hij dit vers openbaarde — dat wij dichters zijn." Daarna reciteerde de Profeet ﷺ: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَN.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Isḥāq heeft ons verteld, op gezag van enkele van zijn metgezellen, op gezag van ʿAṭāʾ ibn Yasār, die zei: وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَN daalde neer tot het einde van de soera, over Ḥassān ibn Thābit, ʿAbd Allāh ibn Rawāḥa en Kaʿb ibn Mālik.

    Hij zei: Yaḥyā ibn Wāḍiḥ heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥusayn, op gezag van Yazīd, op gezag van ʿIkrima en Ṭāwūs, zij beiden zeiden: وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ * أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ * وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَN — daaruit werd een gedeelte opgeheven en uitgezonderd. Hij zei: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِN... het vers.

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: daarna maakte Hij een uitzondering voor de gelovigen onder hen — dat wil zeggen de dichters — en zei: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِN.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Ibn ʿAbbās — daarna noemde hij het gelijke.

    Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN — hij zei: zij zijn de Anṣār die samen met de Boodschapper van Allah ﷺ de uittocht ondernamen.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā ibn Yūnus heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Isḥāq, op gezag van Yazīd ibn ʿAbd Allāh ibn Qusayṭ, op gezag van Abū al-Ḥasan al-Barrād, die zei: Toen neerdaalde وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَN — daarna noemde hij iets vergelijkbaars als de overlevering van Ibn Ḥumayd via Salama.

    Zijn woord: وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًاN — de uitleggers (ahl al-taʾwīl) verschilden van mening over de toestand van het gedenken dat Allah hier toeschrijft aan de uitgezonderden onder de dichters. Sommigen van hen zeiden: het gaat om de toestand van hun spreken en hun omgang met de mensen. Zij zeiden: de betekenis van de rede is: en zij gedachten Allah veelvuldig in hun spreken.

    * Vermelding van wie dit zei:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًاN — in hun spreken.

    Anderen zeiden: het gaat om hun poëzie.

    * Vermelding van wie dit zei:

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over het woord وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًاN: zij gedachten Allah in hun poëzie.

    Abū Jaʿfar zei: Het meest juiste standpunt hierover is te zeggen dat Allah deze uitgezonderden onder de dichters van de gelovigen heeft omschreven met het veelvuldig gedenken van Allah, zonder in Zijn Boek of op de tong van Zijn Boodschapper het gedenken te beperken tot een bepaalde toestand met uitsluiting van een andere. Derhalve is hun hoedanigheid dat zij Allah gedenken in alle omstandigheden.

    Zijn woord: وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN — Hij zegt: en zij namen wraak op hen die hen beschimpten onder de dichters van de polytheïsten (mushrikīn) — met onrecht, met hun poëzie en hun beschimping van hen — door hun beschimping te beantwoorden.

    Met wat wij hierover gezegd hebben, spraken de uitleggers (ahl al-taʾwīl) in overeenkomstige zin.

    * Vermelding van wie dit zei:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN — hij zei: zij beantwoorden de ongelovigen die de gelovigen beschimpten.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over het woord: en zij namen wraak op de polytheïsten (mushrikīn) مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN.

    Er wordt gezegd: al deze woorden gaan over de groep die ik noemde.

    * Vermelding van wie dit zei:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: ʿAlī ibn Mujāhid en Ibrāhīm ibn al-Mukhtār hebben ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Yazīd ibn ʿAbd Allāh ibn Qusayṭ, op gezag van Abū al-Ḥasan Sālim al-Barrād, vrijgelatene van Tamīm al-Dārī, die zei: Toen neerdaalde وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَN, kwamen Ḥassān ibn Thābit, ʿAbd Allāh ibn Rawāḥa en Kaʿb ibn Mālik huilend bij de Profeet ﷺ. Zij zeiden: "Allah weet het — toen Hij dit vers openbaarde — dat wij dichters zijn." Daarna reciteerde de Profeet ﷺ: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā ibn Yūnus heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Isḥāq, op gezag van Yazīd ibn ʿAbd Allāh ibn Qusayṭ, op gezag van Abū al-Ḥasan al-Barrād: Toen neerdaalde وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَN — daarna noemde hij iets vergelijkbaars.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over het woord وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN: hij zei: ʿAbd Allāh ibn Rawāḥa en zijn metgezellen.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُواN — hij zei: ʿAbd Allāh ibn Rawāḥa.

    Zijn woord: وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُواN — Allah, verheven is Zijn lof, zegt: En zij die zichzelf onrecht aandeden door hun shirk jegens Allah — de mensen van Mekka — أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَN — dat wil zeggen: tot welke terugkeerplaats zij terugkeren en tot welke bestemming zij na hun dood wederkeren. Zij zullen namelijk neerdalen in een Vuur waarvan het laaiende vuur niet gedoofd wordt en de vlam niet tot rust komt.

    Met wat wij hierover gezegd hebben, spraken de uitleggers (ahl al-taʾwīl) in overeenkomstige zin.

    * Vermelding van wie dit zei:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama, ʿAlī ibn Mujāhid en Ibrāhīm ibn al-Mukhtār hebben ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Yazīd ibn ʿAbd Allāh ibn Qusayṭ, op gezag van Abū al-Ḥasan Sālim al-Barrād, vrijgelatene van Tamīm al-Dārī: وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَN — hij bedoelt: de mensen van Mekka.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over het woord وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَN: hij zei: en zij die onrecht begingen onder de polytheïsten (mushrikīn) zullen weten tot welke terugkeerplaats zij terugkeren.

    Einde van de tafsīr van Sūrat al-Shuʿarāʾ.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ) وهذا استثناء من قوله ( وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ). وذكر أن هذا الاستثناء نـزل في شعراء رسول الله صلى الله عليه وسلم, كحسان بن ثابت, وكعب بن مالك, ثم هو لكلّ من كان بالصفة التي وصفه الله بها. وبالذي قلنا في ذلك جاءت الأخبار. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة وعليّ بن مجاهد, وإبراهيم بن المختار, عن ابن إسحاق, عن يزيد بن عبد الله بن قُسَيط, عن أبي الحسن سالم البراد مولى تميم الداري, قال: لما نـزلت: (وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ) قال: جاء حسان بن ثابت وعبد الله بن رواحة, وكعب بن مالك إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم, وهم يبكون, فقالوا: قد علم الله حين أنـزل هذه الآية أنا شعراء, فتلا النبيّ صلى الله عليه وسلم: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ ). حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة, قال: ثنا محمد بن إسحاق, عن بعض أصحابه, عن عطاء بن يسار, قال: نـزلت (وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ) إلى آخر السورة في حسَّان بن ثابت, وعبد الله بن رواحة وكعب بن مالك. قال: ثنا يحيى بن واضح, عن الحسين, عن يزيد, عن عكرمة وطاوس, قالا قال: (وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ * أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ * وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لا يَفْعَلُونَ), فنسخ من ذلك واستثنى, قال: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ )... الآية. حدثني عليّ, قال: ثنا أبو صالح, قال: ثني معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس, قال: ثم استثنى المؤمنين منهم, يعني الشعراء, فقال: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ). حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, قال: قال ابن عباس, فذكر مثله. حدثنا الحسن قال: أخبرنا عبد الرزاق, قال: أخبرنا معمر, عن قتادة: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ) قال: هم الأنصار الذين هاجروا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم . حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثنا عيسى بن يونس, عن محمد بن إسحاق, عن يزيد بن عبد الله بن قسيط, عن أبي حسن البراد, قال: لما نـزلت: (وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ) ثم ذكر نحو حديث ابن حميد عن سلمة. وقوله: (وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا) اختلف أهل التأويل في حال الذكر الذي وصف الله به هؤلاء المستثنين من الشعراء, فقال بعضهم: هي حال منطقهم ومحاورتهم الناس, قالوا: معنى الكلام: وذكروا الله كثيرا في كلامهم. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ, قال: ثنا أبو صالح, قال: ثني معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا ) في كلامهم. وقال آخرون: بل ذلك في شعرهم. * ذكر من قال ذلك: حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا ) قال: ذكروا الله في شعرهم. قال أبو جعفر: وأولى الأقوال في ذلك بالصواب أن يقال: إن الله وصف هؤلاء الذين استثناهم من شعراء المؤمنين بذكر الله كثيرا, ولم يخص ذكرهم الله على حال دون حال في كتابه, ولا على لسان رسوله, فصفتهم أنهم يذكرون الله كثيرا في كلّ أحوالهم. وقوله: ( وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ) يقول: وانتصروا ممن هجاهم من شعراء المشركين ظلما بشعرهم وهجائهم إياهم, وإجابتهم عما هجوهم به. وبنحو الذي قلنا في تأويل ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ, قال: ثنا عبد الله, قال: ثني معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس: ( وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ) قال: يردون على الكفار الذين كانوا يهجون المؤمنين. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: وانتصروا من المشركين (مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ). وقيل: عني بذلك كله الرهط الذين ذكرت. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا عليّ بن مجاهد وإبراهيم بن المختار, عن ابن إسحاق, عن يزيد بن عبد الله بن قسيط, عن أبي الحسن سالم البراد مولى تميم الداريّ, قال: لما نـزلت: (وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ) جاء حسَّان بن ثابت وعبد الله بن رواحة, وكعب بن مالك إلى النبيّ صلى الله عليه وسلم وهم يبكون, فقالوا: قد علم الله حين أنـزل هذه الآية أنا شعراء, فتلا النبيّ صلى الله عليه وسلم: ( إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ). حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثنا عيسى بن يونس, عن محمد بن إسحاق, عن يزيد بن عبد الله بن قسيط, عن أبي حسن البراد, قال: لما نـزلت (وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ) ثم ذكر نحوه. حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله: ( وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ) قال: عبد الله بن رواحة وأصحابه. حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, عن مجاهد: ( وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ) قال: عبد الله بن رواحة. وقوله: ( وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا ) يقول تعالى ذكره: وسيعلم الذين ظلموا أنفسهم بشركهم بالله من أهل مكة ( أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ ) يقول: أي مرجع يرجعون إليه, وأي معاد يعودون إليه بعد مماتهم, فإنهم يصيرون إلى نار لا يُطفأ سعيرها, ولا يَسْكُن لهبها. وبنحو الذي قلنا في ذلك, قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة, وعليّ بن مجاهد, وإبراهيم بن المختار, عن ابن إسحاق, عن يزيد بن عبد الله بن قسيط, عن أبي الحسن سالم البراد مولى تميم الداري: ( وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ ) يعني: أهل مكة. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ ) قال: وسيعلم الذين ظلموا من المشركين أي منقلب ينقلبون. آخر تفسير سورة الشعراء