Tafseer van De Koe · Al-Baqara · 2:44
Roepen jullie de mensen op tot vroomheid en vergeten jullie jezelf, terwijl jullie de Schrift (Taurât) voorlezen? Begrijpen jullie dan niet?
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ
(Bevelen jullie de mensen tot vroomheid en vergeten jullie jezelf?)
Abū Jaʿfar zei: De mensen van de uitleg (de exegeten) zijn van mening verschild over de betekenis van de vroomheid (al-birr) waartoe de aangesprokenen in deze ayah de mensen aanspoorden terwijl zij zichzelf vergaten — dit nadat zij allen het erover eens zijn dat elke gehoorzaamheid aan Allah "vroomheid" (birr) wordt genoemd. Zo is van Ibn ʿAbbās overgeleverd het volgende:
840 – Ibn Ḥumayd heeft ons dit verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van Muḥammad ibn Abī Muḥammad, op gezag van ʿIkrima, of op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās: أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَأَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلا تَعْقِلُونَ (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid en vergeten jullie jezelf, terwijl jullie het Boek voordragen? Begrijpen jullie dan niet?) — dat wil zeggen: jullie verbieden de mensen het ongeloof (kufr) op grond van wat jullie aan profeetschap en verbondsverplichting uit de Tawrāt bezitten, en jullie laten jezelf in de steek: dat wil zeggen, terwijl jullie zelf het ongeloof begaan ten aanzien van wat daarin staat van Mijn verbond met jullie omtrent de bevestiging van Mijn boodschapper, en jullie Mijn verbond verbreken, en jullie loochenen wat jullie uit Mijn Boek weten.
841 – En Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: ʿUthmān ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: Bishr ibn ʿUmāra heeft ons verteld, op gezag van Abū Rawq, op gezag van al-Ḍaḥḥāk, op gezag van Ibn ʿAbbās aangaande Zijn uitspraak: (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid) — hij zegt: bevelen jullie de mensen om de religie van Muḥammad ﷺ binnen te treden, en andere zaken die jullie geboden zijn, zoals het verrichten van het rituele gebed (ṣalāh), terwijl jullie jezelf vergeten?
* * *
En anderen hebben gezegd het volgende:
842 – Mūsā ibn Hārūn heeft mij dit verteld, hij zei: ʿAmr ibn Ḥammād heeft mij verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid en vergeten jullie jezelf) — hij zei: zij plachten de mensen te bevelen tot gehoorzaamheid aan Allah en tot godsvrees jegens Hem, terwijl zij Hem ongehoorzaam waren.
843 – En al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, aangaande Zijn uitspraak: (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid en vergeten jullie jezelf) — hij zei: de kinderen van Israël plachten de mensen te bevelen tot gehoorzaamheid aan Allah en tot godsvrees jegens Hem en tot vroomheid, terwijl zij er zelf van afweken; daarom verweet Allah hun dit.
844 – En al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Ibn Jurayj zei: (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid) — de Mensen van het Boek en de hypocrieten plachten de mensen te bevelen tot het vasten en het rituele gebed, terwijl zij zelf nalieten te handelen naar dat wat zij de mensen geboden; daarom verweet Allah hun dat. Wie dus tot het goede beveelt, laat hem de meest ijverige der mensen zijn in het verrichten daarvan.
* * *
En anderen hebben gezegd het volgende:
845 – Yūnus ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft mij dit verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei: deze joden — wanneer een man tot hen kwam en hen iets vroeg waarin geen [eigen]recht, noch omkoping, noch enig [voordeel] voor hen was, dan geboden zij hem de waarheid. Toen zei Allah tot hen: (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid en vergeten jullie jezelf, terwijl jullie het Boek voordragen? Begrijpen jullie dan niet?)
846 – En ʿAlī ibn al-Ḥasan heeft mij verteld, hij zei: Muslim al-Jarmī heeft ons verteld, hij zei: Makhlad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, op gezag van Ayyūb al-Sakhtiyānī, op gezag van Abū Qilāba, aangaande Allahs uitspraak: (Bevelen jullie de mensen tot vroomheid en vergeten jullie jezelf, terwijl jullie het Boek voordragen?) — hij zei: Abū al-Dardāʾ zei: een man begrijpt het [religieuze] inzicht niet ten volle totdat hij de mensen haat omwille van Allah, en zich vervolgens tot zichzelf keert en zichzelf nog heviger haat.
* * *
Abū Jaʿfar zei: Al hetgeen door degenen wier uitspraak wij genoemd hebben over de uitleg van deze ayah is gezegd, ligt qua betekenis dicht bijeen; want ook al verschilden zij van mening over de aard van de "vroomheid" (al-birr) waartoe het volk anderen beval — degenen die Allah beschreven heeft met datgene waarmee Hij hen beschreven heeft — zij zijn het er toch over eens dat zij de mensen plachten te bevelen tot datgene waarin voor Allah welbehagen ligt, hetzij in woord, hetzij in daad, terwijl zij door hun eigen handelingen afweken van datgene wat zij anderen geboden, naar iets anders.
De uitleg waarvan de juistheid blijkt uit de uiterlijke bewoording van de voordracht is dan: bevelen jullie de mensen tot gehoorzaamheid aan Allah en laten jullie jezelf Hem ongehoorzaam zijn? Waarom bevelen jullie jezelf dan niet datgene wat jullie de mensen bevelen aan gehoorzaamheid aan jullie Heer? Hij verwijt hun dit en stelt hun lelijk voor wat zij begaan hebben.
* * *
En de betekenis van "hun vergeten van zichzelf" op deze plaats is vergelijkbaar met het vergeten waarover Hij, verheven is Zijn lof, gezegd heeft: نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ [al-Tawba: 67] (Zij vergaten Allah, dus vergat Hij hen) — in de betekenis: zij lieten de gehoorzaamheid aan Allah na, daarom liet Allah hen verstoken van Zijn beloning.
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: وَأَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ
(terwijl jullie het Boek voordragen)
Abū Jaʿfar zei: Hij bedoelt met Zijn uitspraak (jullie dragen voor — tatlūna): jullie bestuderen en lezen. Zoals:
847 – Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: ʿUthmān ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: Bishr heeft ons verteld, op gezag van Abū Rawq, op gezag van al-Ḍaḥḥāk, op gezag van Ibn ʿAbbās: (terwijl jullie het Boek voordragen) — hij zegt: jullie bestuderen het Boek daarmee. En Hij bedoelt met "het Boek": de Tawrāt.
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: أَفَلا تَعْقِلُونَ (44)
(Begrijpen jullie dan niet?)
Abū Jaʿfar zei: Hij bedoelt met Zijn uitspraak (Begrijpen jullie dan niet? — a-fa-lā taʿqilūn): begrijpen en bevatten jullie dan niet de lelijkheid van datgene wat jullie begaan aan ongehoorzaamheid aan jullie Heer — die ongehoorzaamheid waarvan jullie de mensen het tegendeel bevelen en hen verbieden die te begaan, terwijl jullie ze zelf begaan? — terwijl jullie weten dat datgene wat op jullie rust aan Allahs recht en gehoorzaamheid aan Hem, en aan het volgen van Muḥammad en het geloof in hem en in wat hij gebracht heeft, gelijk is aan datgene wat rust op degene aan wie jullie bevelen hem te volgen. Zoals:
848 – Muḥammad ibn al-ʿAlāʾ heeft ons dit verteld, hij zei: ʿUthmān ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: Bishr ibn ʿUmāra heeft ons verteld, op gezag van Abū Rawq, op gezag van al-Ḍaḥḥāk, op gezag van Ibn ʿAbbās: (Begrijpen jullie dan niet?) — hij zegt: bevatten jullie dan niet? Aldus verbood Hij hun dit lelijke gedrag.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En dit wijst op de juistheid van wat wij gezegd hebben, namelijk dat de schriftgeleerden (aḥbār) van de joden onder de kinderen van Israël anderen geboden Muḥammad ﷺ te volgen, terwijl zij zelf zeiden: hij is gezonden naar anderen dan ons! — zoals wij eerder vermeld hebben.
