Tabari (1 passage)

1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

   Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَـزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ ("Dat is omdat Allah het Boek met de waarheid heeft neergezonden, en voorwaar, zij die over het Boek van mening verschilden, verkeren in een diepe tweespalt") (176).

   Abū Jaʿfar zei: Wat betreft Zijn uitspraak — "Dat is omdat Allah het Boek met de waarheid heeft neergezonden" — men verschilde van mening over wat met "dat" (dhālika) bedoeld wordt.

   * * *

   Sommigen van hen zeiden: met "dat" wordt bedoeld: dit hun handelen dat zij verrichten = namelijk hun vermetelheid tegenover de bestraffing van het Vuur, in hun tegenwerking van het gebod van Allah, en hun verbergen voor de mensen van wat Allah in Zijn Boek heeft neergezonden en hun bevolen heeft hun uiteen te zetten aangaande de zaak van Mohammed ﷺ en de zaak van zijn religie = is vanwege het feit dat Allah, gezegend en verheven is Hij, "het Boek met de waarheid heeft neergezonden". En Zijn neerzenden van het Boek met de waarheid is Zijn bericht over hen in Zijn uitspraak tot Zijn profeet Mohammed ﷺ: إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ * خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ("Voorwaar, voor degenen die ongelovig zijn, is het gelijk of je hen waarschuwt of niet waarschuwt: zij geloven niet. Allah heeft hun harten en hun gehoor verzegeld, en over hun ogen ligt een sluier; en voor hen is er een geweldige bestraffing") [Sūrat al-Baqara: 6-7]. Zij zijn dus — naast wat Allah over hen heeft bericht, namelijk dat zij niet geloven — niet in staat tot iets anders dan het kopen van de dwaling voor de leiding en de bestraffing voor de vergeving.

   Anderen zeiden: de betekenis ervan is: "dat" is voor hen bekend, namelijk dat Allah het Boek met de waarheid heeft neergezonden, omdat Wij in het Boek hebben bericht dat dat voor hen geldt, en het Boek is waarheid.

   Het is alsof bij de aanhangers van deze uitspraak de uitleg van het vers was: die bestraffing = die Allah, verheven is Zijn vermelding, vermeld heeft, en waartegenover zij zo standvastig zijn = is bekend dat zij voor hen geldt. Want Allah heeft op verscheidene plaatsen van Zijn openbaring bericht dat het Vuur voor de ongelovigen is, en Zijn openbaring is waarheid; het bericht over "dat" is bij hen dus impliciet (verzwegen).

   *

   Anderen zeiden: de betekenis van "dat" is, dat Allah de mensen van het Vuur beschreven heeft en zei: فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ ("Hoe standvastig zijn zij tegenover het Vuur"), en vervolgens zei: deze bestraffing is vanwege hun ongeloof. En "dit" (hādhā) staat hier bij hen op de plaats waar "dat" (dhālika) zou kunnen staan, alsof Hij zei: Wij hebben dat gedaan omdat Allah het Boek met de waarheid heeft neergezonden en zij er ongelovig aan werden. Hij zei: zo komt "dat" — wanneer dat zijn betekenis is — in de accusatief (naṣb) te staan, en het komt in de nominatief (rafʿ) te staan door middel van de bāʾ.

   * * *

   Abū Jaʿfar zei: De meest verkieslijke van de uitspraken voor de uitleg van het vers is naar mijn mening: dat Allah, verheven is Zijn vermelding, met Zijn uitspraak "dat" verwees naar al hetgeen Zijn uitspraak omvatte: إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْـزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ ("Voorwaar, degenen die verbergen wat Allah van het Boek heeft neergezonden") tot aan Zijn uitspraak "dat is omdat Allah het Boek met de waarheid heeft neergezonden" — van Zijn bericht over de daden van de rabbijnen van de joden, en Zijn vermelding van wat Hij, verheven is Zijn vermelding, voor hen aan bestraffing heeft voorbereid daarvoor. Hij zei dus: dit wat deze rabbijnen van de joden gedaan hebben = door hun verbergen voor de mensen van wat zij verborgen hielden aangaande de zaak van Mohammed ﷺ en zijn profeetschap, ondanks hun wetenschap daarvan, terwijl zij daarmee een verachtelijke wereldse aanwinst nastreefden — en door hun tegenwerken van Mijn gebod en Mijn gehoorzaamheid = en dat — van Mijn niet-reinigen en niet-louteren van hen en niet-toespreken van hen, en Mijn voorbereiden voor hen van de pijnlijke bestraffing — is omdat Ik Mijn Boek met de waarheid heb neergezonden, en zij er ongelovig aan werden en erover van mening verschilden.

   Voor "dat" zijn er dan twee wijzen van naamvalsuitgang: nominatief en accusatief. De nominatief is door middel van de bāʾ, en de accusatief in de betekenis van: Ik heb dat gedaan omdat Ik Mijn Boek met de waarheid heb neergezonden, en zij er ongelovig aan werden en erover van mening verschilden. En het noemen van "en zij er ongelovig aan werden en erover van mening verschilden" werd weggelaten, omdat men zich tevredenstelde met de aanwijzing die de vermelde woorden daarop geven.

   * * *

   Wat betreft Zijn uitspraak — "en voorwaar, zij die over het Boek van mening verschilden, verkeren in een diepe tweespalt" — daarmee bedoelt Hij de joden en de christenen. Zij verschilden van mening over het Boek van Allah: de joden werden ongelovig aan wat Allah daarin verhaald heeft over de geschiedenis van ʿĪsā, de zoon van Maryam, en zijn moeder. De christenen geloofden een deel daarvan en werden ongelovig aan een ander deel ervan, en zij werden alle tezamen ongelovig aan wat Allah daarin heeft neergezonden aan het gebod tot het voor waar houden van Mohammed ﷺ. Hij zei dus tegen Zijn profeet Mohammed ﷺ: dezen die van mening verschilden over wat Ik tot jou heb neergezonden, o Mohammed, verkeren waarlijk in een twist en een afscheiding van de waarheid die ver verwijderd is van het rechte pad en het juiste, zoals Allah, verheven is Zijn vermelding, zei: فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مَا آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ ("Indien zij dan geloven in het gelijke van waarin jullie geloven, dan zijn zij waarlijk recht geleid; maar indien zij zich afwenden, dan verkeren zij slechts in tweespalt") [Sūrat al-Baqara: 137]. Zoals:

   2512 — Mūsā heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "en voorwaar, zij die over het Boek van mening verschilden, verkeren in een diepe tweespalt" — hij zegt: zij zijn de joden en de christenen. Hij zegt: zij verkeren in een verre vijandschap. En ik heb de betekenis van "tweespalt" (shiqāq) reeds eerder uiteengezet.

   * * *

   ---------------------------

   De voetnoten:

   (42) Zie wat reeds is voorafgegaan 1: 225-227 in de uiteenzetting van "dhālika" en "hādhā".

   (43) Zie wat reeds is voorafgegaan in dit deel 3: 115, 116.

   Toon originele Arabische tekst

   القول في تأويل قوله تعالى : ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَـزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ (176) قال أبو جعفر: أما قوله: " ذلك بأن الله نـزل الكتاب بالحق "، فإنه اختلف في المعنيِّ ب " ذلك ". * * * فقال بعضهم: معنيُّ" ذلك "، فعلُهم هذا الذي يفعلون = من جراءتهم على عذاب النار، في مخالفتهم أمر الله، وكتمانهم الناسَ ما أنـزل الله في كتابه، وأمرَهم ببيانه لهم من أمر محمد صلى الله عليه وسلم وأمر دينه = من أجل أن الله تبارك تعالى " نـزل الكتاب بالحق "، وتنـزيله الكتاب بالحق هو خبرُه عنهم في قوله لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ * خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ [سورة البقرة: 6-7] فهم -مع ما أخبر الله عنهم من أنهم لا يؤمنون- لا يكون منهم غيرُ اشتراء الضلالة بالهدى والعذاب بالمغفرة. وقال آخرون: معناه: " ذلك " معلومٌ لهم، بأن الله نـزل الكتاب بالحق، لأنّا قد أخبرنا في الكتاب أنّ ذلك لهم، والكتابُ حَق. كأن قائلي هذا القول كان تأويل الآية عندهم: ذلك العذاب = الذي قال الله تعالى ذكره، فما أصبرهم عليه = معلومٌ أنه لهم. لأن الله قد أخبر في مواضع من تنـزيله أن النار للكافرين, وتنـزيله حق, فالخبر عن " ذلك " عندهم مُضمر. * وقال آخرون: معنى " ذلك "، أن الله وصف أهل النار، فقال: فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ ، ثم قال: هذا العذاب بكفرهم. و " هذا " هاهنا عندهم، هي التي يجوز مكانها " ذلك "، (42) كأنه قال: فعلنا ذلك بأن الله نـزل الكتاب بالحق فكفروا به. قال: فيكون " ذلك " -إذا كان ذلك معناه- نصبًا، ويكون رفعًا بالباء. * * * قال أبو جعفر: وأولى الأقوال بتأويل الآية عندي: أن الله تعالى ذكره أشار بقوله: " ذلك "، إلى جميع ما حواه قوله: إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْـزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ ، إلى قوله: " ذلك بأن الله نـزل الكتاب بالحق "، من خبره عن أفعال أحبار اليهود، وذكره ما أعد لهم تعالى ذكره من العقاب على ذلك, فقال: هذا الذي فعلته هؤلاء الأحبارُ من اليهود = بكتمانهم الناسَ ما كتموا من أمر محمد صلى الله عليه وسلم ونبوته مع علمهم به، طلبًا منهم لعرَض من الدنيا خسيس -وبخلافهم أمري وطاعتي= وذلك -من تركي تطهيرَهم وتزكيتهم وتكليمهم, وإعدادي لهم العذاب الأليم- بأني أنـزلت كتابي بالحق، فكفروا به واختلفوا فيه. فيكون في" ذلك " حينئذ وجهان من الإعراب: رفعٌ ونصب. والرفع ب " الباء ", والنصب بمعنى: فعلت ذلك بأني أنـزلت كتابي بالحق، فكفروا به واختلفوا فيه. وترك ذكر " فكفروا به واختلفوا "، اجتزاءً بدلالة ما ذكر من الكلام عليه. * * * وأما قوله: " وإنّ الذينَ اختلفوا في الكتاب لفي شقاق بعيد "، يعني بذلك اليهودَ والنصارى. اختلفوا في كتاب الله، فكفرت اليهودُ بما قصَّ الله فيه من قَصَص عيسى ابن مريم وأمه. وصَدقت النصارى ببعض ذلك، وكفروا ببعضه, وكفروا جميعًا بما أنـزل الله فيه من الأمر بتصديق محمد صلى الله عليه وسلم. فقال لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: إن هؤلاء الذين اختلفوا فيما أنـزلت إليك يا محمد لفي منازعة ومفارقة للحق بعيدة من الرشد والصواب, كما قال الله تعالى ذكره: فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مَا آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ [سورة البقرة: 137] كما: 2512- حدثني موسى قال، حدثنا عمرو قال، حدثنا أسباط, عن السدي : " وإنّ الذين اختلفوا في الكتاب لفي شقاق بعيد "، يقول: هم اليهود والنصارى. يقول: هم في عَداوة بعيدة. وقد بَينتُ معنى " الشقاق "، فيما مضى. (43) * * * --------------------------- الهوامش : (42) انظر ما سلف 1 : 225-227 في بيان"ذلك" ، و"هذا" . (43) انظر ما سلف في هذا الجزء 3 : 115 ، 116 .