Tabari
Terug naar surah 113, ayah 1

Tafseer van De Dageraad (Al-Falaq) · Al-Falaq · 113:1

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلْفَلَقِ

Zeg: "Ik zoek bescherming bij de Heer der dageraad.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het betoog over de uitleg van de woorden van Allah, de Verhevene wiens lof verheerlijkt zij en wiens namen geheiligd zijn: قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (Zeg: Ik zoek mijn toevlucht bij de Heer van de dageraad.) — (113:1)

    Allah, de Verhevene wiens gedachtenis verheerlijkt zij, spreekt tot Zijn profeet Muḥammad ﷺ: Zeg, o Muḥammad, ik neem mijn toevlucht bij de Heer van al-Falaq, voor het kwaad van wat Hij heeft geschapen uit de schepping.

    De schriftgeleerden van de uitleg verschilden over de betekenis van al-Falaq. Sommigen zeiden: het is een gevangenis in de hel (jahannam) die deze naam draagt.

    Vermelding van degenen die dit zeiden:

    Al-Ḥusayn ibn Yazīd al-Ṭaḥḥān heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-Salām ibn Ḥarb heeft ons verteld, op gezag van Isḥāq ibn ʿAbd Allāh, op gezag van degene die hem het vertelde, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: al-Falaq: een gevangenis in de hel (jahannam).

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad al-Zubayrī heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Salām ibn Ḥarb heeft ons verteld, op gezag van Isḥāq ibn ʿAbd Allāh ibn Abī Farwa, op gezag van een man, op gezag van Ibn ʿAbbās, over al-Falaq: een gevangenis in de hel (jahannam).

    Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Al-ʿAwwām ibn ʿAbd al-Jabbār al-Jawlānī heeft ons bericht gegeven, die zei: Een man van de metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ kwam in Syrië, zag de huizen van de beschermelingen onder islamitisch bestuur (ahl al-dhimma) en de weelde en het leven en de ruimhartigheid die hun in het tijdelijke bestaan was gegeven, en hij zei: "Geen vader voor jou! Is er achter hen niet al-Falaq?" Er werd gezegd: En wat is al-Falaq? Hij zei: een huis in de hel (jahannam) — wanneer het wordt geopend, schreeuwt de gehele bevolking van de hel van de hevige hitte ervan.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde al-Suddī zeggen: al-Falaq: een kuil in de hel (jahannam).

    ʿAlī ibn Ḥasan al-Azdī heeft mij verteld, hij zei: Al-Ashjʿī heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, gelijkelijk.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, gelijkelijk.

    Isḥāq ibn Wahb al-Wāsiṭī heeft mij verteld, hij zei: Masʿūd ibn Mūsā ibn Mishkān al-Wāsiṭī heeft ons verteld, hij zei: Naṣr ibn Khuzayma al-Khurāsānī heeft ons verteld, op gezag van Shuʿayb ibn Ṣafwān, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, op gezag van Abī Hurayra, op gezag van de Profeet ﷺ, die zei: "al-Falaq: een kuil in de hel (jahannam), bedekt."

    Ibn al-Barqī heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Maryam heeft ons verteld, hij zei: Nāfiʿ ibn Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Abī Usayd heeft ons verteld, op gezag van Ibn ʿAjlān, op gezag van Abī ʿUbayd, op gezag van Kaʿb, dat hij een synagoge binnenging en onder de indruk raakte van de schoonheid ervan, en hij zei: "Prachtig bouwwerk, een volk dat de weg kwijt is. Ik ben tevreden voor jullie met al-Falaq." Er werd gezegd: En wat is al-Falaq? Hij zei: een huis in de hel (jahannam) — wanneer het wordt geopend, schreeuwt de gehele bevolking van de hel van de hevige hitte ervan.

    Anderen zeiden: het is één van de namen van de hel (jahannam).

    Vermelding van degenen die dit zeiden:

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ik hoorde Khaytham ibn ʿAbd Allāh zeggen: Ik vroeg Abā ʿAbd al-Raḥmān al-Ḥublī over al-Falaq, hij zei: het is de hel (jahannam).

    Anderen zeiden: al-Falaq is de dageraad.

    Vermelding van degenen die dit zeiden:

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: Mijn vader heeft mij verteld, hij zei: Mijn oom heeft mij verteld, hij zei: Mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ — hij zei: al-Falaq: de dageraad.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, hij zei: ʿAwf heeft ons bericht gegeven, op gezag van al-Ḥasan, over dit vers قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ — hij zei: al-Falaq: de dageraad.

    Hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Sālim al-Afṭas, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, die zei: al-Falaq: de dageraad.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ; en Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān — beiden samen op gezag van Sufyān, op gezag van Sālim al-Afṭas, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, gelijkelijk.

    ʿAlī ibn al-Ḥasan al-Azdī heeft mij verteld, hij zei: Al-Ashjʿī heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Sālim, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, gelijkelijk.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan ibn Ṣāliḥ, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Muḥammad ibn ʿAqīl, op gezag van Jābir, die zei: al-Falaq: de dageraad.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥasan ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Muḥammad ibn ʿAqīl, op gezag van Jābir ibn ʿAbd Allāh, gelijkelijk.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Abū Ṣakhr heeft ons bericht gegeven, op gezag van al-Quraẓī, dat hij placht te zeggen over dit vers قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ — hij zegt: de Splijter van het graan en de pit; hij zei: de Splijter van de dageraad.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — allen samen op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over zijn woorden قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ — hij zei: de dageraad.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ — hij zei: al-Falaq: het splijten van de dag.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, die zei: al-Falaq: het splijten van de dageraad.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei, over de woorden van Allah قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ — er werd hem gevraagd: de splijting van de dageraad? Hij zei: Ja. En hij reciteerde: فَالِقُ الإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا.

    Anderen zeiden: al-Falaq: de schepping; en de betekenis van het woord is: zeg, ik neem mijn toevlucht bij de Heer van de schepping.

    Vermelding van degenen die dit zeiden:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over zijn woorden al-Falaq: hij bedoelt: de schepping.

    Het juiste standpunt is te zeggen: Allah, de Verhevene wiens lof verheerlijkt zij, beval Zijn profeet Muḥammad ﷺ te zeggen: أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ. En al-falaq in het Arabisch van de Arabieren is: het splijten van de dageraad; de Arabieren zeggen: "hij is duidelijker dan het splijten van de dageraad" en "dan het onderscheiden van de dageraad." En het is ook geoorloofd dat er in de hel (jahannam) een gevangenis is met de naam falaq. Is dat zo, en heeft de Verhevene wiens lof verheerlijkt zij geen teken gegeven dat Hij met Zijn woorden بِرَبِّ الْفَلَقِ een van de dingen bedoelde die al-falaq worden genoemd en niet een ander, en was Allah, de Verhevene wiens gedachtenis verheerlijkt zij, de Heer van alles wat Hij had geschapen, dan is het noodzakelijk dat daarmee alles bedoeld wordt waarvan de naam al-falaq is, aangezien Hij de Heer is van al dat.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله جل ثناؤه وتقدست أسماؤه: قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (1) يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: قل يا محمد، أستجير بربّ الفلق من شرّ ما خلق من الخلق. واختلف أهل التأويل في معنى ( الفلق ) فقال بعضهم: هو سجن في جهنم يسمى هذا الاسم. * ذكر من قال ذلك: حدثني الحسين بن يزيد الطحان، قال: ثنا عبد السلام بن حرب، عن إسحاق بن عبد الله، عمن حدثه عن ابن عباس قال: ( الفلق ): سجن في جهنم . حدثنا ابن بشار، قال: ثنا أبو أحمد الزبيري، قال: ثنا عبد السلام بن حرب، عن إسحاق بن عبد الله بن أبي فروة، عن رجل، عن ابن عباس، في قوله: ( الفَلَقِ ) : سجن في جهنم . حدثني يعقوب، قال: ثنا هشيم، قال: أخبرنا العوّام بن عبد الجبار الجولاني، قال: قَدم رجل من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم الشأم، قال: فنظر إلى دور أهل الذمة، وما هم فيه من العيش والنضارة، وما وُسِّع عليهم في دنياهم، قال: فقال: لا أبا لك أليس من ورائهم الفلق؟ قال: قيل: وما الفلق؟ قال: بيت في جهنم إذ فُتح هَرّ أهْلُ النار . حدثنا ابن بشار، قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا سفيان، قال: سمعت السديّ يقول: ( الفَلَق ) : جُب في جهنم . حدثني عليّ بن حسن الأزدي، قال: ثنا الأشجعيّ، عن سفيان، عن السديّ، مثله. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن سفيان، عن السديّ، مثله. حدثني إسحاق بن وهب الواسطيُّ، قال: ثنا مسعود بن موسى بن مشكان الواسطيُّ، قال: ثنا نصر بن خُزَيمة الخراساني، عن شعيب بن صفوان، عن محمد بن كعب القُرَظِيِّ، عن أبي هُريرة، عن النبيّ صلى الله عليه وسلم قال: " الفَلَق: جبّ في جهنم مغطًّى " . حدثنا ابن البرقي، قال: ثنا ابن أبي مريم، قال: ثنا نافع بن يزيد، قال: ثنا يحيى بن أبي أسيد عن ابن عجلان، عن أبي عبيد، عن كعب، أنه دخل كنيسة فأعجبه حُسنها، فقال: أحسن عمل وأضلّ قوم، رضيت لكم الفلق، قيل: وما الفلق؟ قال: بيت في جهنم إذا فُتح صاح جميع أهل النار من شدّة حرّه . وقال آخرون: هو اسم من أسماء جهنم. * ذكر من قال ذلك: حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: سمعت خيثم بن عبد الله يقول: سألت أبا عبد الرحمن الحبلي، عن ( الفلق ) ، قال: هي جهنم . وقال آخرون: الفلق: الصبح. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس: ( أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) قال: ( الفلق ): الصبح . حدثنا ابن بشار، قال: ثنا ابن أبي عديّ، قال: أنبأنا عوف، عن الحسن، في هذه الآية ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) قال: ( الفلق ): الصبح . قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا سفيان، عن سالم الأفطس، عن سعيد بن جُبير، قال: ( الفلق ) : الصبح . حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا وكيع؛ وحدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران جميعا، عن سفيان، عن سالم الأفطس، عن سعيد بن جُبير، مثله. حدثني عليّ بن الحسن الأزدي، قال: ثنا الأشجعيّ، عن سفيان، عن سالم، عن سعيد بن جُبير، مثله. حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا وكيع، عن الحسن بن صالح، عن عبد الله بن محمد بن عقيل، عن جابر، قال: ( الفَلَق ): الصبح . حدثنا ابن بشار، قال: ثنا أبو أحمد، قال: ثنا الحسن بن صالح، عن عبد الله بن محمد بن عقيل، عن جابر بن عبد الله، مثله. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، أخبرنا أبو صخر، عن القُرَظِيّ أنه كان يقول في هذه الآية: ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) يقول: فالق الحبّ والنوى، قال: فالق الإصباح . حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قوله: ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) قال: الصبح . حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) قال: ( الفَلَق ): فَلق النهار . حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة، قال: ( الفلق ): فلق الصبح . حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قول الله: ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) قيل له: فلق الصبح؟ قال: نعم، وقرأ: فَالِقُ الإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا . وقال آخرون: ( الفلَق ): الخلق، ومعنى الكلام: قل أعوذ بربّ الخلق. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: لنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، في قوله: ( الفلق ) : يعني: الخلق . والصواب من القول في ذلك أن يقال: إن الله جلّ ثناؤه أمر نبيه محمدًا صلى الله عليه وسلم أن يقول: ( أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) والفلق في كلام العرب: فلق الصبح، تقول العرب: هو أبين من فَلَق الصُّبح، ومن فرق الصبح. وجائز أن يكون في جهنم سجن &; 24-702 &; اسمه فَلَق. وإذا كان ذلك كذلك، ولم يكن جلّ ثناؤه وضعَ دلالة على أنه عُنِي بقوله: ( بِرَبِّ الْفَلَقِ ) بعض ما يُدْعَى الفلق دون بعض، وكان الله تعالى ذكره ربّ كل ما خلق من شيء، وجب أن يكون معنيا به كل ما اسمه الفَلَق، إذ كان ربّ جميع ذلك.