Tabari
Terug naar surah 11, ayah 72

Tafseer van Hoed · Hud · 11:72

قَالَتْ يَٰوَيْلَتَىٰٓ ءَأَلِدُ وَأَنَا۠ عَجُوزٌۭ وَهَٰذَا بَعْلِى شَيْخًا ۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَىْءٌ عَجِيبٌۭ

Zij zei: "Wee mij, zal ik een kind baren, terwijl ik een oude vrouw ben, en deze echtgenoot van mij is een oude man. Voorwaar, dat is zeker iets verbazingwekkends."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: قَالَتْ يَا وَيْلَتَا أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَذَا بَعْلِي شَيْخًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ (72) (Zij zei: Wee mij! Zal ik baren terwijl ik een oude vrouw ben en deze echtgenoot van mij een grijsaard? Dit is waarlijk iets wonderlijks.)

    Abū Jaʿfar zei: Allah de Verhevene zegt hier: Sāra zei, toen zij de blijde boodschap ontving dat zij Isḥāq zou baren, uit verwondering over wat haar gezegd was — want zij had de leeftijd bereikt die gewoonlijk mannen en vrouwen die haar bereikt hadden belette te baren.

    Er is gezegd: zij was toentertijd negenenveertig jaar oud en Ibrāhīm honderd jaar. De overlevering hierover van Mujāhid is reeds eerder vermeld.

    Ibn Isḥāq zei hierover het volgende:

    18330. Ibn Ḥumayd heeft ons verteld: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: Sāra was op de dag dat zij de blijde boodschap van Isḥāq ontving — naar wat mij door sommige geleerden is overgeleverd — negentig jaar oud, en Ibrāhīm honderdtwintig jaar.

    يَا وَيْلَتَا — dit is een uitdrukking die de Arabieren gebruiken bij verwondering over iets en ongenoegen over iets; men zegt bij verwondering: "waylu ummihi rajulan mā arjalahu!" (Wee zijn moeder — wat een mannelijk man is hij!).

    De taalgeleerden verschilden van mening over de alif in: يَا وَيْلَتَا .

    Sommige Basra-grammatici zeiden: dit is een werkelijke alif; wanneer je er bij pauzeert, zeg je: "yā waylatāh" — het lijkt op de alif van de treursang (alif al-nadba), maar is verfijnd ten opzichte van de rustpauze; daarna is de hāʾ erachter gezet om haar duidelijker en draagwijder in het geluid te maken. Dit is omdat de alif, wanneer zij tussen twee medeklinkers staat, een weerkaatsing heeft als het geluid dat in de holte van iets weerkaatst, waardoor het meer en duidelijker wordt.

    Anderen zeiden: dit is de alif van de treursang; wanneer je er bij pauzeert is dat toegestaan, en wanneer je bij de hāʾ pauzeert is dat ook toegestaan. Zij zeiden: ziet u niet dat men heeft gepauzeerd bij Zijn woord: وَيَدْعُ الإِنْسَانُ (Sūrat al-Isrāʾ: 11) — soms de wāw weglaten en soms behouden, en zo ook: مَا كُنَّا نَبْغِ (Sūrat al-Kahf: 64) — soms met yāʾ en soms zonder?

    Abū Jaʿfar zei: Het juiste naar mijn oordeel is dat deze alif de alif van de treursang is, en dat het bij pauze met of zonder hāʾ toegestaan is in het taalgebruik, omdat de Arabieren dit in hun taalgebruik zo hanteren.

    أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ — dat wil zeggen: hoe zou ik een kind krijgen? وَهَذَا بَعْلِي شَيْخًا — de baʿl betekent hier de echtgenoot; hij is zo genoemd omdat hij de leider van haar zaak is, zoals men de eigenaar van iets zijn "baʿl" noemt, en zoals men de palmbomen die zich door regenwater zonder bevloeiing kunnen behelpen "al-baʿl" noemt, omdat de eigenaar van iets zijn beheerder en verzorger is, en de baʿl-palmbomen hun leven te danken hebben aan het regenwater.

    إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ — dat wil zeggen: dat iemand als ik en iemand als mijn echtgenoot op de leeftijd waarop wij zijn een kind zouden voortbrengen, is waarlijk iets wonderlijks.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قَالَتْ يَا وَيْلَتَا أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَذَا بَعْلِي شَيْخًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ (72) قال أبو جعفر : يقول تعالى ذكره: قالت سَارة لما بُشِّرت بإسحاق أنَّها تلد تعجبًا مما قيل لها من ذلك، إذ كانت قد بلغت السن التي لا يلد من كان قد بلغها من الرجال والنساء ، * * * وقيل: إنها كانت يومئذ ابنة تسع وتسعين سنة، وإبراهيم ابن مائة سنة. وقد ذكرت الرواية فيما روي في ذلك عن مجاهد قبلُ. (1) وأما ابن إسحاق، فإنه قال في ذلك ما:- 18330- حدثنا ابن حميد قال ، حدثنا سلمة، عن ابن إسحاق قال: كانت سارَة يوم بُشِّرت بإسحاق ، فيما ذكر لي بعض أهل العلم ، ابنة تسعين سنة، وإبراهيم ابن عشرين ومائة سنة. * * * ، (يَا وَيْلَتَا) وهي كلمة تقولها العرب عند التعجب من الشيء والاستنكار للشيء، فيقولون عند التعجب: " ويلُ أمِّه رجلا ما أرْجَله " ! (2) * * * وقد اختلف أهل العربية في هذه الألف التي في: (يا ويلتا) . فقال بعض نحويي البصرة: هذه ألف حقيقة، إذا وقفت قلت: " يا ويلتاه "، وهي مثل ألف الندبة، فلطفت من أن تكون في السكت، وجعلت بعدها الهاء لتكون أبين لها ، وأبعد في الصوت . ذلك لأن الألف إذا كانت بين حرفين كان لها صدًى كنحو الصوت يكون في جوف الشيء فيتردد فيه، فتكون أكثر وأبين. * * * وقال غيره: هذه ألف الندبة، فإذا وقفت عليها فجائز، وإن وقفت على الهاء فجائز ، وقال: ألا ترى أنهم قد وقفوا على قوله: وَيَدْعُ الإِنْسَانُ ، [ سورة الإسراء: 11] ، فحذفوا الواو وأثبتوها، وكذلك: مَا كُنَّا نَبْغِ ، [ سورة الكهف: 64] ، بالياء، وغير الياء؟ قال: وهذا أقوى من ألف الندبة وهائها. * * * قال أبو جعفر : والصواب من القول في ذلك عندي أن هذه الألف ألف الندبة، والوقف عليها بالهاء وغير الهاء جائز في الكلام لاستعمال العرب ذلك في كلامهم. * * * وقوله: (أألد وأنا عجوز) ، تقول: أنى يكون لي ولد ، (وأنا عجوز وهذا بعلي شيْخًا) ، والبعل في هذا الموضع: الزوج ، وسمي بذلك لأنه قيم أمرها، كما سموا مالك الشيء " بعله "، وكما قالوا للنخل التي تستغني بماء السماء عن سقي ماء الأنهار والعيون " البعل "، لأن مالك الشيء القيم به، والنخل البعل ، بماء السمَاء حياتُه. (3) * * * وقوله ، (إن هذا لشيء عجيب) ، يقول: إن كون الولد من مثلي ومثل بعلي على السن التي بها نحن لشيء عجيب . --------------------------- الهوامش : (1) انظر ما سلف رقم : 18320 . (2) انظر تفسير " الويل " فيما سلف 2 : 267 - 269 ، 273 . (3) انظر تفسير " البعل " فيما سلف 4 : 526 ، 527 / 9 : 267 ، ولم يذكر فيهما مثل هذا التفصيل في معناه . وهذا من فعله ، دال على طريقته في التأليف .