Tafseer van Hoed · Hud · 11:41
En hij (Nôeh) zei: "Ga aan boord, (en zeg:) "Bismillahi madjréha wa moersahâ" (In de Naam van Allah vaart zij haar koers en gaat zij voor anker.) Voorwaar, mijn Heer is zeker Vergevensgezind, Meest Barmbartig'.
De uiteenzetting over de uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ (41)
Abū Jaʿfar zegt: Allah de Verhevene zegt: Nūḥ zei: "Gaat aan boord van het schip — بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا — in de naam van Allah, bij zijn vaart en zijn aanleggen."
In de uitdrukking is iets weggelaten dat overbodig is geworden door het bewijs dat de vermelde berichtgeving ervan geeft, namelijk Zijn woord: قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ آمَنَ وَمَا آمَنَ مَعَهُ إِلا قَلِيلٌ — Nūḥ nam hen aan boord en zei tot hen: "Gaat aan boord." Zo was Zijn woord وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا voldoende als bewijs voor zijn inscheping van hen, en werd de vermelding ervan achtergelaten.
De Koranrecitators verschilden over de lezing van Zijn woord بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا . De meeste recitators van Medina en Basra en sommige van Kofa lazen: بِسْمِ اللهِ مُجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا — met een vocalische verlenging van de mīm in beide woorden. Als men het zo leest, is het afgeleid van "ajrā" (hij deed varen) en "arsā" (hij deed aanleggen), en zijn er twee grammaticale mogelijkheden:
De eerste: de nominatief, met de betekenis: "in de naam van Allah [geschiedt] zijn vaart en zijn aanleggen" — waarbij "al-majrā" en "al-marsā" dan in de nominatief staan vanwege de bāʾ in بِسْمِ اللهِ .
De tweede: de accusatief, met de betekenis: "in de naam van Allah bij zijn vaart en zijn aanleggen" of "op het tijdstip van zijn vaart en zijn aanleggen" — waarbij بِسْمِ اللهِ dan een op zichzelf staande uitdrukking zou zijn, zoals iemand die bij het beginnen van een handeling zegt: "in de naam van Allah"; en "al-majrā" en "al-marsā" staan dan in de accusatief, zoals de Arabieren zeggen: "Lof aan Allah bij uw nieuwe maan en uw einde van de maand" — waarmee zij de eerste en de laatste nacht van de maan bedoelen.
De meeste recitators van Kofa lazen: بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا — met een vocalische opening van de mīm van "majrāhā" en een verlenging van de mīm van "mursāhā"; zij maakten "majrāhā" tot een maṣdar van "jarā yajrī majrā" (varen), en "mursāhā" tot een maṣdar van "arsā yursī irsāʾ" (aanleggen).
Er is overgeleverd op gezag van Abū Rajāʾ al-ʿUṭāridī dat hij dat las als: بِسْمِ اللهِ مُجْرِيهَا وَمُرْسِيهَا — met een verlenging van de mīm in beide woorden, en hij maakte ze tot een hoedanigheidsomschrijving van Allah. Als men het zo leest, zijn er eveneens twee grammaticale mogelijkheden, waarvan de genitief de meest dominante is, want de betekenis is dan op deze lezing: "in de naam van Allah, Degene die het schip doet varen en aanleggen" — waarbij "al-mujrī" dan een hoedanigheid van de naam van Allah is.
Abū Jaʿfar zegt: De lezing die ik prefereer is de lezing van wie leest بِسْمِ اللهِ مَجْرَاهَا — met een vocalische opening van de mīm — en وَمُرْسَاهَا — met een verlenging van de mīm — met de betekenis: "in de naam van Allah wanneer zij vaart en wanneer zij aanlegt."
Ik heb de opening van de mīm van "majrāhā" gekozen vanwege de nabijheid met Zijn woord وَهِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبَالِ — en er staat niet "tujrā bihim". Wie leest بِسْمِ اللهِ مُجْرَاهَا zou op grond van zijn lezing moeten lezen: "wa-hiya tujrā bihim". In het feit dat zij allen eenstemmig zijn over de lezing تَجْرِي met een vocalische opening van de tāʾ, ligt een duidelijk bewijs dat de juiste lezing van "majrāhā" de opening van de mīm is. De verlenging van de mīm in مُرْسَاهَا heb ik gekozen vanwege de eenstemmigheid van de gezaghebbende recitators over de verlenging ervan.
De betekenis van مَجْرَاهَا is haar vaart, en van وَمُرْسَاهَا : haar stilliggen — dat Allah haar tot stilstand heeft gebracht en heeft doen aanleggen.
Mujāhid las dat met een verlenging van de mīm in beide woorden.
18182 — Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibil heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid.
18183 — [...] hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbdallāh heeft ons verteld, op gezag van Warqāʾ, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: بِسْمِ اللهِ مُجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا — hij zei: "wanneer zij inschepen en varen en aanleggen."
18184 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "in de naam van Allah wanneer zij inschepen en varen en aanleggen."
18185 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn Numayr heeft ons verteld, op gezag van Warqāʾ, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: بِسْمِ اللهِ مُجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا — hij zei: "in de naam van Allah wanneer zij varen en wanneer zij aanleggen."
18186 — Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Jābir ibn Nūḥ heeft ons verteld, hij zei: Abū Rawq heeft ons verteld, op gezag van Al-Ḍaḥḥāk, over Zijn woord ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا : "als hij wilde dat zij zou aanleggen, zei hij: 'in de naam van Allah' — en zij legde aan; en als hij wilde dat zij zou varen, zei hij: 'in de naam van Allah' — en zij voer."
إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ — dat wil zeggen: mijn Heer bedekt de zonden van wie zich tot Hem bekeert en tot Hem terugkeert; barmhartig voor hen is Hij, en straft hen niet na de berouw.
