Tabari
Terug naar surah 10, ayah 11

Tafseer van Yoenoes (Jonas) · Yunus · 10:11

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسْتِعْجَالَهُم بِٱلْخَيْرِ لَقُضِىَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ ۖ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ

En als Allah het kwade voor de mensen zou bespoedigen zoals zij om bespoediging van het goede vragen, dan zou hun termijn zeker reeds zijn beëindigd. En Wij laten degenen die de ontmoeting met Ons niet verwachten rusteloos verkeren in hun buitensporigteid.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van het woord van Allah, de Verhevene: وَلَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ (11)

    Abū Jaʿfar zei: Allah, Zijn gedachtenis zij verheerlijkt, zegt: En als Allah de mensen het verhoren van hun smeekbede om het kwade zou verhaasten — dat wil zeggen: hetgeen henzelf schade toebrengt in lijf of bezit — (zoals zij het goede verhaasten) — dat wil zeggen: zoals Hij voor hen het goede verhaast door hen te verhoren wanneer zij Hem daartoe aanroepen — (zou hun termijn voor hen beslecht zijn): dat wil zeggen: zouden zij omgekomen zijn en zou de dood voor hen zijn verhaast; en dat is de termijn. (21)

    * * *

    Met de woorden (zou beslecht zijn) bedoelt Hij: Hij zou met hun termijn jegens hen zijn afgedaan (22), en die zou naar hen zijn geworpen, (23) zoals Abū Dhuʾayb zei:

    En over hen beiden [liggen] twee kettingpantsers die Dāwūd ze heeft vervaardigd, of de maker van de vlekkeloos gesmede [wapenrustingen], Tubbaʿ. (24)

    * * *

    (Dan laten Wij degenen die de ontmoeting met Ons niet hopen) — dat wil zeggen: Wij laten degenen die Onze bestraffing niet vrezen en niet vast geloven in de opstanding en de wederopstanding (25) — (in hun overmoedigheid) — dat wil zeggen: in hun opstandigheid en aanmatiging (26) — (ronddolen), dat wil zeggen: heen en weer dwalen. (27)

    Hij, Wiens lof verheven is, deelt over deze ongelovigen die de opstanding ontkennen mee wat Hij over hen meedeelt betreffende hun overmoedigheid en hun ronddraaien daarin — hetgeen ertoe zou leiden, wanneer Hij hun smeekbede om het kwade zou verhaasten mocht Hij hen verhoren, dat zij daardoor gedreven zouden worden tot toenadering tot het afgodsbeeld waarmee iemand van hen Hem deelgenoten toekent (shirk), of zij dat aan het werk van dat beeld zouden toeschrijven.

    * * *

    Naar hetgeen wij hierover zeiden, zeiden ook de uitleggers.

    * Vermelding van wie dat zei:

    17572 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over het woord (En als Allah de mensen het kwade zou verhaasten zoals zij het goede verhaasten): hij zei: dit betreft de uitroep van een mens wanneer hij in woede is over zijn kind of zijn bezit: "Moge Allah hem niet zegenen en moge Hij hem vervloeken!"

    17573 — Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shubl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: (En als Allah de mensen het kwade zou verhaasten zoals zij het goede verhaasten): hij zei: de uitroep van een mens jegens zijn kind en zijn bezit wanneer hij in woede op hem is: "O Allah, zegen hem niet en vervloek hem!" Maar als Allah het verhoren van hen daarin zou verhaasten, zoals het goede voor de rechtvaardigen wordt verhoord, zou Hij hen verdelgen.

    17574 — Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbdullāh heeft ons verteld, op gezag van Warqāʾ, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over het woord (En als Allah de mensen het kwade zou verhaasten zoals zij het goede verhaasten): hij zei: de uitroep van een mens jegens zijn kind en zijn bezit wanneer hij in woede op hem is: "O Allah, zegen hem niet en vervloek hem!" (Zou hun termijn voor hen beslecht zijn): hij zei: Hij zou degene vernietigen over wie hij gebeden heeft en hem doen sterven.

    17575 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, over het woord (En als Allah de mensen het kwade zou verhaasten zoals zij het goede verhaasten): hij zei: de uitroep van een man jegens zijn kind wanneer hij in woede op hem is, of jegens zijn bezit: "O Allah, zegen hem niet en vervloek hem!" Allah zei: (Zou hun termijn voor hen beslecht zijn): hij zei: Hij zou degene vernietigen over wie hij gebeden heeft en hem doen sterven. Hij zei: (Dan laten Wij degenen die de ontmoeting met Ons niet hopen): hij zei: Hij verdelgt de mensen van het toekennen van deelgenoten aan Allah niet, maar laat hen in hun overmoedigheid ronddolen.

    17576 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, over het woord (En als Allah de mensen het kwade zou verhaasten zoals zij het goede verhaasten): hij zei: dit betreft de smeekbede van een man tegen zichzelf en zijn bezit om hetgeen hij niet wil dat wordt ingewilligd.

    17577 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei over het woord (Zou hun termijn voor hen beslecht zijn): hij zei: zouden Wij hen vernietigd hebben. En hij reciteerde: مَا تَرَكَ عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ دَابَّةٍ [Surah Fāṭir: 45]. Hij zei: Allah zou hen allen vernietigen.

    * * *

    Het woord (zoals zij het goede verhaasten) staat in de accusatief doordat (verhaasten) erop inwerkt, zoals men zegt: "Ik stond vandaag op zoals jij opgestaan bent" — met de betekenis: ik stond op zoals jij opstond — en het is geen infinitief afgeleid van (verhaasten), want als het een infinitief was zou het invoegen van de kaaf — dat wil zeggen de vergelijkings-kaaf — daarin niet schoon zijn. (28)

    * * *

    De Koranreciteerders verschilden over de lezing van het woord (Zou hun termijn voor hen beslecht zijn).

    Het merendeel van de reciteerders van de Ḥijāz en Irak lazen dat als (لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ) — in de vorm van het ongenoemde-handelaar, met een ḍamma op de qāf van "qudiya" en een rafʿ op "al-ajal".

    * * *

    Het merendeel van de mensen van Syrië lazen: (لَقَضَى إِلَيْهِمْ أَجَلَهُمْ) — met de betekenis: Allah zou hun termijn voor hen beslecht hebben.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: Beide zijn lezingen die qua betekenis overeenkomen; wie van de reciteerders ook van de twee leest, heeft het bij het rechte eind. Ik lees het echter in de vorm van het ongenoemde-handelaar, omdat de meerderheid van de reciteerders dat zo leest.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَلَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ (11) قال أبو جعفر : يقول تعالى ذكره: ولو يعجل الله للناس إجابةَ دعائهم في الشرّ ، وذلك فيما عليهم مضرّة في نفس أو مال ، (استعجالهم بالخير) ، يقول: كاستعجاله لهم في الخير بالإجابة إذا دعوه به ، (لقضي إليهم أجلهم)، يقول: لهلكوا ، وعُجِّل لهم الموت، وهو الأجل. (21) * * * وعني بقوله: (لقضي) ، لفرغ إليهم من أجلهم ، (22) ونُبذ إليهم، (23) كما قال أبو ذؤيب: وَعَلَيْهِمَــا مَسْــرُودَتَانِ قَضَاهُمَــا دَاوُدُ , أَوْ صَنَــعُ السَّــوَابِغِ تُبَّــعُ (24) * * * ، (فنذر الذين لا يرجون لقاءنا)، يقول: فندع الذين لا يخافون عقابنا ، ولا يوقنون بالبعث ولا بالنشور، (25) ، (في طغيانهم) ، يقول: في تمرّدهم وعتوّهم، (26) (يعمهون) يعني: يترددون. (27) وإنما أخبر جل ثناؤه عن هؤلاء الكفرة بالبعث بما أخبر به عنهم ، من طغيانهم وترددهم فيه عند تعجيله إجابة دعائهم في الشرّ لو استجاب لهم ، أن ذلك كان يدعوهم إلى التقرُّب إلى الوثن الذي يشرك به أحدهم، أو يضيف ذلك إلى أنه من فعله. * * * وبنحو ما قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 17572- حدثني محمد بن عمرو قال ، حدثنا أبو عاصم قال ، حدثنا عيسى، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قوله: (ولو يعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخير) ، قال: قولُ الإنسان إذا غضب لولده وماله: " لا باركَ الله فيه ولعنه "! 17573- حدثني المثنى قال ، حدثنا أبو حذيفة قال ، حدثنا شبل، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد: (ولو يعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخير) ، قال: قولُ الإنسان لولده وماله إذا غضب عليه: " اللهم لا تبارك فيه والعنه "! فلو يعجّل الله الاستجابة لهم في ذلك، كما يستجاب في الخير لأهلكهم. 17574- حدثني المثنى قال ، حدثنا إسحاق قال ، حدثنا عبد الله، عن ورقاء، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قوله: (ولو يعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخير) ، قال: قول الإنسان لولده وماله إذا غضب عليه: " اللهم لا تبارك فيه والعنه " ، (لقضي إليهم أجلهم) قال: لأهلك من دعا عليه ولأماته. 17575- حدثنا القاسم قال ، حدثنا الحسين قال ، حدثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد، قوله: (ولو يعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخير) ، قال: قول الرجل لولده إذا غضب عليه أو ماله: " اللهم لا تبارك فيه والعنه "! قال الله: (لقضي إليهم أجلهم) ، قال: لأهلك من دعا عليه ولأماته. قال: (فنذر الذين لا يرجون لقاءنا) ، قال يقول: لا نهلك أهل الشرك، ولكن نذرهم في طغيانهم يعمهون. 17576- حدثنا محمد بن عبد الأعلى قال ، حدثنا محمد بن ثور، عن معمر، عن قتادة قوله: (ولو يعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخير) ، قال: هو دعاء الرجل على نفسه وماله بما يكره أن يستجاب له. 17577- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (لقضي إليهم أجلهم) ، قال: لأهلكناهم. وقرأ: مَا تَرَكَ عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ دَابَّةٍ ، [سورة فاطر: 45] . قال: يهلكهم كلهم. * * * ونصب قوله : (استعجالهم) ، بوقوع (يعجل) عليه، كقول القائل: " قمت اليوم قيامَك " بمعنى : قمت كقيامك، وليس بمصدّرٍ من (يعجل)، لأنه لو كان مصدّرًا لم يحسن دخول " الكاف " ، أعني كاف التشبيه ، فيه. (28) * * * واختلفت القراء في قراءة قوله: (لقضي إليهم أجلهم) . فقرأ ذلك عامة قراء الحجاز والعراق: ( لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ )، على وجه ما لم يسمَّ فاعله ، بضم القاف من " قضي"، ورفع " الأجل ". * * * وقرأ عامة أهل الشأم: ( لَقَضَى إِلَيْهِمْ أَجَلَهُمْ ) ، بمعنى: لقضى الله إليهم أجلهم. * * * قال أبو جعفر: وهما قراءتان متفقتا المعنى، فبأيتهما قرأ القارئ فمصيب، غير أني أقرؤه على وجه ما لم يسمَّ فاعله، لأن عليه أكثر القراء. --------------------- الهوامش : (21) انظر تفسير " الأجل " فيما سلف 13 : 290 ، تعليق : 6 ، والمراجع هناك . (22) انظر تفسير " قضى " فيما سلف 13 : 290 ، تعليق : 6 ، والمراجع هناك . (23) في المطبوعة : " وتبدى لهم " ، غير ما في المخطوطة إذ لم يحسن قراءته . (24) سلف البيت وتخريجه وشرحه 2 : 542 . (25) انظر تفسير " يذر " فيما سلف من فهارس اللغة ( وذر ) . ، وتفسير " الرجاء " فيما سلف ص : 26 ، تعليق : 3 ، والمراجع هناك . (26) انظر تفسير " الطغيان " فيما سلف 13 : 291 ، تعليق : 2 ، والمراجع هناك . (27) انظر تفسير " العمه " فيما سلف 13 : 291 ، تعليق : 2 ، والمراجع هناك . (28) انظر معاني القرآن للفراء 1 : 458 .