Tabari
Back to surah 94, ayah 7

Tafseer of The Consolation · Ash-Sharh · 94:7

فَإِذَا فَرَغْتَ فَٱنصَبْ

So when you have finished [your duties], then stand up [for worship].

Tabari (1 passage)

  1. Full Dutch translation of Tabari's text

    En Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — De uitleggers (ahl al-taʾwīl) verschilden over de uitleg hiervan. Sommigen van hen zeiden: de betekenis is: wanneer gij klaar zijt met uw gebed (ṣalāh), span u dan in jegens uw Heer in de smeekbede, en vraag Hem uw behoeften.

    * Vermelding van wie dat zei:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zegt: in de smeekbede.

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zegt: wanneer gij klaar zijt met wat u aan gebed is voorgeschreven, vraag dan Allah, verlang naar Hem en span u voor Hem in.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: Waraqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zei: wanneer gij opstaat voor het gebed, span u dan in jegens uw Heer met uw behoefte.

    Mij werd verteld op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zegt: van het voorgeschreven gebed, voordat gij de taslīm verricht, span u dan in.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in * en richt uw verlangen tot uw Heer ) — hij zei: Hij beval hem dat, wanneer hij klaar was met zijn gebed, hij zich ten volle zou inspannen in zijn smeekbede.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt ) van uw gebed ( span u dan in ) in de smeekbede.

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: ( Wanneer gij dan klaar zijt ) van de strijd (jihād) tegen uw vijand ( span u dan in ) in de aanbidding van uw Heer.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, hij zei: al-Ḥasan zei betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zei: Hij beval hem dat, wanneer hij klaar was met zijn krijgstocht (ghazwa), hij zich zou inspannen in de smeekbede en de aanbidding.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb berichtte ons, hij zei: Ibn Zayd zei, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zei, op gezag van zijn vader: wanneer gij klaar zijt met de strijd, de strijd tegen de Arabieren, en hun strijd ten einde is gekomen, span u dan in voor de aanbidding van Allah ( en richt uw verlangen tot uw Heer ).

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is: wanneer gij klaar zijt met de zaken van uw wereldse leven, span u dan in voor de aanbidding van uw Heer.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zei: wanneer gij klaar zijt met de zaak van het wereldse leven, span u dan in; hij zei: verricht dan het gebed.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: ( Wanneer gij dan klaar zijt, span u dan in ) — hij zei: wanneer gij klaar zijt met de zaak van uw wereldse leven, span u dan in, verricht het gebed.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: ( Wanneer gij dan klaar zijt ) — hij zei: wanneer gij klaar zijt met de zaak van het wereldse leven, en gij opstaat voor het gebed, richt dan uw verlangen en uw intentie op Hem.

    En de meest juiste van de uitspraken hierover is de uitspraak van wie zei: dat Allah — verheven is Zijn vermelding — Zijn Profeet ﷺ beval om, wanneer hij klaar was met al datgene waarmee hij bezig was van de zaken van zijn wereldse leven en zijn hiernamaals — waartoe de bezigheid hem bracht en waarmee Hij hem beval zich bezig te houden — zich in te spannen in Zijn aanbidding, zich bezig te houden met wat hem tot Hem nabij bracht, en Hem om zijn behoeften te vragen. En Hij heeft daarbij geen toestand van zijn toestanden van vrij-zijn boven een andere toestand uitgezonderd. Gelijk zijn dus al de toestanden van zijn vrij-zijn: of zijn vrij-zijn nu van het gebed was, of van de strijd, of van een wereldse zaak waarmee hij bezig was — vanwege de algemeenheid van de voorwaarde daarin, zonder dat de ene toestand van vrij-zijn boven de andere wordt gespecificeerd.

    Show original Arabic
    وقوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) اختلف أهل التأويل في تأويل ذلك، فقال بعضهم: معناه: فإذا فَرغت من صلاتك، فانصب إلى ربك في الدعاء، وسله حاجاتك. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، في قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) يقول: في الدعاء. حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) يقول: فإذا فرغت مما فُرض عليك من الصلاة فسل الله، وارغب إليه، وانصب له. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) قال: إذا قمت إلى الصلاة فانصب في حاجتك إلى ربك. حُدثت عن الحسين، قال: سمعت أبا معاذ يقول: ثنا عبيد، قال: سمعت الضحاك يقول: في قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) يقول: من الصلاة المكتوبة قبل أن تسلِّم، فانصَب. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ * وَإِلَى رَبِّكَ فَارْغَبْ) قال: أمره إذا فرغ من صلاته أن يبالغ في دعائه. حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة، في قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ ) من صلاتك ( فَانْصَبْ ) في الدعاء. وقال آخرون: بل معنى ذلك: ( فَإِذَا فَرَغْتَ ) من جهاد عدوّك ( فَانْصَبْ ) في عبادة ربك. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قال: قال الحسن في قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) قال: أمره إذا فرغ من غزوه، أن يجتهد في الدعاء والعبادة. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) قال عن أبيه: فإذا فرغت من الجهاد، جهاد العرب، وانقطع جهادهم، فانصب لعبادة الله ( وَإِلَى رَبِّكَ فَارْغَبْ ) . وقال آخرون: بل معنى ذلك: فإذا فرغت من أمر دنياك، فانصب في عبادة ربك. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن سفيان، عن منصور، عن مجاهد ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) قال: إذا فرغت من أمر الدنيا فانصب، قال: فصّل. حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا وكيع، عن سفيان، عن منصور، عن مجاهد ( فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ) قال: إذا فرغت من أمر دنياك فانصب، فصّل. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا جرير، عن منصور، عن مجاهد، في قوله: ( فَإِذَا فَرَغْتَ ) قال: إذا فرغت من أمر الدنيا، وقمت إلى الصلاة، فاجعل رغبتك ونيتك له. وأولى الأقوال في ذلك بالصواب، قول من قال: إن الله تعالى ذكره، أمر نبيه أن يجعل فراغه من كلّ ما كان به مشتغلا من أمر دنياه وآخرته، مما أدّى له الشغل به، وأمره بالشغل به إلى النصب في عبادته، والاشتغال فيما قرّبه إليه، ومسألته حاجاته، ولم يخصص بذلك حالا من أحوال فراغه دون حال، فسواء كلّ أحوال فراغه، من صلاة كان فراغه، أو جهاد، أو أمر دنيا كان به مشتغلا لعموم الشرط في ذلك، من غير خصوص حال فراغ، دون حال أخرى.