Tabari
Back to surah 42, ayah 45

Tafseer of Consultation · Ash-Shura · 42:45

وَتَرَىٰهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرْفٍ خَفِىٍّۢ ۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِنَّ ٱلْخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ ۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ فِى عَذَابٍۢ مُّقِيمٍۢ

And you will see them being exposed to the Fire, humbled from humiliation, looking from [behind] a covert glance. And those who had believed will say, "Indeed, the [true] losers are the ones who lost themselves and their families on the Day of Resurrection. Unquestionably, the wrongdoers are in an enduring punishment."

Tabari (1 passage)

  1. Full Dutch translation of Tabari's text

    De uitleg van de woorden van de Verhevene: وَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ وَقَالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذَابٍ مُقِيمٍ (En je zult hen aan haar zien voorgeleid, deemoedig door de vernedering, zijdelings kijkend met een verholen blik. En zij die geloven zullen zeggen: voorwaar, de verliezers zijn zij die zichzelf en hun familie verloren hebben op de Dag der Opstanding. Voorwaar, de onrechtplegers verkeren in een blijvende bestraffing) (42:45).

    De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en jij, o Muḥammad, zult de onrechtplegers aan het Vuur (al-nār) zien voorgeleid (خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ), dat wil zeggen: onderworpen en vernederd.

    Zoals Yūnus mij verteld heeft, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei: de deemoed (al-khushūʿ) is de vrees en het ontzag voor Allah, machtig en verheven is Hij. En hij reciteerde de woorden van Allah, machtig en verheven is Hij: لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ (toen zij de bestraffing zagen) ... tot aan Zijn woorden: (خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ). Hij zei: de vrees die over hen neerdaalde heeft hen vernederd, en zij werden er deemoedig om.

    Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, betreffende Zijn woorden: (خَاشِعِينَ), hij zei: onderworpen door de vernedering.

    Zijn woorden: (يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ) — Hij zegt: deze onrechtplegers kijken naar het Vuur wanneer zij eraan voorgeleid worden met een verholen blik.

    De mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) verschillen over de betekenis van Zijn woorden: (مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ). Sommigen van hen zeiden: de betekenis is: met een vernederde blik. Het is alsof de betekenis van de woorden is: met een blik die uit vernedering verborgen geworden is.

    Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woorden: (وَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ) ... tot aan Zijn woorden: (مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ): hij bedoelt met "khafī" (verholen): de vernederde.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende de woorden van Allah, machtig en verheven is Hij: (مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ), hij zei: vernederd.

    Anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is dat zij steelsgewijs kijken.

    Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woorden: (يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ), hij zei: zij kijken steelsgewijs.

    Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī (مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ), hij zei: zij kijken steelsgewijs.

    De geleerden van de Arabische taal verschillen hierover. Sommige grammatici van Baṣra zeiden hierover: hij heeft "al-ṭarf" (de blik) tot het oog gemaakt, alsof Hij zei: en hun blik komt uit een zwak oog — en Allah weet het best. Hij zei: en Yūnus zei: "min ṭarfin" is gelijk aan "bi-ṭarfin", zoals de Arabieren zeggen: "ik sloeg hem in het zwaard" en "ik sloeg hem met het zwaard".

    Een ander van hen zei: het werd slechts gezegd (مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ) omdat hij zijn ogen niet opent, maar slechts met een deel ervan kijkt.

    Weer anderen van hen zeiden: het werd slechts gezegd (مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ) omdat zij met hun harten naar het Vuur kijken, want zij worden blind verzameld.

    Het juiste hierover is de opvatting die wij hebben aangehaald van Ibn ʿAbbās en Mujāhid, namelijk dat de betekenis is: zij kijken naar het Vuur met een vernederde blik. Allah, verheven is Zijn lof, beschreef hem als verholen vanwege de vernedering die hen overweldigd heeft, totdat hun ogen bijna wegzonken en verdwenen.

    Zijn woorden: (وَقَالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en zij die in Allah en Zijn Boodschapper geloven zullen zeggen: voorwaar, de bedrogenen zijn zij die zichzelf en hun familie bedrogen hebben op de Dag der Opstanding wat het Paradijs (janna) betreft.

    Zoals Muḥammad ons verteld heeft, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, betreffende Zijn woorden: (الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ), hij zei: zij hebben zichzelf en hun familie bedrogen wat het Paradijs betreft.

    Zijn woorden: (أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذَابٍ مُقِيمٍ) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: voorwaar, de ongelovigen verkeren op de Dag der Opstanding in een bestraffing (ʿadhāb) van Allah die over hen blijvend is, bestendig, die niet van hen wijkt, niet vergaat en niet verlicht wordt.

    Show original Arabic
    القول في تأويل قوله تعالى : وَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ وَقَالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذَابٍ مُقِيمٍ (45) يقول تعالى ذكره: وترى يا محمد الظالمين يعرضون على النار ( خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ ) يقول: خاضعين متذللين. كما حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد: الخشوع: الخوف والخشية لله عزّ وجلّ, وقرأ قول الله عزّ وجلّ: لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ ... إلى قوله: ( خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ ) قال: قد أذلهم الخوف الذي نـزل بهم وخشعوا له. حدثنا محمد, قال: ثنا أحمد, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, في قوله: ( خَاشِعِينَ ) قال: خاضعين من الذلّ. وقوله: ( يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) يقول: ينظر هؤلاء الظالمون إلى النار حين يعرضون عليها من طرف خفي. واختلف أهل التأويل في معنى قوله: ( مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) فقال بعضهم: معناه: من طرف ذليل. وكأن معنى الكلام: من طرف قد خَفِيَ من ذلَّةٍ. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد, قال: ثني أبي, قال: ثني عمي, قال: ثني أبي, عن أبيه, عن ابن عباس, قوله: ( وَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ )... إلى قوله: ( مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) يعني بالخفيّ: الذليل. حدثنا محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى: وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, في قوله عز وجل: ( مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) قال: ذليل. وقال آخرون: بل معنى ذلك أنهم يسارقون النظر. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة, قوله: ( يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) قال: يسارقون النظر. حدثنا محمد, قال: ثنا أحمد, قال: ثنا أسباط, عن السديّ( مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) قال: يسارقون النظر. واختلف أهل العربية في ذلك, فقال بعض نحويي البصرة في ذلك: جعل الطرف العين, كأنه قال: ونظرهم من عين ضعيفة, والله أعلم. قال: وقال يونس: إن ( مِنْ طَرْفٍ ) مثل بطرف, كما تقول العرب: ضربته في السيف, وضربته بالسيف. وقال آخر منهم: إنما قيل: ( مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) لأنه لا يفتح عينيه, إنما ينظر ببعضها. وقال آخرون منهم: إنما قيل: ( مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ) لأنهم ينظرون إلى النار بقلوبهم, لأنهم يُحشرُون عُميا. والصواب من القول في ذلك, القول الذي ذكرناه عن ابن عباس ومجاهد, وهو أن معناه: أنهم ينظرون إلى النار من طرف ذليل, وصفه الله جلّ ثناؤه بالخفاء للذلة التي قد ركبتهم, حتى كادت أعينهم أن تغور, فتذهب. وقوله: ( وَقَالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ) يقول تعالى ذكره: وقال الذين آمنوا بالله ورسوله: إن المغبونين الذين غبنوا أنفسهم وأهليهم يوم القيامة في الجنة. كما حدثنا محمد, قال: ثنا أحمد, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, قوله: ( الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ) قال: غبنوا أنفسهم وأهليهم في الجنة. وقوله: ( أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذَابٍ مُقِيمٍ ) يقول تعالى ذكره: ألا إن الكافرين يوم القيامة في عذاب لهم من الله مقيم عليهم, ثابت لا يزول عنهم, ولا يَبيد, ولا يخفّ.