Tabari
Back to surah 100, ayah 8

Tafseer of The Chargers · Al-Aadiyaat · 100:8

وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلْخَيْرِ لَشَدِيدٌ

And indeed he is, in love of wealth, intense.

Tabari (1 passage)

  1. Full Dutch translation of Tabari's text

    Zijn woord: وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ (En waarlijk, hij is omwille van de liefde voor het goede buitengewoon sterk/gierig)

    Hij — verheven zij Zijn vermelding — zegt: De mens is omwille van de liefde voor bezit buitengewoon sterk.

    De taalgeleerden van het Arabisch verschilden van mening over de wijze waarop de mens hier met kracht (shidda) in verband met de liefde voor bezit wordt getypeerd. Sommige geleerden van de Baṣra-school zeiden: de betekenis hiervan is — hij is vanwege de liefde voor het goede buitengewoon sterk, dat wil zeggen: hij is gierig (bakhīl). Ze zeiden: men noemt de gierigaard "shadīd" (sterk/krap) en "mutashaddid" (zich vasthoudend). Zij voerden ter onderbouwing het vers van Ṭarafa ibn al-ʿAbd al-Bakrī aan:

    "Ik zie de dood de zielen uitkiezen en het puikje van het bezit van de gierige, de vasthoudende, wegpakken."

    Anderen zeiden: de betekenis is — hij is vanwege de liefde voor het goede buitengewoon sterk, dat wil zeggen: machtig.

    Sommige grammatici van de Kūfa-school zeiden: de eigenlijke plaats van لِحُبِّ (voor de liefde) is ná "shadīd" (sterk/gierig), zodat "shadīd" daarmee verbonden zou zijn; de zin zou dan luiden: "En waarlijk, hij is buitengewoon sterk in de liefde voor het goede." Maar omdat de liefde in de zin naar voren is gebracht, wordt "shadīd" gezegd terwijl het laatste deel ervan — vanwege de eerdere vermelding en vanwege de verseindigingen — is weggelaten. Hij zei: een vergelijkbaar geval staat in Surah Ibrāhīm: كَرَمَادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ (als as waarover de wind sterk blaast op een stormachtige dag); het stormen (ʿuṣūf) komt de dag niet toe maar de wind; omdat de wind vóór de dag is vermeld, is het woord achteraan weggelaten, alsof er stond: "op een dag met een stormende wind". Allah weet het het beste.

    Overeenkomstig wat wij hierover hebben gezegd spraken ook de tafsīr-geleerden.

    Vermelding van wie dat zei:

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn woord وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ : "Het goede (khayr) is: de wereld (de wereldse zaken)." Hij reciteerde: إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ (als hij goed/bezit heeft nagelaten, is er een testament). Ik zei hem: إِنْ تَرَكَ خَيْرًا — bedoelt dat: bezit? Hij zei: "Ja, en wat is het anders dan bezit?" Hij zei: "En het kan zijn dat het verboden (ḥarām) bezit is, maar de mensen beschouwen het als goed, en Allah heeft het 'khayr' (goed) genoemd omdat de mensen het in de wereld zo noemen, al kan het bezoedeld zijn." Hij zei: "En de strijd in de weg van Allah wordt 'sūʾ' (kwaad) genoemd", en hij reciteerde Allahs woord: فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ (Zij keerden terug met een gunst van Allah en een genade, geen kwaad had hen getroffen). Hij zei: "Geen strijd had hen getroffen — maar dat is bij Allah geen kwaad; de mensen noemen het echter kwaad."

    De uitleg van de woorden is dan als volgt: waarlijk, de mens is tegenover zijn Heer ondankbaar (kanūd), en hij is omwille van de liefde voor het goede buitengewoon sterk, en Allah is getuige van deze toestand van hem. Maar het woord وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ (En waarlijk, Hij is daarover een getuige) is naar voren gebracht terwijl het in betekenis naar achteren behoort; het is als tussenin geplaatst tussen Zijn woord إِنَّ الإنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ (Waarlijk, de mens is tegenover zijn Heer ondankbaar) en Zijn woord وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ (En waarlijk, hij is omwille van de liefde voor het goede buitengewoon sterk).

    Overeenkomstig wat wij hierover hebben gezegd spraken ook de tafsīr-geleerden.

    Vermelding van wie dat zei:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mahrān heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd, op gezag van Qatāda, over إِنَّ الإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ * وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ : "Dit behoort tot het voorste van de woorden." Hij zei: "Het wil zeggen: Allah is waarlijk een getuige dat de mens omwille van de liefde voor het goede buitengewoon sterk/gierig is."

    Show original Arabic
    وقوله: ( وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ ) يقول تعالى ذكره: وإن الإنسان لحب المال لشديد. واختلف أهل العربية في وجه وصفه بالشدة لحب المال, فقال بعض البصريين: معنى ذلك: وإنه من أجل حب الخير لشديد: أي لبخيل; قال: يقال للبخيل: شديد ومتشدد. واستشهدوا لقوله ذلك ببيت طرفة بن العبد البكري: أرَى المَـوْتَ يَعْتـامُ النُّفُوسَ ويَصْطَفِي عَقِيلَــةَ مــالِ البــاخِلِ المُتَشَـددِ (2) وقال آخرون: معناه: وإنه لحب الخير لقوي. وقال بعض نحويي الكوفة: كان موضع ( لِحُبِّ ) أن يكون بعد شديد, وأن يضاف شديد إليه, فيكون الكلام: وإنه لشديد حب الخير; فلما تقدم الحب في الكلام, قيل: شديد, وحذف من آخره, لما جرى ذكره في أوله ولرءوس الآيات, قال: ومثله في سورة إبراهيم: كَرَمَادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ والعصوف لا يكون لليوم, إنما يكون للريح; فلما جرى ذكر الريح قبل اليوم طرحت من آخره, كأنه قال: في يوم عاصف الريح, والله أعلم. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. ذكر من قال ذلك: حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ ) قال: الخير: الدنيا; وقرأ: إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ قال: فقلت له: إِنْ تَرَكَ خَيْرًا : المال؟ قال: نعم, وأي شيء هو إلا المال؟ قال: وعسى أن يكون حراما, ولكن الناس يعدونه خيرا, فسماه الله خيرا, لأن الناس يسمونه خيرا في الدنيا, وعسى أن يكون خبيثا, وسمي القتال في سبيل الله سوءا, وقرأ قول الله: فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ قال: لم يمسسهم قتال; قال: وليس هو عند الله بسوء, ولكن يسمونه سوءا. وتأويل الكلام: إن الإنسان لربه لكنود, وإنه لحب الخير لشديد, وإن الله على ذلك من أمره لشاهد. ولكن قوله: ( وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ ) قدم, ومعناه التأخير, فجعل معترضا بين قوله: ( إِنَّ الإنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ ) , وبين قوله: ( وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ ) وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا مهران, عن سعيد, عن قتادة (إِنَّ الإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ * وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ) قال: هذا في مقاديم الكلام, قال: يقول: إن الله لشهيد أن الإنسان لحب الخير لشديد. ------------------------ الهوامش: (2) البيت لطرفة بن العبد ( مختار الشعر الجاهلي 318 ) في معلقته . وفيه : " يعتام الكرام " . قال شارحه : يعتام : يختار . والعقيلة : الخيار من كل شيء . والفاحش : البخيل الحريص . يقول : أرى الموت يختار كرام الناس ، وصفوة مال البخلاء ، أي : يأخذ النفيس الذي يضن به ، كما يأخذ الحقير ، فلا يترك شيئا . ا هـ . وقال أبو عبيدة في مجاز القرآن ( 189 ) { وإنه لحب الخير لشديد } : وإنه من أجل حب الخير لشديد : لبخيل ، يقال للبخيل : شديد ومتشدد ؛ قال طرفة : " أرى الموت يعتام النفوس ... " البيت .