Tabari
Terug naar surah 3, ayah 143

Tafseer van De Familie van Imraan · Aal-i-Imraan · 3:143

وَلَقَدْ كُنتُمْ تَمَنَّوْنَ ٱلْمَوْتَ مِن قَبْلِ أَن تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنتُمْ تَنظُرُونَ

En voorzeker, jullie hadden de dood gewenst, voordat jullie hem (de dood) tegenkwamen en waarlijk, jullie hebben hem gezien en jullie waren getuigen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (143) (En voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten; welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken) (143)

    Abū Jaʿfar zei: Hij — verheven zij Zijn lof — bedoelt met Zijn woord "en voorzeker verlangden jullie naar de dood": en voorzeker verlangden jullie, o gezelschap van de metgezellen van de Profeet ﷺ, = "naar de dood", dat wil zeggen: naar de oorzaken van de dood, en dat is: de strijd (qitāl) = "welnu, jullie hebben hem gezien", dat wil zeggen: jullie hebben gezien wat jullie verlangden — en de "hāʾ" in Zijn woord "jullie hebben hem gezien" verwijst terug naar "de dood", en de betekenis is: [de strijd] = "terwijl jullie toekeken", dat wil zeggen: jullie hebben hem werkelijk aanschouwd, voor jullie ogen en in jullie blik, dat wil zeggen: van dichtbij.

    * * *

    Sommige taalkundigen beweerden dat het gezegd is: "terwijl jullie toekeken", bij wijze van bekrachtiging van de uitspraak, zoals men zegt: "ik heb hem met eigen ogen gezien" en "ik heb hem met mijn eigen ogen gezien, en ik heb hem met mijn eigen oren gehoord".

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: Er is enkel gezegd "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten", omdat een groep van de metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ — die niet aanwezig waren bij Badr — vóór Uḥud verlangden naar een dag zoals de dag van Badr, opdat zij Allah het beste van zichzelf zouden tonen en eenzelfde beloning zouden verkrijgen als de mensen van Badr verkregen hadden. Toen dan de dag van Uḥud kwam, vluchtten sommigen van hen, en hielden anderen stand totdat zij nakwamen wat zij Allah vóór die tijd hadden beloofd. Daarop berispte Allah degenen onder hen die gevlucht waren en zei: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten" — de gehele āyah —, en Hij prees degenen onder hen die standvastig waren en hun belofte nakwamen.

    *Vermelding van de overleveringen aangaande wat wij genoemd hebben:

    7930 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, aangaande het woord van Allah: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten; welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken", hij zei: Er bleven mannen afwezig bij Badr, en zij verlangden naar een dag zoals de dag van Badr om hem te ontmoeten, opdat zij van het goede en van de beloning zouden verkrijgen zoals de mensen van Badr verkregen hadden. Toen dan de dag van Uḥud kwam, keerde van hen om wie omkeerde, en daarop berispte Allah hen = of: laakte Hij hen, of: verweet Hij hun een gebrek = daarom. (Dit twijfelt Abū ʿĀṣim.)

    7931 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, iets dergelijks — behalve dat hij zei: "daarop berispte Allah hen daarom", en hij twijfelde niet.

    7932 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, aangaande Zijn woord: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten; welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken": Het waren mensen van de gelovigen die niet aanwezig waren geweest op de dag van Badr en niet bij wat Allah de mensen van Badr aan voortreffelijkheid, eer en beloning gegeven had, en zij verlangden ernaar dat hun een strijd vergund zou worden om in te strijden. Toen werd de strijd naar hen toe gedreven, totdat hij plaatsvond in de omgeving van Medina op de dag van Uḥud. Daarop zei Allah, machtig en verheven is Hij, zoals jullie horen: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood" — tot Hij bereikte "de dankbaren".

    7933 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, aangaande Zijn woord: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten", hij zei: Zij verlangden ernaar de polytheïsten (mushrikīn) te ontmoeten om hen te bestrijden, maar toen zij hen ontmoetten op de dag van Uḥud, keerden zij om.

    7934 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ, hij zei: Voorwaar, het waren mensen van de gelovigen die niet aanwezig waren geweest op de dag van Badr en niet bij wat Allah hun aan voortreffelijkheid gegeven had, en zij verlangden ernaar een strijd te zien om in te strijden. Toen werd de strijd naar hen toe gedreven, totdat hij plaatsvond in de omgeving van Medina op de dag van Uḥud. Daarop zond Allah, machtig en verheven is Hij, neer: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten" — de āyah.

    7935 — Muḥammad ibn Bashshār heeft mij verteld, hij zei: Hawdha heeft ons verteld, hij zei: ʿAwf heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan, hij zei: Mij heeft bereikt dat mannen van de metgezellen van de Profeet ﷺ placht te zeggen: "Indien wij samen met de Profeet ﷺ [de vijand] ontmoeten, zullen wij voorwaar dit en dat doen!" Daarop werden zij daarmee beproefd, en — neen, bij Allah — niet allen van hen waren waarachtig jegens Allah. Daarop zond Allah, machtig en verheven is Hij, neer: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten; welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken".

    7936 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: Het waren mensen van de metgezellen van de Profeet ﷺ die niet aanwezig waren geweest bij Badr. Toen zij de voortreffelijkheid van de mensen van Badr zagen, zeiden zij: "O Allah, voorwaar wij vragen U dat U ons een dag laat zien zoals de dag van Badr, waarop wij U het beste zullen tonen!" Daarop kregen zij Uḥud te zien, en Hij zei tot hen: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten; welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken".

    7937 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: "en voorzeker verlangden jullie naar de dood voordat jullie hem ontmoetten; welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken", dat wil zeggen: voorzeker verlangden jullie naar het martelaarschap voor de waarheid waarop jullie stonden, voordat jullie je vijand ontmoetten = hij bedoelt degenen die de Boodschapper van Allah ﷺ aanspoorden tot zijn uittocht met hen naar hun vijand, vanwege wat hun ontgaan was aan aanwezigheid op de dag die daarvóór bij Badr was geweest, uit verlangen naar het martelaarschap dat hun daarmee ontgaan was. Hij zegt: "welnu, jullie hebben hem gezien terwijl jullie toekeken", dat wil zeggen: de dood door de zwaarden in de handen van de mannen; Hij heeft tussen jullie en hen ruim baan gemaakt, terwijl jullie naar hen keken, en toch wendden jullie je van hen af.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (143) قال أبو جعفر: يعني بقوله جل ثناؤه: " ولقد كنتم تمنون الموت "، ولقد كنتم، يا معشر أصحاب محمد =" تمنون الموت "، يعني أسبابَ الموت، وذلك: القتالُ =" فقد رأيتموه "، فقد رأيتم ما كنتم تمنونه - و " الهاء " في قوله " رأيتموه " عائدة على " الموت "، والمعنىُّ: [القتال] = (9) " وأنتم تنظرون "، يعني: قد رأيتموه بمرأى منكم ومنظر، أي بقرب منكم. * * * وكان بعض أهل العربية يزعم أنه قيل: " وأنتم تنظرون "، على وجه التوكيد للكلام، كما يقال: " رأيته عيانًا " و " رأيته بعيني، وسمعته بأذني". * * * قال أبو جعفر: وإنما قيل: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه "، لأن قومًا من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم ممن لم يشهد بدرًا، كانوا يتمنون قبل أحد يومًا مثل يوم بدر، فيُبْلُوا الله من أنفسهم خيرًا، وينالوا من الأجر مثل ما نال أهل بدر. فلما كان يوم أحد فرّ بعضهم، وصبرَ بعضهم حتى أوفَى بما كان عاهد الله قبل ذلك، فعاتب الله من فرّ منهم فقال: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه "، الآية، وأثنى على الصابرين منهم والموفين بعهدهم. *ذكر الأخبار بما ذكرنا من ذلك: 7930- حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد في قول الله: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه فقد رأيتموه وأنتم تنظرون "، قال: غاب رجال عن بدر، فكانوا يتمنون مثل يوم بدر أن يلقوه، فيصيبوا من الخير والأجر مثل ما أصابَ أهل بدر. فلما كان يوم أحد، ولَّى من ولىَّ منهم، فعاتبهم الله = أو: فعابهم، أو: فعيَّبهم = على ذلك. (10) شك أبو عاصم. 7931- حدثني المثني قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد نحوه - إلا أنه قال: " فعاتبهم الله على ذلك "، ولم يشكّ. 7932- حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة، قوله: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه فقد رأيتموه وأنتم تنظرون "، أناسٌ من المؤمنين لم يشهدوا يوم بدر والذي أعطى الله أهل بدر من الفضل والشرف والأجر، فكان يتمنون أن يرزقوا قتالا فيقاتلوا، فسيق إليهم القتال حتى كان في ناحية المدينة يوم أحُد، فقال الله عز وجل كما تسمعون: " ولقد كنتم تمنون الموت "، حتى بلغ الشَّاكِرِينَ . 7933- حدثنا الحسن بن يحيى قال، أخبرنا عبد الرزاق قال، أخبرنا معمر، عن قتادة، قوله: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه "، قال: كانوا يتمنون أن يلقوا المشركين فيقاتلوهم، فلما لقوهم يوم أحد ولّوا. 7934- حدثني المثني قال، حدثنا إسحاق قال، حدثنا ابن أبي جعفر، عن أبيه، عن الربيع قال: إن أناسًا من المؤمنين لم يشهدوا يوم بدر والذي أعطاهم الله من الفضل، فكانوا يتمنون أن يروا قتالا فيقاتلوا، فسيق إليهم القتال حتى كان بناحية المدينة يوم أحد، فأنـزل الله عز وجل: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه "، الآية. 7935- حدثني محمد بن بشار قال، حدثنا هوذة قال، حدثنا عوف، &; 7-250 &; عن الحسن قال: بلغني أن رجالا من أصحاب النبي صلى الله عليه وسلم كانوا يقولون: " لئن لقينا مع النبي صلى الله عليه وسلم لنفعلن ولنفعلن "، فابتلوا بذلك، فلا والله ما كلُّهم صَدق الله، فأنـزل الله عز وجل." ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه فقد رأيتموه وأنتم تنظرون ". 7936- حدثنا محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد قال، حدثنا أسباط، عن السدي: كان ناسٌ من أصحاب النبي صلى الله عليه وسلم لم يشهدوا بدرًا، فلما رأوا فضيلة أهل بدر قالوا: " اللهم إنا نسألك أن ترينا يومًا كيوم بدر نبليك فيه خيرًا "! فرأوا أحدًا، فقال لهم: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه فقد رأيتموه وأنتم تنظرون ". 7937- حدثنا ابن حميد قال، حدثنا سلمة، عن ابن إسحاق: " ولقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه فقد رأيتموه وأنتم تنظرون "، أي: لقد كنتم تمنون الشهادة على الذي أنتم عليه من الحق قبل أن تلقوا عدوكم = يعني الذين استنهضوا رسول الله صلى الله عليه وسلم على خروجه بهم إلى عدوهم، (11) لما فاتهم من الحضور في اليوم الذي كان قبله ببدر، رغبة في الشهادة التي قد فاتتهم به. يقول: " فقد رأيتموه وأنتم تنظرون "، أي: الموتَ بالسيوف في أيدي الرجال، قد خلَّى بينكم وبينهم، (12) وأنتم تنظرون إليهم، فصددتُم عنهم. (13) ---------------- الهوامش : (9) في المطبوعة: " عائدة على الموت ، ومعنى وأنتم تنظرون" ، وهو كلام فاسد. وفي المخطوطة: "عائدة على الموت ، والمعنى" وبعدها بياض قدر كلمة ، ثم كتب: "وأنتم تنظرون" فوضعت بين القوسين ما استظهرته من كلام أبي جعفر. (10) في المطبوعة: "أو فعتبهم" ، وفي المخطوطة" فتعتهم" غير منقوطة ، وكأن صواب قراءتها ما أثبت عابه وعيبه: نسبه إلى العيب. (11) في المطبوعة: "يعني الذين حملوا رسول الله. ." ، غيره الناشر ، وكان في المخطوطة"استاصوا" غير منقوطة ، ولولا أن الذي في سيرة ابن هشام"استنهضوا" ، لقلت إن صواب قراءتها: "استباصوا" بالصاد في آخره من قولهم: "بصت فلانًا" إذا استعجلته. والبوص (بفتح فسكون): أن تستعجل إنسانًا في تحميلكه أمرًا ، لا تدعه يتمهل فيه. وهذه صفة فعل أصحاب رسول الله الذين لم يشهدوا بدرًا ، وأرادوا القتال يوم أحد. (12) في المطبوعة: "قد حل بينكم وبينهم" ، وهي في المخطوطة غير بينة ، والصواب ما جاء في سيرة ابن هشام ، وقد أثبته. (13) الأثر: 7937- سيرة ابن هشام 3: 117 ، وهو تتمة الآثار التي آخرها: 7929. هذا وفي السيرة خطأ بين ، تصحيحه في رواية الطبري ، فليراجع. وقد جاء في السيرة."ثم صدهم عنكم" مكان"فصددتم عنهم" ، وهما معنيان مختلفان ، ولكنها الرواية ، لا يمكن أن أرجح فيها بغير مرجح ، فكلاهما صواب.