Tabari
Terug naar surah 28, ayah 7

Tafseer van Het Verhaal · Al-Qasas · 28:7

وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ أُمِّ مُوسَىٰٓ أَنْ أَرْضِعِيهِ ۖ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِى ٱلْيَمِّ وَلَا تَخَافِى وَلَا تَحْزَنِىٓ ۖ إِنَّا رَآدُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ

En Wij inspireerden aan de moeder van Môesa: "Zoog hem", maar als jij voor hem vreest, werp hem dan in de rivier, en vrees niet en treur niet: voorwaar, Wij zullen hem bij jou terugbrengen en hem tot één van de Boodschappers maken.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ (En Wij openbaarden aan de moeder van Mūsā: "Zoog hem, en wanneer gij voor hem vreest, werp hem dan in de zee en vrees niet en treur niet. Voorwaar, Wij zullen hem aan u teruggeven en hem tot een van de boodschappers maken") (28:7).

    De Verhevene, wiens lof genoemd wordt, zegt: وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى (En Wij openbaarden aan de moeder van Mūsā), toen zij Mūsā gebaard had, أَنْ أَرْضِعِيهِ (dat zij hem zou zogen).

    Qatāda placht over de betekenis daarvan te zeggen: وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى (En Wij openbaarden aan de moeder van Mūsā): Wij wierpen het in haar hart.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى (En Wij openbaarden aan de moeder van Mūsā): een openbaring (waḥy) die haar van Allah kwam, en die Hij in haar hart wierp — en het was geen openbaring van profeetschap — dat zij Mūsā zou zogen, فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي (en wanneer gij voor hem vreest, werp hem dan in de zee en vrees niet en treur niet)... het vers.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Sufyān heeft mij verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى (En Wij openbaarden aan de moeder van Mūsā), hij zei: Hij wierp het in haar ziel.

    Mūsā heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, hij zei: Farʿawn (Farao) gebood dat van de zonen die geboren werden onder de Banū Isrāʾīl er één jaar geslacht zou worden en één jaar gespaard. En toen het in het jaar was waarin zij slachtten, werd zij zwanger van Mūsā; en toen zij hem wilde baren, was zij bedroefd over zijn lot, en Allah openbaarde aan haar أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ (dat zij hem zou zogen, en wanneer zij voor hem vreesde, hem in de zee zou werpen).

    De uitleggers (ahl al-taʾwīl) verschilden over de toestand waarin de moeder van Mūsā bevolen werd Mūsā in de zee te werpen. Sommigen van hen zeiden: zij werd bevolen hem in de zee te werpen vier maanden na zijn geboorte, en dat is de toestand waarin hij meer om de borst verlangt dan een kind verlangt na de toestand waarin het uit de buik van zijn moeder valt.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, over Zijn uitspraak: أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ (dat zij hem zou zogen, en wanneer gij voor hem vreest), hij zei: wanneer hij vier maanden bereikt en schreeuwt en meer dan dat om de borst verlangt, فَأَلْقِيهِ (werp hem dan) op dat moment فِي الْيَمِّ (in de zee). Dat is dus Zijn uitspraak: فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ (en wanneer gij voor hem vreest).

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Abū Bakr ibn ʿAbd Allāh, hij zei: Hij zei niet tot haar: "Wanneer gij hem gebaard hebt, werp hem dan in de zee", maar Hij zei slechts tot haar: أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ (dat zij hem zou zogen, en wanneer zij voor hem vreesde, hem in de zee zou werpen) — daartoe werd zij bevolen. Hij zei: zij plaatste hem in een tuin, en zij kwam elke dag bij hem om hem te zogen, en zij kwam elke nacht bij hem om hem te zogen, en dat was voor hem toereikend.

    En anderen zeiden: nee, zij werd bevolen hem in de zee te werpen nadat zij hem gebaard had en nadat zij hem gezoogd had.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Mūsā ibn Hārūn heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, hij zei: toen zij hem gebaard had, zoogde zij hem, daarna riep zij voor hem een timmerman, die voor hem een kist maakte, en het slot van de kist maakte hij van binnenuit, en zij legde hem daarin en wierp hem in de zee.

    En het meest gepaste wat hierover gezegd is en het juiste, is dat men zegt: Allah, de Verhevene wiens lof genoemd wordt, gebood de moeder van Mūsā hem te zogen, en wanneer zij voor hem zou vrezen voor de vijand van Allah, Farʿawn, en zijn legers, hem in de zee te werpen. En het is mogelijk dat zij voor hem voor hen vreesde enige maanden na zijn geboorte; en hoe dan ook, zij deed wat Allah haar daarin openbaarde, en er is geen bericht waarmee een bewijs is geleverd, noch een ingeving in het verstand ter verheldering van welke van beide het was; daarom is het meest gepaste wat hierover gezegd kan worden in zijn juistheid, dat men zegt zoals Hij, wiens lof verheven is, gezegd heeft. En de zee (al-yamm) waarin zij bevolen werd hem te werpen, is de Nijl.

    Zoals Mūsā ons heeft verteld, hij zei: ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: فَأَلْقِيهِ فِي اليَمِّ (werp hem dan in de zee), hij zei: het is de rivier, en het is de Nijl. En wij hebben dat reeds verduidelijkt met zijn bewijzen, en de overlevering daarover vermeld in wat voorafging, op een wijze die het overbodig maakt het te herhalen.

    En Zijn uitspraak: وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي (en vrees niet en treur niet) — Hij zegt: vrees niet voor uw kind van Farʿawn en zijn legers dat zij hem zullen doden, en treur niet om zijn scheiding.

    En in de geest van wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei: وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي (en vrees niet en treur niet), hij zei: vrees niet voor hem de zee, en treur niet om zijn scheiding; إنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ (Voorwaar, Wij zullen hem aan u teruggeven).

    En Zijn uitspraak: إِنَّا رَادًّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ (Voorwaar, Wij zullen hem aan u teruggeven en hem tot een van de boodschappers maken) — Hij zegt: voorwaar, Wij zullen uw kind aan u teruggeven voor het zogen, opdat gij het zelf zoudt zogen, en Wij zullen hem zenden als boodschapper tot hem voor wie gij vreest dat hij hem zal doden. En Allah deed dat met haar en met hem.

    En in de geest van wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكَ (Voorwaar, Wij zullen hem aan u teruggeven), en Wij zullen hem zenden als boodschapper tot deze tiran, en Wij zullen diens ondergang en de redding van de Banū Isrāʾīl uit de beproeving waarin zij verkeren, door zijn hand laten geschieden.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ (7) يقول تعالى ذكره: ( وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى ) حين ولدت موسى ( أَنْ أَرْضِعِيهِ ). وكان قَتادة يقول, في معنى ذلك ( وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى ): قذفنا في قلبها. حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قَتادة ( وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى ) وحيًا جاءها من الله, فقذف في قلبها, وليس بوحي نبوة, أن أرضعي موسى، ( فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي )... الآية.. حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني أبو سفيان, عن معمر, عن قَتادة, قوله: ( وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى ) قال: قذف في نفسها. حدثنا موسى, قال: ثنا عمرو, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, قال: أمر فرعون أن يذبح مَن وُلِد من بني إسرائيل سنة, ويتركوا سنة; فلما كان في السنة التي يذبحون فيها حملت بموسى; فلما أرادت وضعه, حزنت من شأنه, فأوحى الله إليها( أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ ). واختلف أهل التأويل في الحال التي أمرت أمّ موسى أن تلقي موسى في اليم, فقال بعضهم: أُمرت أن تلقيه في اليم بعد ميلاده بأربعة أشهر, وذلك حال طلبه من الرضاع أكثر مما يطلب الصبيّ بعد حال سقوطه من بطن أمه. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن ابن جُرَيج, قوله: (أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ) قال: إذا بلغ أربعة أشهر وصاح، وابتغى من الرضاع أكثر من ذلك (فَأَلْقِيهِ) حينئذ (فِي الْيَمِّ) فذلك قوله: (فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ). حدثنا القاسم, قال: ثنا الحسين, قال: ثني حجاج, عن أبي بكر بن عبد الله, قال: لم يقل لها: إذا ولدتيه فألقيه في اليمّ, إنما قال لها: ( أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ ) بذلك أُمرت, قال: جعلته في بستان, فكانت تأتيه كلّ يوم فترضعه, وتأتيه كلّ ليلة فترضعه, فيكفيه ذلك. وقال آخرون: بل أُمِرت أن تلقيه في اليمّ بعد ولادها إياه, وبعد رضاعها. * ذكر من قال ذلك: حدثني موسى بن هارون, قال: ثنا عمرو, قال: ثنا أسباط, عن السدي, قال: لما وضعته أرضعته، ثم دعت له نجارا، فجعل له تابوتًا، وجعل مفتاح التابوت من داخل, وجعلته فيه, فألقته في اليمِّ. وأولى قول قيل في ذلك بالصواب, أن يقال: إن الله تعالى ذكره أمر أمّ موسى أن ترضعه, فإذا خافت عليه من عدو الله فرعون وجنده أن تلقيه في اليمّ. وجائز أن تكون خافتهم عليه بعد أشهر من ولادها إياه; وأيّ ذلك كان, فقد فعلت ما أوحى الله إليها فيه, ولا خبر قامت به حجة, ولا فطرة في العقل لبيان أيّ ذلك كان من أيٍّ, فأولى الأقوال في ذلك بالصحة أن يقال كما قال جل ثناؤه، واليمّ الذي أُمِرَت أن تلقيه فيه هو النيل. كما حدثنا موسى, قال: ثنا عمرو, قال: ثنا أسباط, عن السدي (فَأَلْقِيهِ فِي اليَمِّ) قال: هو البحر, وهو النيل. وقد بيَّنا ذلك بشواهده, وذكر الرواية فيه فيما مضى، بما أغنى عن إعادته. وقوله: (وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي) يقول: لا تخافي على ولدك من فرعون وجنده أن يقتلوه, ولا تحزني لفراقه. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد: (وَلا تَخَافِي وَلا تَحْزَنِي) قال: لا تخافي عليه البحر, ولا تحزني لفراقه؛( إنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ). وقوله: ( إِنَّا رَادًّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ) يقول: إنا رادّو ولدك إليك للرضاع لتكوني أنت ترضعيه, وباعثوه رسولا إلى من تخافينه عليه أن يقتله, وفعل الله ذلك بها وبه. وبنحو الذي قلنا في ذلك, قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة, عن ابن إسحاق (إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكَ) وباعثوه رسولا إلى هذا الطاغية, وجاعلو هلاكه، ونجاة بني إسرائيل مما هم فيه من البلاء على يديه.