Tabari
Terug naar surah 11, ayah 87

Tafseer van Hoed · Hud · 11:87

قَالُوا۟ يَٰشُعَيْبُ أَصَلَوٰتُكَ تَأْمُرُكَ أَن نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ ءَابَآؤُنَآ أَوْ أَن نَّفْعَلَ فِىٓ أَمْوَٰلِنَا مَا نَشَٰٓؤُا۟ ۖ إِنَّكَ لَأَنتَ ٱلْحَلِيمُ ٱلرَّشِيدُ

Zij zeiden: "'O Sjoe'aib, gebiedt jouw shalât dat wij verlaten wat onze voorvaderen aanbaden, of dat wij ophouden met onze bezittingen te doen wat wij willen? Voorwaar, je bent zeker zachtmoedig, verstandig"

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord aangaande de uitleg van de woorden van Allah, de Verhevene: قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ (Zij zeiden: "O Shuʿayb, gebiedt uw gebed u dat wij laten wat onze vaderen aanbaden, of dat wij met ons bezit niet doen wat wij willen? Waarlijk, gij zijt de zachtmoedige, de weldenkende!") (87).

    Abū Jaʿfar zei: Allah, verheven zij Zijn vermelding, zegt: Het volk van Shuʿayb zei: "O Shuʿayb, gebiedt uw gebed u dat wij de aanbidding laten van wat onze vaderen aanbaden aan afgoden en beelden — أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ — van het breken van de munten en het snijden ervan, en het tekortdoen van de mensen in maat en gewicht?" — إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ — daarmee wordt bedoeld: degene die de woede hem er niet toe brengt te doen wat hij in een staat van tevredenheid niet zou doen — الرَّشِيدُ — dat wil zeggen: weldenkend in zijn zaak door hen te bevelen de afgodenaanbidding te laten.

    18487 — Maḥmūd ibn Khidāsh heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād ibn Khālid al-Khayyāṭ heeft ons verteld, hij zei: Dāwūd ibn Qays heeft ons verteld, op gezag van Zayd ibn Aslam, over het woord van Allah: أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ — hij zei: "Tot datgene waartegen hij hen verbood behoorde het bijsnijden van de munten" — of hij zei: "het snijden van de munten" — de twijfel is van Ḥammād.

    18488 — Sahl ibn Mūsā al-Rāzī heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Fudayk heeft ons verteld, op gezag van Abū Mawdūd, die zei: Ik hoorde Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī zeggen: "Mij heeft bereikt dat het volk van Shuʿayb bestraft werd vanwege het snijden van munten, en ik vond dat in de Koran: أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ ."

    18489 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Zayd ibn Ḥabbāb heeft ons verteld, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayda, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, die zei: "Het volk van Shuʿayb werd bestraft vanwege hun snijden van munten. Zij zeiden: يَا شُعَيْبُ أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ ."

    18490 — [...] hij zei: Ḥammād ibn Khālid al-Khayyāṭ heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd ibn Qays, op gezag van Zayd ibn Aslam, over Zijn woord: أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ — hij zei: "Tot datgene waartegen hij hen verbood behoorde het bijsnijden van de munten."

    18491 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht; Ibn Zayd zei over Zijn woord: قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ — hij zei: "Hij had hen verboden goud- en zilvermunten te snijden, en zij zeiden: Dit zijn onze bezittingen — wij doen ermee wat wij willen: als wij willen snijden wij ze, als wij willen wisselen wij ze, en als wij willen gooien wij ze weg!"

    18492 — [...] hij zei: En Ibn Wahb heeft ons bericht; en Dāwūd ibn Qays al-Marrī heeft mij bericht dat hij Zayd ibn Aslam hoorde zeggen over het woord van Allah: قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ — Zayd zei: "Daartoe behoorde het snijden van de munten."

    En Zijn woord: أَصَلاتُكَ — al-Aʿmash zei over de uitleg ervan:

    18493 — Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Al-Thawrī heeft ons bericht, op gezag van al-Aʿmash, over Zijn woord: أَصَلاتُكَ — hij zei: "Uw recitatie."

    Als nu iemand zou vragen: Hoe werd gezegd: أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ — terwijl Shuʿayb hen toch had verboden met hun bezit te doen wat wij hebben vermeld dat hij hen daarin verbood?

    Dan antwoorden wij: De betekenis ervan is anders dan wat u veronderstelt. De Arabische grammatici verschilden hierover van mening.

    Sommige Basrieten zeiden: De betekenis is: "Gebiedt uw gebed u dat wij laten wat onze vaderen aanbaden, of dat wij laten dat wij met ons bezit doen wat wij willen?" — en niet: "gebiedt u ons met ons bezit te doen wat wij willen" — want dat is niet wat hij hen gebood.

    En sommige Kofanen zeiden iets soortgelijks. En er is een andere uitleg: men maakt van het bevel een verbod, als wilde men zeggen: "Gebiedt uw gebed u dit, en verbiedt het ons dat?" — dan zijn beide in accusatief: de eerste hangt af van "gebiedt u" en de tweede is als bijstelling bij "wat" in مَا يَعْبُدُ . En als dat het geval is, is de betekenis: "Gebiedt uw gebed u dat wij laten wat onze vaderen aanbaden, of dat wij laten dat wij met ons bezit doen wat wij willen?"

    Er is van sommige lezers vermeld dat zij het lazen als: مَا تَشَاءُ (wat Gij wilt).

    Abū Jaʿfar zei: Wie het zo leest, heeft er geen moeite mee — dan is de tweede "an" bijgesteld aan de eerste "an".

    Wat betreft hun woord tot Shuʿayb: إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ — zij waren de vijanden van Allah, en zij zeiden dit ter bespotting van hem. Met deze woorden bespotten en belachelijk maakten zij hem.

    Overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, spraken de uitleggers.

    Vermelding van wie dit zei:

    18494 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj: إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ — hij zei: "Zij bespotten."

    18495 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht; Ibn Zayd zei over Zijn woord: إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ — "De spotters bespotten: jij bent toch de zachtmoedige, de weldenkende!"

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ إِنَّكَ لأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ (87) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: قال قوم شعيب: يا شعيب ، أصَلواتك تأمرك أن نترك عبادة ما يعبد آباؤنا من الأوثان والأصنام (36) ، (أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء) ، من كسر الدراهم وقطعها ، وبخس الناس في الكيل والوزن ، (إنك لأنت الحليم) ، وهو الذي لا يحمله الغضب أن يفعل ما لم يكن ليفعله في حال الرّضى، (37) ، (الرشيد) ، يعني: رشيد الأمر في أمره إياهم أن يتركوا عبادة الأوثان، (38) كما:- 18487- حدثنا محمود بن خداش قال ، حدثنا حماد بن خالد الخياط قال ، حدثنا داود بن قيس، عن زيد بن أسلم في قول الله: (أصلاتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء إنك لأنت الحليم الرشيد) (39) قال: كان مما نهاهم عنه حذف الدراهم (40) ، أو قال: قطع الدراهم، الشك من حمّاد. (41) 18488- حدثنا سهل بن موسى الرازي قال ، حدثنا ابن أبي فديك، عن أبي مودود قال: سمعت محمد بن كعب القرظي يقول: بلغني أن قوم شعيب عُذِّبوا في قطع الدراهم، وجدت ذلك في القرآن: (أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء). (42) 18489- حدثنا ابن وكيع قال ، حدثنا زيد بن حباب، عن موسى بن عبيدة، عن محمد بن كعب القرظي قال: عُذّب قوم شعيب في قطعهم الدراهم فقالوا: (يا شعيب أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء). 18490-. . . . قال، حدثنا حماد بن خالد الخياط، عن داود بن قيس، عن زيد بن أسلم في قوله: (أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء)، قال: كان مما نهاهم عنه حَذْفُ الدراهم. 18491- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (قالوا يا شعيب أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء) ، قال: نهاهم عن قطع الدنانير والدراهم فقالوا: إنما هي أموالنا نفعل فيها ما نشاء، إن شئنا قطعناها، وإن شئنا صرفناها، وإن شئنا طرَحناها! 18492- . . . . قال وأخبرنا ابن وهب قال، وأخبرني داود بن قيس المرّي : أنه سمع زيد بن أسلم يقول في قول الله: (قالوا يا شعيب أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء) ، قال زيدٌ: كان من ذلك قطع الدراهم. * * * وقوله: (أصلواتك) ، كان الأعمش يقول في تأويلها ما:- 18493- حدثنا الحسن قال، أخبرنا عبد الرزاق قال، أخبرنا الثوري عن الأعمش في قوله: (أصلواتك) قال: قراءتك . * * * فإن قال قائل: وكيف قيل: (أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء)، وإنما كان شعيب نهاهم أن يفعلوا في أموالهم ما قد ذكرتَ أنه نهاهم عنه فيها؟ قيل: إن معنى ذلك بخلاف ما توهَّمت. وقد اختلف أهل العربية في معنى ذلك. فقال بعض البصريين: معنى ذلك: أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا، أو أن نترك أن نفعل في أموالنا ما نشاء ، وليس معناه: تأمرك أن نفعل في أموالنا ما نشاء، لأنه ليس بذا أمرهم. * * * وقال بعض الكوفيين نحو هذا القول قال. وفيها وجه آخر يجعل الأمر كالنهي، كأنه قال: أصلواتك تأمرك بذا ، وتنهانا عن ذا؟ فهي حينئذ مردودة على أن الأولى منصوبة بقوله " تأمرك "، وأن الثانية منصوبة عطفًا بها على " ما " التي في قوله: (ما يعبد). وإذا كان ذلك كذلك، كان معنى الكلام: أصلواتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا، أو أن نترك أن نفعل في أموالنا ما نشاء. * * * وقد ذكر عن بعض القراء أنه قرأه (مَا تَشَاء). * * * قال أبو جعفر: فمن قرأ ذلك كذلك ، فلا مئونة فيه، وكانت " أن " الثانية حينئذ معطوفة على " أن " الأولى. * * * وأما قوله لشعيب: (إنك لأنت الحليم الرشيد) فإنهم أعداء الله ، قالوا ذلك له استهزاءً به ، وإنما سفَّهوه وجهَّلوه بهذا الكلام. * * * وبما قلنا من ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك:- 18494- حدثنا القاسم قال ، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج، عن ابن جريج: (إنك لأنت الحليم الرشيد)، قال: يستهزئون. 18495- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (إنك لأنت الحليم الرشيد)، المستهزئون ، يستهزئون : بأنك لأنت الحليم الرشيد ! (43) -------------------- الهوامش : (36) في المطبوعة في هذا الموضع " أصلاتك " ، بالإفراد ، وأثبت ما في المخطوطة . (37) انظر تفسير " الحليم " فيما سلف ص : 406 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (38) انظر تفسير " الرشيد " فيما سلف ص : 417 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (39) جاء في المخطوطة " أصلاتك " بالإفراد ، وهي إحدى القراءتين . (40) " حذف الشيء " ، قطعه من طرفه ، ومنه " تحذيف الشعر " ، إذا أخذت من نواحيه فسويته . (41) الأثر : 18487 - " محمود بن خداش الطاقاني " ، شيخ الطبري ، مضى برقم : 187 . " وحماد بن خالد الخياط القرشي " ، ثقة ، كان أميًا لا يكتب ، وكان يقرأ الحديث . مترجم في التهذيب ، والكبير 3 / 1 / 25 ، وابن أبي حاتم 1 / 2 / 136 . (42) في المطبوعة هنا أيضًا : " أصلاتك " بالإفراد ، وأثبت ما في المخطوطة . وسأردها إلى المخطوطة حيث وجدتها ، وأترك الإفراد حيث أجده ، بلا إشارة إلى ذلك . (43) في المطبوعة : " بأنك لأنت " ، والصواب المحض ما في المخطوطة .